Infrastruct

Dit is onderdeel van een voorstel voor een uitgebreid metronet. Om het overzichtelijk te houden, wordt het lijn voor lijn beschreven. Lees eerst de inleiding: Metro Utrecht.

De hier voorgestelde metrolijn naar IJsselstein is de verlenging van de eerder beschreven metro naar Nieuwegein via Tolsteeg. Het zou ook de functie van de huidige sneltram (SUN) overnemen, maar niet het hele tracé. De metrolijn zou namelijk een veel kortere route nemen, tussen de huidige haltes Doorslag en IJsselstein-Binnenstad. Het resterende tracé wordt opnieuw gekoppeld aan het sneltram-tracé naar Utrecht Centraal, maar ditmaal als stedelijke tramlijn: meer daarover later. Er komt ook een metrolijn naar Vianen.

Klik om te vergroten…

De twee metrolijnen splitsen na station Nieuwegein-Stadscentrum, dat op viaduct gebouwd wordt op de plek van de huidige sneltram-halte. De lijn richting IJsselstein gaat ook verder op viaduct op het bestaande tracé, ook met stations bij het Antonius-Ziekenhuis, en bij de Roerdomplaan (‘Doorslag’, deze wijk is genoemd naar de vaart aan de oostzijde).

De sneltram draait 90 graden na deze halte. De metro zou eerst rechtdoor gaan, en kruist dan de Hollandse IJssel, dat hier niet meer dan een gracht is. Sloop is onvermijdelijk, maar het gaat om slechts enkele woningen. De lijn draait dan naar het westen, en kruist de snelweg A2, richting Baronieweg. Ook hier kan de lijn gewoon op viaduct.

In IJsselstein loopt de lijn langs de Baronieweg, met één station bij Panoven. Deze bedient de wijk van die naam, en het bedrijfsterrein aan de zuidkant van de Baronieweg. De lijn buigt dan af van de weg, om via het park een eindstation te bereiken, bij de sneltramhalte ‘Binnenstad’. (Het ‘park’ is meer een grasveld, en het station zelf komt boven het parkeerterrein).

IJsselstein (34 000 inwoners) bestaat uit nieuwbouwwijken om de historische binnenstad heen. De sneltram rijdt vooral door deze wijken: de halte Binnenstad ligt op 150 m van de voormalige stadswallen. Een korter metrotracé, en snellere voertuigen, zullen de reistijd bekorten. De metrolijn vanaf Nieuwegein-Stadscentrum wordt circa 3700 m lang. De lijn Utrecht Centraal – IJsselstein wordt zodoende 14 km lang, en een reistijd van 20-25 minuten moet haalbaar zijn.

Dit is onderdeel van een voorstel voor een uitgebreid metronet. Om het overzichtelijk te houden, wordt het lijn voor lijn beschreven. Lees eerst de inleiding: Metro Utrecht.

De hier voorgestelde metrolijn naar Nieuwegein vervangt de huidige sneltram (SUN), en volgt gedeeltelijk zijn tracé. Het resterende tracé blijft gewoon in gebruik, als stedelijke tramlijn, en wordt zelfs uitgebreid: meer daarover later. In tegenstelling tot de sneltram, loopt de metro via Tolsteeg. Het gaat ook vanaf Nieuwegein-Centrum verder, naar IJsselstein en Vianen: dat wordt later beschreven.

De lijn naar Nieuwegein zou aftakken van de eerste metrolijn naar De Uithof, na het station Vaartsche Rijn. De metro loopt hier aan de Tolsteeg-kant van de spoorlijn. Deze route van/naar Utrecht Centraal heeft het voordeel dat het de zuidkant van de binnenstad bedient.

Een tracé aan de rand van Tolsteeg / Hoograven, via Opaalweg en Waterlinieweg, lijkt de enige optie. Andere noord-zuid tracés (bijvoorbeeld de brede Julianaweg), zijn niet te combineren met een station Vaartsche Rijn. Ook de aftakking naar de Opaalweg is problematisch, vanwege een scherpe bocht om een flatgebouw heen. De voorgestelde lichte automatische metro is, wat dat betreft, flexibeler dan conventionele systemen. Als het niet anders kan, dan moet maar een deel van dit gebouw weggebroken worden. De lijn naar De Uithof krijgt een station ter hoogte van de Opaalweg, maar deze wordt niet aangedaan door treinen via Tolsteeg. Het eerste station daar komt aan de Robijnlaan, ter hoogte van winkelcentrum Smaragdplein.

Klik om te vergroten…

Na het einde van de Opaalweg, volgt de lijn de Waterlinieweg: dit stuk kan zeker op viaduct. Het volgende station komt aan de Goylaan (officieel: de ‘t Goylaan). Deze is ook de toegang tot de wijk Lunetten, en het wijkwinkelcentrum ligt op ca. 700 m afstand. Het derde station komt ter hoogte van Kastelenplantsoen: hier is ook een loop- en fietsroute (Oude Liesbosweg) naar de zuidhelft van Lunetten.

De lijn kruist nu de snelweg A12, in tunnel onder afrit 18. Het gaat verder langs de Laagravenseweg, met een station Laagraven ter hoogte van Ravenswade. De lijn draait nu 90 graden, om aan te sluiten op het sneltram-tracé. Het kan de weg volgen, en het Amsterdam-Rijn Kanaal per brug kruisen, maar om het Merwedekanaal te kruisen is een tunnel of aquaduct waarschijnlijk beter.

