Spoorlijn Schiphol – Alphen

Een nieuwe spoorlijn van Schiphol naar Alphen aan den Rijn, is een mogelijke toevoeging aan een lange bypass van Schiphol langs de A4. De lijn naar Alphen zou aftakken van het A4- tracé, vlak voor Knooppunt Burgerveen. Een nadeel daarvan is dat treinen het huidige Station Schiphol niet kunnen bereiken, wel een nieuw station aan de westrand van Schiphol.

Schiphol bypass: opties langs de A4…

Een lijn naar Alphen kan ook aftakken van de bestaande Schiphollijn bij Nieuw Vennep, maar de capaciteit daarvan is beperk, en het tracé wordt langer.

De voorgestelde spoorlijn is vooral bedoeld als rechtstreekse verbinding met Alphen aan den Rijn (bijna 75 000 inwoners). Station Alphen ligt aan de oost-west spoorlijn Utrecht – Woerden – Leiden, en had nooit een spoorverbinding richting noorden.

Als hoofdverbinding met Gouda is de voorgestelde lijn minder geschikt, ook met verbetering van de 17-km spoorlijn Gouda – Alphen. Een beter alternatief daarvoor is de uitbouw tot HSL van de spoorlijn Amsterdam – Gouda – Rotterdam. Een nieuwe lijn uit Schiphol zou wel goed aansluiten op de eerder voorgestelde stadsregionale metrolijn Rotterdam – Alphen (34 km). Treinen uit Schiphol kunnen doorrijden naar Rotterdam, om Gouda heen. Zo ontstaat er een vierde route Amsterdam – Rotterdam, naast de Oude Lijn, de HSL-Zuid, en de route via Woerden en Gouda.

De nieuwe lijn zou de N207 volgen, dat een vergelijkbare functie heeft, en vervangt dan ook de huidige Interliner 370 Schiphol – Alphen, dat over deze weg rijdt.

Tracé Burgerveen – Alphen

De nieuwe lijn zou aftakken bij kilometer 17 op de A4, vlak bij de overbrug Venneperweg. Het zou dan draaien naar het tracé van de N207, niet noodzakelijk voordat het de Ringvaart bereikt. Optimaal lijkt een tracé ten oosten van de huidige brug: eventueel zou ook de N207 verplaatst kunnen worden. In elk geval zou de lijn Leimuiden passeren, pal naast de huidige N207.

Met circa 4300 inwoners, is Leimuiden groot genoeg om een station te rechtvaardigen. Bovendien is het een geschikte plek voor overstap op lokale buslijnen, zeker met een nieuwe busbrug naar Roelofarendsveen. (De voormalige Spoorlijn Hoofddorp – Leiden_Heerensingel had een station ‘Leimuiden’, maar kruiste daar de Ringvaart niet. De lijn liep verder richting Leiden, niet Alphen).

Ten zuiden van Leimuiden is de N207 ‘door de weiden’ aangelegd – de oude weg loopt door Rijnsaterwoude. Dat betekent dat de N207 eventueel verschoven kan worden, om naast de nieuwe spoorlijn te lopen, in plaats van andersom. Een ruime boog aan de oostkant van de weg is mogelijk, maar de spoorlijn kan ook de N207 kruisen en aan de westkant lopen. (De lijn moet de weg kruisen, om aan te sluiten op het tracé in Alphen zelf).

Klik om te vergroten: KP Burgerveen – Alphen …

In Alphen, volgt de lijn de noord-zuid hoofdweg, Eisenhowerlaan / Prins Bernhardlaan. Dat vereist de sloop van enkele huizen aan de rand van de bebouwing, want de N207 sluit niet direct aan op de Eisenhowerlaan. In Alphen krijgt de lijn een station ‘Alphen-Noord’, naast winkelcentrum Herenhof. Mogelijk kan de lijn hier op viaduct lopen, boven de middenberm.

De lijn moet vervolgens de Oude Rijn kruisen. Op zich is er naast de bestaande brug voldoende ruimte voor een spoorbrug, maar het tracé richting station moet verder als tunnel uitgevoerd worden. De oplossing is een brede aquaduct voor weg en spoor: de weg klimt dan weer, de spoorlijn blijft in tunnel tot aan het station.

Klik om te vergroten…

De Prins Bernhardlaan is onlangs verschoven en verbreed, ter hoogte van het station. Dat vergemakkelijkt de aanleg van een tunnel, met ondergrondse perrons ter hoogte van de Stationsstraat. Sloop is echter onvermijdelijk, ter hoogte van de Brandweer: een tunnel kan de bocht in de Prins Bernhardlaan hier niet volgen. De tunnel moet vlak langs het Brandweer-terrein lopen, maar met de huidige lage bebouwing is er enige flexibiliteit in het tracé. (Het wordt moeilijker als het gebied volgebouwd wordt, zoals de gemeente blijkbaar wil).

Het voordeel van de ondergrondse perrons is, dat de aansluiting op de bestaande sporen ten zuiden van het station komt. Daar is er voldoende ruimte voor een ongelijkvloerse kruising. (Een aansluiting op de bestaande perrons zou een tunnel vereisen, door de woonwijken tussen station en Oude Rijn).

