Infrastruct

Deze lijn zou deel uitmaken van een “HSL-ZuidOost” van Amsterdam naar Aachen, in combinatie met de bestaande viersporige lijn Amsterdam – Utrecht (geschikt voor 200 km/h), de voorgestelde HSL Eindhoven – Sittard, en de voorgestelde HSL Sittard – Aachen.

….

De bestaande lijn bestaat uit delen van de Rhijnspoorweg (1843), de Staatslijn H Utrecht – Boxtel (1870), en de Staatslijn E Boxtel – Eindhoven (1866).

De lijn Utrecht – Amsterdam werd uitgebreid tot vier sporen (afgerond 2007), en het tracé als zodanig is geschikt voor 200 km/h. Dat is echter niet mogelijk met de huidige stroomsvoorziening (1500 V) of beveiligingssysteem. De spoorlijn door Houten wordt viersporig gemaakt ten behoeve van Randstadspoor. De lijn Boxtel – Eindhoven is ook in de jaren 1990 viersporig gemaakt. Deze is tussen Liempde en Eindhoven Beukenlaan geschikt voor 140 km/h, maar er zijn plannen om dat te verhogen tot 160 km/h.

Het bouwen van een hogesnelheidslijn op deze route zal niet makkelijk zijn. Het tracé-voorstel is dan ook niet meer dan een voorstel, veel onderzoek zal nodig zijn. Het omvat in elk geval een nieuw tracé ten westen van Geldermalsen (iets korter dan de bestaande lijn). Bij Station Geldermalsen is er een gelijkvloerse kruising tussen de bestaande lijn, en de oude Betuwelijn (Dordrecht-Elst). Een nieuw tracé omzeilt ook de aansluiting met de nieuwe Betuweroute. Het nieuwe tracé kan ten zuiden van Culemborg beginnen, of mogelijk ook bij Schalkwijk. In dat geval zou het ook Culemborg aan de westkant passeren.

….

Als de lijn door Culemborg zelf wordt verdubbeld, dan is een tunnel een beter alternatief dan een viersporige brug: de lijn volgt een brede strook door de bebouwing. Een mogelijkheid is om een tunnel voor de stoptreinen te bouwen, en de bestaande lijn tot HSL om te bouwen. Dat is wel afhankelijk van de toestand van brug en emplacement. Station Culemborg kan in elk geval opschuiven richting noorden, dichter bij de historische kern.

Ten noorden van Waardenburg zou de nieuwe lijn aansluiten op het oud tracé: een rechte lijn, en dus geschikt voor uitbouw tot HSL. Alleen in Waardenburg zelf zal de viersporigheid problemen geven, de bebouwing ligt dicht bij de lijn. Bovendien wordt het dorp al doorgesneden door de A2. In Zaltbommel daarentegen, ligt de lijn buiten de historische kern, met een brede strook door de bebouwing.

….

Van Zaltbommel (aan de Waal) tot de Maas, loopt de lijn kaarsrecht door agrarisch gebied. Direct na de brug over de Maas is er een relatief scherpe bocht, die mogelijk afgesneden zal moeten worden. Enkele kilometers verder, binnen de bebouwde kom van den Bosch, is er een lange bocht, gevolged door een gelijkvloerse aansluiting met de lijn naar Nijmegen. De bouw van nieuwe sporen voor de snelle treinen, door een klein industriegebied aan de Ertveldplas, lijkt de oplossing hier. De kruising zou in elk geval ongelijkvloers moeten, en het huidige Station Den Bosch zal verbouwd moeten worden. Viersporigheid geeft ook de mogelijkheid tot nieuwe stations in Den Bosch, bijvoorbeeld bij Orthen en de nieuwbouwwijk Maasvallei, en mogelijk bij Hedel.

….

Ten zuiden van Den Bosch lijkt viersporigheid, met aparte sporen voor de snelle treinen, de enige optie. Tussen Den Bosch en Vught zijn er drie bochten, vooral omdat de lijn de Isabella Kazerne (asielzoekerscentrum, voormalig Fort Isabella) ontwijkt. ‘Verschuiving’ van de lijn naar het westen, in feite de bouw van een nieuw viersporig tracé, is mogelijk met beperkt sloop op het kazerne-terrein. Een kort deel van het Afwateringskanaal kan ook verplaatst worden, voor een beter tracé. 550 meter na de derde bocht is er een gelijkvloerse aftakking van de lijn naar Tilburg. Deze moet ongelijkvloers worden. De aftakkende lijn kan mogelijk daarbij een nieuw tracé krijgen: in tunnel onder de Helvoirtseweg (N65), in elk geval tot buiten Vught. Het nieuwe viersporig tracé richting Boxtel, kan ook in tunnel door Vught, er is hiervoor voldoende ruimte. Station Vught zou op de huidige plaats blijven, dicht bij het dorpscentrum. Viersporigheid maakt ook hier een nieuw station mogelijk, in Vught-Zuid, bij de Wolfskamerweg.

….

Bij Boxtel is weer een bocht bij het naderen van het station. Hier zijn er twee mogelijkheden: verruiming van de bocht met sloop van enkele woningen langs de lijn, of een by-pass ten oosten van Boxtel. Als deze buiten Lennisheuvel loopt, dan zal het langer worden dan de lijn door Boxtel, wat de tijdswinst beperkt. Verruiming in Boxtel lijkt de beste optie, met een nieuwe tunnel voor de snelle treinen: Station Boxtel behoeft dan geen verdere uitbouw.

Tussen Boxtel en Eindhoven, gaat het om het zover mogelijk opwaarderen van de bestaande viersporige lijn. Bij Station Best, die in ondiepe tunnel ligt, zouden de zij- of middenperrons afgesloten moeten worden, om deze twee sporen te reserveren voor snelle treinen. Mogelijk is dan een verdere ongelijkvloerse kruising nodig, ten noorden of ten zuiden van deze tunnel. Een vergelijkbare optie lijkt geschikt voor Eindhoven Beukenlaan. Vlakbij Station Beukenlaan zou de voorgestelde hogesnelheidslijn Tilburg – Eindhoven aansluiten op het bestaand tracé: mogelijk is hier een uitbouw tot zes sporen nodig, over ongeveer drie kilometer tot aan Station Eindhoven.

De bouw van de nieuwe HSL veronderstelt aanvullende maatregelen, zoals het opheffen van alle wegovergangen, en ook een overstap op 25 kV wisselstroom – met de huidige 1500 V kunnen treinen nooit hoge snelheden halen. Dat heeft al weer gevolgen voor alle aansluitende lijnen, maar de 1500 V heeft toch zijn langste tijd gehad. De afstanden en reistijden zouden ongeveer zo uitzien:

• bestaande route Amsterdam Utrecht 35 km, snelheid tot 200 km/h, 20-25 min
• HSL Utrecht – Eindhoven, iets korter dan de bestaande route van 80 km, snelheid deels tot 250 km/h, 35 min met een tussenstop in Den Bosch
• HSL Eindhoven – Sittard, ongeveer 60 km lang, tot 250 km/h, 20-25 min
• HSL Sittard – Aachen ongeveer 35 km lang, 15 min

De totale reistijd Amsterdam – Aachen zou op 90 – 100 minuten uitkomen. Een reistijd van 90 minuten impliceert een snelheid van gemiddeld 140 km/h. Ook met vier tussenstops is dat niet onrealistisch.