Aan de westkant van het Merwedekanaal bereikt de lijn het sneltram-tracé, kort voor de halte Zuilenstein. Een station bij Huis de Geer biedt overstap op deze lijn, in de richting Kanaleneiland en Utrecht Centraal. Sterker nog, de lijn kan doorgetrokken worden langs het Merwedekanaal (Utrechtse Straatweg en Herenstraat) – dat wordt later beschreven. Zelfs de boog naar halte Zuilenstein kan in bedrijf blijven, als onderdeel van een tramlijn naar Galecop-Zuid.

Vanaf Zuilenstein, wordt het tracé van de sneltram door de metro overgenomen. Met de bouw van enkele voetgangerstunnels en twee bruggen, kan ook het metro-tracé naast de Verhoefweg lopen: de twee haltes worden metro-stations.

Bij Nieuwegein-Stadscentrum maakt de sneltram een scherpe bocht, om door het winkelcentrum te lopen. De huidige perrons sluiten direct aan op de winkels. Dat was goed bedoeld, maar de lijn zit ingeklemd tussen de bebouwing, het is onveilig, en verbetering is moeilijk. De metro zou hier op viaduct lopen, met een beter tracé. Daarbij is enige sloop onvermijdelijk, maar de omgeving van de halte is toch verloederd. Omdat de lijn zich splitst vlak na het station Stadscentrum, is het denkbaar dat de perrons boven elkaar komen, om de aftakking te faciliteren.

Bij de kruising met de Zuidstedeweg zou de metrolijn zich splitsen, evenals de sneltram. Eén metrolijn gaat naar IJsselstein, maar dan zonder een slinger door de nieuwbouwwijken. De andere volgt het sneltram-tracé naar Vreeswijk, en wordt doorgetrokken naar Vianen. Beiden worden in opvolgende posts beschreven.

De metrolijn van Utrecht Centraal naar Nieuwegein-Centrum via Tolsteeg wordt even lang als de huidige sneltramlijn, 10,3 km. Het krijgt 10 tussenliggend stations, ook evenveel als de sneltram, maar op een andere route. Een automatische metro, met geen gelijkvloerse kruisingen, moet ook sneller zijn als de huidige sneltram, zeker in de spits.

Dit is onderdeel van een voorstel voor een uitgebreid metronet. Om het overzichtelijk te houden, wordt het lijn voor lijn beschreven. Lees eerst de inleiding: Metro Utrecht.

De hier voorgestelde metrolijn naar Zeist is (evenals de voorgestelde lijn naar Bilthoven), een verlenging van de lijn naar De Uithof. Het begint ook bij metrostation ‘Uithof Centraal’, naast het station op de voorgestelde verplaatste spoorlijn naar Driebergen.

Klik om te vergroten...

De lijn volgt eerst het tracé van deze spoorlijn ten noorden van de Munsterlaan. De spoorlijn draait vervolgens naar de bebouwingsgrens van Zeist, waar ook een nieuw station Zeist komt. (De bevolking van Zeist, 51 000, is voldoende om naast een spoorlijn ook een metro te rechtvaardigen). De metrolijn buigt iets naar het noordoosten, om de Kromme Rijnlaan te bereiken. Deze brede weg is ooit aangelegd als toegangsweg tot Zeist, vanaf de nooit afgebouwde afrit Zeist-West, op de A28. Het ligt ideaal voor een metrolijn, dat vanuit de Uithof de noordkant van Zeist bedient. De lijn is dan ook aanvullend op het nieuwe station, dat aan het zuidpunt van Zeist komt.

Het eerste station komt aan het uiteinde van de Weteringlaan: dit is juist het westpunt van de bebouwde kom van Zeist. Het gaat dan verder langs de Kromme Rijnlaan, dat kan waarschijnlijk op viaduct. Mogelijk komt er een tweede station op dit gedeelte, bij de Noordweg. Er komt in elk geval een station op de kruising met de Utrechtseweg, de route van een mogelijke tramlijn uit Utrecht via De Bilt. Ook hier lijkt een lijn op viaduct aanvaardbaar, de bebouwing reikt niet tot aan de rooilijn.

Dat geldt ook voor het verlengde van het tracé, langs De Dreef. Er is bijna geen bebouwing aan de kant van deze ontsluitingsweg, en de lijn kan ook hier op viaduct, misschien deels op maaiveld. Aan de noordkant ligt de jaren-’60 wijk Vollenhove, met een van de grootste galerijflats van West-Europa. Hoewel het slechts 500 m verder ligt, zou het volgende station tegenover winkelcentrum Vollenhove komen: de rotonde hier geeft toegang tot de hele wijk. Het volgende station komt dan 1350 m verder, bij de Panweg. Dit is de logische plek om de wijken Staatsliedenkwartier en Verzetswijk te bedienen. (Een gelijkmatige afstand tussen stations is in Zeist-Noord niet zinvol).

De lijn volgt deze weg (nu Dijnselburgerlaan), eerst naast de A28, en dan draaiende naar het zuidoosten. Het eindigt bij een station aan de kruising met Boulevard. Deze is de toegangsweg tot Zeist, vanaf afrit 3 van de A28, en vanaf Huis ter Heide en Bosch en Duin, de Zeister wijken aan de overkant van de snelweg. Het is ook de route van een mogelijke tramlijn Amersfoort – Zeist, waarop de metro aansluiting zou geven. Dit is bijna het noordpunt van de bebouwde kom: de voorgestelde metro en spoorlijnen bedienen inderdaad de randen van Zeist. Ook daarom is aanvulling met tramlijnen wenselijk: meer daarover later.

De lijn, gemeten vanaf De Uithof, wordt 6500 m lang. De totale lengte vanaf Utrecht Centraal naar het eindstation wordt zodoende 13 km, en de reistijd rond 25 minuten.

Herzien met nieuwe kaarten: Verbetering Valleilijn Amersfoort – Ede.