HSL bypass van Weert en Roermond

Deze hogesnelheidslijn (HSL) vormt een alternatief voor de eerder voorgestelde HSL Eindhoven – Sittard. De twee alternatieven hebben precies dezelfde functie, namelijk de omweg via Roermond af te snijden. Het langere tracé Eindhoven – Sittard doet dat beter: het is bijna een rechte lijn van Geldrop tot Sittard. De hier voorgestelde variant is korter, en volgt grotendeels bestaande infrastructuur: de snelweg A2 via Maasbracht. Het tracé ligt voor de hand, en wordt niet als origineel gepresenteerd.

Een mogelijke nadeel is dat treinen afremmen bij het kruisen van de Maas, omdat het brugtracé de hoogste snelheden niet toelaat. Daarom kan er ook worden gedacht aan twee stations, bij Wessem en Maasbracht, met extra sporen voor de snelle treinen. Het tracé kan in twee fases uitgevoerd worden: eerst Weert – Echt (zwart), en vervolgens een bypass van Weert vanaf Maarheeze (blauw).

Beide veronderstellen verbetering van de lijn uit Eindhoven. Komt er geen bypass, dan wordt de lijn door Weert omgebouwd voor hoge snelheden. Dat vereist ruimere bogen, ongelijkvloerse kruisingen, en vier sporen, want het is onderdeel van de goederenroute IJzeren Rijn. Hier wordt vooral het gedeelte Weert – Echt beschreven.

Tracé Weert – Echt

De HSL zou aftakken van de bestaande lijn ten oosten van Weert, voor zijn kruising met het Kanaal Wessem – Nederweert. De aftakking kruist agrarisch gebied, en vervolgens ook de snelweg A2. Het kanaal werd in 1929 aangelegd, en de latere snelweg loopt ernaast. Het terrein is vlak: tot aan de Maas heeft het kanaal geen sluizen.

Na de verbindingsboog, loopt de HSL tussen snelweg en kanal. Over de eerste 6 km is de snelweg dicht tegen het kanaal aangebouwd, en moet deze zijwaarts verschoven worden. De HSL komt dan op de plaats van de rijstroken richting noorden. Vanwege de ligging tussen snelweg en kanaal, zijn er geen kruisende wegen.

Na afrit 41, (kruising Napoleonsbaan), is er wel voldoende ruimte tussen snelweg en kanaal. Het tracé moet vervolgens rekening houden met drie bochten: bij afrit 41, bij Wessem net vóór de Maasbrug, en aan de noordkant van Maasbracht, na de Maasbrug. Door de zijwaartse verschuiving van de snelweg, lijkt de eerste geen probleem.

Klik om te vergroten…

Bij het kruisen van de Maas ligt de snelweg echter ingeklemd tussen het kanaal, grindplassen, en de dorpen Wessem en Maasbracht. De HSL moet dicht bij de snelweg liggen, de marge is misschien 100 m. Hoge snelheden eisen ruime bogen (vanaf 3000 m), en als dat hier niet haalbaar is, dan moeten de treinen afremmen. Dat wordt deels opgevangen door de klim naar de brug.

Een station bij Wessem zelf is niet haalbaar, om dat de lijn daar klimt en draait. Het kan wel bij Panheel, verder van de Maasbrug. De HSL zou hier op viaduct lopen: de A2 daalt bij Sluis Panheel, en klimt weer naar de Maasbrug. Het station komt waarschijnlijk op het terrein van de baksteenfabriek: zonder station zou de HSL tussen fabriek en snelweg lopen (tracé in geel). Met een nieuwe brug over de A2 kan dit station ook Thorn bedienen, maar de loopafstanden zijn groot.

Na de Maasbrug, ligt de HSL pal naast de snelweg tot aan afrit 44. Afrit 43 moet iets aangepast worden, en enkele schuren moeten wijken, verder niets. Een station is hier goed in te passen, en komt op slechts 400 m van de hoofdstraat.

Verder richting Sittard

Na Maasbracht moet de lijn de A73 kruisen, en de masten van drie hoogspanningsleidingen passeren. Het moet ook iets draaien, om aan te sluiten op de Maaslijn richting Sittard.

