Infrastruct

In combinatie met een hogesnelheidslijn Amsterdam – Zwolle, vormt de spoorlijn van Zwolle naar Twente een alternatief, voor de route over Apeldoorn en Deventer. Prorail heeft gekeken naar de mogelijkheid om de bestaande lijn te verbeteren, na het gereedkomen van de Hanzelijn (Lelystad – Zwolle). Het voorstel hier gaat verder: een volledig nieuwe HSL, die gebruikt maakt van het bestaande tracé tot aan Wierden, en dan de A35 volgt tot Hengelo. Vanuit Twente zou het dan kunnen aansluiten op een HSL naar Münster.

De spoorlijn Zwolle – Almelo werd in 1881 aangelegd, en is 45 km lang. Voormalige haltes bij Laag-Zuthem (een buurtschap) en Haarle zijn gesloten. Ten westen van Wierden sluit de lijn uit Deventer aan, de huidige Intercity-route van de Randstad naar Twente. Vanaf Almelo gaat de lijn verder naar Hengelo (lijn Almelo – Salzbergen, 1865), en Enschede (Spoorlijn Zutphen – Glanerbeek, 1866). Van Zwolle tot Wierden is de lijn enkelsporig, hoewel delen blijkbaar aangelegd zijn voor dubbel-spoor. Op de lijn wordt een half-uur dienst gereden door diesel-eenheden, die 69 minuten nodig hebben voor de 67 km Zwolle – Enschede.

Het tracé tot aan Wierden is zeker geschikt voor een hogesnelheidslijn. Tussen Zwolle en Wierden bestaat het uit twee rechte lijnstukken, met een bocht bij Raalte. De lijn loopt vooral door open agrarische gebieden, en doorsnijdt geen natuurgebieden. Direct langs het spoor is er nauwelijks bebouwing, behalve in Nijverdal. (Daar wordt overigens een tweesporige tunnel aangelegd als onderdeel van het Combiplan Rijksweg 35). In Almelo is het tracé bochtig, en Station Almelo heeft slechts één eilandperron. In Almelo wordt (vooral om stedenbouwkundige redenen) verdiept spoor op bestaand tracé aangelegd, tussen Almelo en Almelo De Riet.

Voorgesteld is een snelle route van Zwolle naar Twente, met een HSL om Almelo heen. Met 72 000 inwoners is Almelo de kleinste van de drie regionale centra in Twente. Ongeveer 2 km ten westen van Station Wierden zou de nieuwe lijn afbuigen, en dan langs de N35 en A35 lopen. Bij afrit 29 (Borne) zou het van de A35 afbuigen, en op de bestaande lijn aansluiten, aan de rand van Hengelo. In elk geval vanaf deze aansluiting, zou de Twentse hoofdlijn viersporig gemaakt worden. De treinen zouden Hengelo (81 000 inwoners), en Enschede (155 000) bedienen. Samen met de bouw van de HSL, wordt de bestaande lijn Zwolle – Almelo verdubbeld en geëlektrificeerd. Er ontstaat dan ook een snelle regionale dienst (die Almelo wel aandoet). Doortrekken van deze dienst, samen met de bestaande Intercity via Deventer, en een intensieve regionale dienst (S-Bahn), vereist een verdubbeling van de Twentse hoofdlijn, misschien al vanaf Wierden.

Vanuit Station Zwolle, die volledig verbouwd zou worden, gebruiken de treinen eerst de bestaande lijn: er is hier genoeg ruimte voor meer sporen. De aansluiting bij Schelle, met de lijnen uit Deventer, en Meppel / Emmen, zou ongelijkvloers gemaakt worden. Daarna volgt een viersporig lijn op bestaand tracé, waardoor een station ook mogelijk wordt in Zwolle-Zuid (Oldenallee). Deze bedient de woonwijken Gerenlanden en Gerenbroek, en het werkgebied Marslanden.

De stations Heino en Raalte worden op dezelfde plaats herbouwd. Station Heino ligt buiten het dorp (7 000 inwoners), het station van Raalte (20 000) ligt juist dicht bij het centrum. Bij Raalte wordt het tracé aangepast, de huidige bocht (eigenlijk twee bochten met een korte tussenstuk) wordt ruimer gemaakt, mogelijk moet een fabrieksgebouw daarvoor verkleind worden. Heropening van een station Haarle is niet zinvol, de kern (2200 inwoners) ligt te ver van de spoorlijn.

….

In Nijverdal is er een brede strook door de bebouwing, precies evenwijdig aan de N35. Deze zou voldoende ruimte moeten bieden voor een viersporige tunnel, met een station dichter bij het centrum. Een nieuw station is al voorzien in het Combiplan Rijksweg 35, het huidige station ligt een beetje verloren achter industriebebouwing.

Vanaf Wierden volgt de nieuwe lijn de N35, en de nieuwe A35, aan de noordkant. (Op de foto is alleen het tracé zichtbaar, maar de snelweg ligt er al, vanaf eind 2007). Deze passeert Almelo, buiten de bebouwde kom.

….

Op deze video van de A35, zou de spoorlijn aan de rechterkant van de snelweg liggen, de auto rijdt van zuid naar noord:

Na het verlaten van de A35 bij afrit 29, kan de nieuwe lijn in een rechte lijn lopen, naast de hoogspanningsleiding. Vanaf de aansluiting met de bestaande lijn naar Hengelo wordt deze viersporig: alle kruisingen in Hengelo moeten ongelijkvloers gemaakt worden.

Ook de lijn Hengelo – Enschede zou viersporig worden: het bestaande tracé is al geschikt voor de maximum-snelheden die haalbaar zijn, over deze 8 kilometer. Station Enschede wordt uitgebouwd als ‘centraal station van Twente’, met doorgaande diensten richting Münsterland.