Klik om te vergroten…

Het tracé Burgerveen – Alphen wordt 15 km lang. De afstand tussen Alphen en een station ‘Schiphol-West’ komt op 24-25 km, en de afstand tot Amsterdam Centraal, met een ‘Westrand-HSL’, op circa 40 km. Daarmee wordt de reistijd Alphen – Amsterdam zeer sterk verkort. De lijn Burgerveen – Alphen is zelf geen HSL, maar de treinen moeten wel over HSL-trajecten rijden, ook al stoppen ze in Leimuiden en Alphen-Noord. De diensten worden vergelijkbaar met bijvoorbeeld de shuttle Den Haag – Breda, en moeten ook vergelijkbaar materiaal gebruiken.

Stadsregionale metro Rotterdam – Alphen

De 17-km spoorlijn Gouda – Alphen ligt een beetje verweesd in het spoorwegnet van de Randstad. Voor de grote bestemmingen Leiden, Den Haag, en Rotterdam moet de reiziger overstappen. Opname in de geplande light-rail RijnGouwelijn staat inmiddels op losse schroeven. (Het zou de geografie van de spoorlijn bovendien niet veranderen).

Hier wordt voorgesteld de lijn aan te sluiten op de lijn Rotterdam – Gouda, en uit te bouwen tot stedelijk-regionale metro. Dit voorstel is goed verenigbaar met de geplande Stedenbaan in Zuid-Holland, dat geïnspireerd is door de Duitse S-Bahn. Met dit voorstel, rijden treinen om Gouda heen van Rotterdam naar Alphen.

Een treindienst Gouda – Alphen blijft rijden, maar wel met Stedenbaan-treinen. Dit betekent een breuk met de light-rail plannen in de regio, die toch nooit verenigbaar waren met de overige diensten. (Zie de voorstellen hier voor een stedelijk tramnet in Leiden, als alternatief voor de RijnGouwelijn).

In de voorgestelde oplossing, is Alphen overstappunt tussen een stadsregionale metro uit Rotterdam, en de spoorlijn Utrecht – Leiden. Een eventuele tram Leiden – Alphen zou over de weg rijden, zoals reeds voorgesteld tijdens de vele debatten over de RijnGouwelijn.

Tracé Rotterdam – Waddinxveen – Alphen

Vanaf Rotterdam gebruikt de nieuwe lijn de bestaande spoorlijn Rotterdam – Gouda, met de stations Rotterdam-Noord, Rotterdam Alexander, Capelle-Schollevaar, en Nieuwerkerk aan de IJssel. Hier is de lijn gelijk aan de Stedenbaan-lijn naar Gouda. (Vier sporen Rotterdam – Moordrecht lijken een voorwaarde voor de hoogfrequente Stedenbaan).

Doorrijden naar Alphen vereist een nieuwe boog, tussen de spoorlijn Rotterdam – Gouda en de lijn Gouda – Alphen. Deze komt in de weilanden ten westen van de Gouwe, en ten noorden van Moordrecht: het kruist ook de lijn Gouda – Den Haag. Hoewel de Provincie Zuid-Holland de regio volbouwt met bedrijfsterreinen, ligt dit stuk nog open. Om de infrastructuur te bundelen, kan de nieuwe boog de A20 volgen (geel op de kaart), maar de kortst mogelijke boog is waarschijnlijk de beste optie (wit).

De bestaande lijn loopt verder in een rechte lijn naar Waddinxveen. Op dit stuk is een nieuwe station gepland (2013). Aan de oostkant van het geplande station ligt het grote bedrijventerrein Coenecoop: de geplande ontwikkeling aan de westzijde stagneert.

In Waddinxveen (25 000 inwoners), ligt het station op 100 m van het hoofdwinkelcentrum, en 300 m van de oude dorpskern. Het tracé door Waddinxveen telt weinig overwegen, en met groenstroken ernaast is er voldoende ruimte voor spoorverdubbeling. Het bestaande tweede station Waddinxveen-Noord, geeft de noordelijke nieuwbouwijken een goede aansluiting.

In Boskoop daarentegen, ligt het oude station aan de noordrand van de bebouwde kom. Met 15 000 inwoners is Boskoop groot genoeg voor een tweede station. Die was al gepland in het kader van de RijnGouwelijn: Boskoop Snijdelwijk, temidden van de nieuwbouwwijken van Boskop-Zuid. (De ligging is het spiegelbeeld van Waddinxveen-Noord). De bouw is onzeker na uitstel van de RijnGouwelijn, maar ook een stadsregionale metro zou hier een station krijgen. Het oude Station Boskoop is dan vooral van betekenis voor de dorpskern. Met een onderdoorgang aan de Zijdeweg, kunnen de perrons ook naar deze straat verschoven worden: verderop vormt het de hoofdstraat (Zijde).

Klik om te vergroten…

Ten noorden van Boskoop loopt de lijn tussen de kwekerijen door, naar Alphen aan den Rijn. Het station ligt dicht bij de zuidgrens van de bebouwde kom, daarom is een tweede station waarschijnlijk overbodig. Kort voor Station Alphen ligt de aansluiting met de spoorlijn Utrecht – Woerden – Leiden. Het is niet de bedoeling dat de treinen uit Rotterdam doorrijden naar Leiden – die is te bereiken via Den Haag HS, ook met de geplande Stedenbaan. Met 73 000 inwoners, is Alphen een geschikt eindpunt voor een stadsregionale metrolijn. Deze lijn uit Rotterdam wordt 34 km lang, met 9 tussenstations – goed vergelijkbaar met een S-Bahn lijn in Duitsland.