Hier is eerder voorgesteld om deze spoorlijn om te bouwen tot hogesnelheidslijn Venlo – Sittard. Daarbij werd ook voorgesteld om de bocht aan de noordkant van Echt te verruimen – wat ook een aansluiting op een HSL uit Weert faciliteert. Afgezien van de snelweg, ligt het tracé nog in open veld. Er wordt hier wel een bedrijfsterrein aangelegd: voorlopig staat er niets, maar het tracé kan het terrein desnoods ontwijken. (Voor dit HSL-tracé als geheel, hoeft bijna niets gesloopt te worden).

Klik om te vergroten: de A73 staat niet op het beeld…

Na de aansluiting zouden de snelle treinen eerst in Sittard stoppen, 13 km verderop. Evenals de langere HSL via Maaseik, sluit de route via Maasbracht aan, op de voorgestelde HSL Sittard – Aachen. Ook de route naar Maastricht zou verbeterd worden, met nieuwe sporen via Maastricht-Aachen Airport.

Het nieuwe HSL-tracé langs de A2, wordt 19 km lang. Met de verbeterde bestaande lijnen, komt de afstand Weert – Echt op 25 km, tegenover de huidige 37 km. De route Amsterdam – Maastricht wordt dus verkort met 12 km, of circa 6%. De tijdwinst is relatief groter, omdat de treinen ook sneller rijden, en dat over een kortere lijn, en zonder te stoppen in Weert of Roermond.

Alle Intercity diensten naar Zuid-Limburg (en hun toekomstige opvolgers richting Aachen) zouden via de nieuwe lijn rijden. Omdat Roermond een dienst vanaf Eindhoven via Weert zou behouden, zouden niet veel treinen de nieuwe stations bij Panheel en Maasbracht aandoen. (De snelle treinen stoppen daar niet: een hogesnelheidslijn voor stoptreinen is onzinnig).

Bypass van Weert

Een bypass van Weert zou ook de A2 volgen, maar loopt niet pal daarnaast, zoals tussen Weert en Echt. De HSL zou aftakken ten zuiden van Maarheeze, voor de overbrug A2. Ook denkbaar is dat de HSL eerst na deze brug aftakt, en in een kwart-cirkel naar de noordkant van de A2 draait. (Tracé in oranje, daarbij kruist het weer de snelweg). Ruimte is er wel: spoorlijn en snelweg lopen hier door aangeplant bos op heide.

Daarna volgt de HSL de A2, dat hier oost-west loopt, en dan weer naar het zuiden draait. Bij de kruising van de Zuid-Willemsvaart aan de rand van Weert, zou de HSL bij voorkeur iets ten oosten van de snelweg liggen. Daarmee zijn hogere snelheden haalbaar, maar het tracé kruist bedrijfsterrein Pannenweg. Een tracé door het bedrijfsterrein Kampershoek (westzijde A2, in blauw) kruist de snelweg tweemaal, en een tunnel lijkt dan onvermijdelijk. Mogelijk kan de snelweg iets verschoven worden, om een beter HSL-tracé mogelijk te maken.

Het bypass-tracé is niet korter dan de bestaande lijn door Weert. Het vergroot wel de capaciteit, en laat hogere snelheden toe. Het is een kwestie van afwegen: als het tracé om Weert te ingewikkeld wordt, dan kan de lijn door Weert verbeterd worden. Er is voldoende ruimte voor extra sporen.

Langere tracés vanaf Heeze, over de Hugterheide en Laarderheide, zijn ook denkbaar. Ze missen echter de grote voordelen van het A2-tracé, namelijk dat het korter is dan een tracé via Maaseik, en grotendeels bestaande infrastructuur volgt. Het heeft weinig zin om deze alternatieven te onderzoeken.

Bijgewerkt: regionale lijn (Eindhoven) – Veghel – Nijmegen

Bijgewerkt met nieuwe kaarten: Regionale lijn (Eindhoven) – Veghel – Nijmegen.

Bijgewerkt: HSL Utrecht – Eindhoven

Bijgewerkt, met nieuwe kaarten: Hogesnelheidslijn Utrecht – Eindhoven.

High-speed line Eindhoven – Sittard

This proposed high-speed rail line (HSL) would form part of a high-speed route, from Amsterdam to Aachen and Maastricht. It is the extension of the proposed HSL Utrecht – Eindhoven, and the already 4-tracked and upgraded Amsterdam – Utrecht line. At Sittard, it would join the proposed HSL Sittard – Aachen, and the Sittard – Maastricht line, also upgraded for high-speed services.

In Eindhoven, this ‘south-east HSL’ would cross the proposed HSL Antwerpen – Eindhoven, and its extension toward the Ruhr, the HSL Eindhoven – Venlo. The new line would follow the existing alignment to Weert (blue on the map), and then a new cut-off alignment (red), joining the existing line just north of Sittard.

The existing line from Eindhoven to Sittard and Maastricht uses an indirect route via Roermond. That avoids a double border crossing, into Belgium and back. It is also because the line used the existing alignment of the Antwerpen – Ruhr line, the Iron Rhine (1879). The line from Eindhoven to Weert was not built until 1913 – before that, trains used an even longer route via Venlo. The proposed HSL ignores the border, and runs in an almost straight line from Geldrop (on the outskirts of Eindhoven) to Sittard.

The line Sittard – Roermond would lose its present function, after construction of a cut-off line from Eindhoven, but it could form part of a new north-south HSL corridor, with upgrading for 200 km/h.

There is an alternative for the HSL proposed here: a shorter cut-off line along the A2 motorway, between Weert and Echt. The total route would be longer.

The alignment

From Eindhoven to Weert, the line could 4-tracked and upgraded for speeds over 200 km/h (Ausbaustrecke), or a new line built directly beside the old. The curve at Geldrop station is a problem, but it can be re-aligned, with the demolition of some industrial buildings.

Approaching Weert, the existing line curves east to join the line from Antwerp, crossing the Zuid-Willemsvaart canal at the junction. The new alignment would diverge here, and continue roughly in a straight line, probably probably crossing the canal on a bridge. It would then cross an industrial zone (some of it empty anyway), for instance along the Havenweg or parallel to it. A short tunnel under the expensive houses at Altweert is probably unavoidable, although some will have to be demolished.

The line would then pass the Tungelerwallen nature reserve (forested inland dunes), on its eastern edge. It would cross the main road south from Weert (N292), near the bridge over the stream Tungelroysche Beek. The stream valleys are almost invisible in the landscape, which is flat over the entire new alignment.

….

The HSL would then pass the east side of Stramproy. It may be possible to do so without demolishing any houses, but a line in cutting would be necessary. At the next village, Molenbeersel, the HSL would cut one street with dispersed houses (‘lintbebouwing’). Demolition would be very limited, again with the line in cutting.

The line would then pass about 1500 m east of Kinrooi, through a flat landscape with dispersed farms and intensive agriculture. It would then run parallel to the main road (N762 in Belgium), toward Maaseik.

At the small town of Maaseik, the line can pass through a gap in the built-up area, past a brickworks and along the bypass road (Koningin Fabiolalaan). It would cut only two other streets, so again demolition can be limited. The line would cross the Maas on a bridge, on the alignment of the Fabiolalaan.

….

The line would then descend into tunnel, to pass south of Roosteren, and to cross the shipping canal, Julianakanaal, and the motorway A2. It would resurface south of junction 46, near the sewage works west of Susteren.

The line would then cross the main road to Sittard, the N295, and run parallel to it, passing just west of Nieuwstadt. Near the bridge over the N297 (northern by-pass of Sittard), it would rejoin the existing line coming from Roermond. From there, the alignment would be 4-tracked, for the 3 km into Sittard station.

Sittard is the centre of Sittard-Geleen, with 95 000 inhabitants. Here the HSL route to Aachen would cross the Maas valley line (Nijmegen – Venlo – Maastricht). High-speed trains would continue via the proposed HSL Sittard – Aachen.

The station would also be the terminus of the proposed Sittard – Heerlen- – Aachen regional metro line, and local trains from Maastricht. The station is built on a curve, but this is not a problem since all trains would stop there anyway. It would need full reconstruction – the present long island platform is outdated.

The existing rail line is 77 km long: 30 km Eindhoven – Weert, 24 km Weert – Roermond, and 24 km Roermond – Sittard. Intercity trains take 47 minutes (stopping in Weert and Roermond). The new line would be 58 km long, and the new section could be built for 300 km/h. A journey time of 20 minutes for Eindhoven – Sittard is certainly feasible.