Bijgewerkt: verplaatsing spoorlijn Bollenstreek

Bijgewerkt met nieuwe kaarten: Verplaatsing spoorlijn Bollenstreek.

Nieuwe spoorlijn Amsterdam Zuid – Haarlem

De eerder voorgestelde hogesnelheidslijn langs Schiphol West zou ook een aftakking richting Haarlem krijgen, langs de A9.

Hier wordt een langere versie van dat tracé voorgesteld – een nieuwe spoorlijn naast de A9, van Amsterdam-Zuid naar Haarlem. Een nieuwe spoorlijn of metro in die richting werd ooit voorzien in het Structuurplan Amsterdam. Het zou via Badhoevedorp lopen, bijvoorbeeld naast de omgelegde A9. Het project lijkt vergeten, en het tracé ontbreekt in de nieuwe Provinciale Structuurvisie.

De hier voorgestelde lijn is vooral bedoeld voor InterCity treinen. Het tracé loopt grotendeels door open veld, naast de snelweg. Het kan ook Badhoevedorp bedienen, maar is verder niet bedacht om de woon- en werkgebieden in de Haarlemmermeerpolder aan te sluiten.

Vanaf Station Amsterdam-Zuid gebruiken treinen de Schiphollijn. Extra sporen zijn hier al gepland, in het kader van het OV-SAAL project (Schiphol – Almere).

De nieuwe lijn zou aftakken van de Schiphollijn, waar deze de Ringvaart kruist, of iets daarvoor. De spoorlijn loopt namelijk tussen de twee helften van de A4, en dat bemoeilijkt de bouw van een nieuwe aansluiting. Mogelijk kunnen de sporen al bij afrit 1 aftakken (Anderlechtlaan). In dat geval lopen ze eerst aan de noordzijde van de snelweg.

De nieuwe lijn moet vervolgens door Badhoevedorp, of om Badhoevedorp heen. Het kan op het huidige tracé van de A9, dat vrijkomt, of naast de nieuwe A9. Deze loopt ruim buiten de bebouwde kom, om ook ruimte te laten voor nieuwe bedrijventerreinen. Hergebruik van het huidige A9-tracé betekent wel een relatief krappe boog, na de brug over de Ringvaart. Het knooppunt Badhoevedorp staat dat niet in de weg: het wordt naar het zuiden verschoven

Voordeel van tracé-hergebruik is dat er geen verdere aanpassingen nodig zijn. Badhoevedorp verliest een brede snelweg-dijk met onderdoorgangen, en krijgt een smallere viaduct met spoorlijn. De lijn kan desnoods in tunnel, om het centrum te passeren. In elk geval komt het station aan de kruising met de Sloterweg, naast het winkelcentrum. Aan de westkant van Badhoevedorp is het oude A9-tracé beschikbaar, tot na de Hoofdvaart (Hoofdweg).

Mocht de lijn de nieuwe A9 volgen, dan zou het waarschijnlijk op viaduct lopen, aan de dorpszijde van de snelweg. Ook in dat geval komt een eventueel station aan de Sloterweg, maar bedient dan vooral de nieuwe bedrijfsterreinen.

Na de Hoofdvaart blijft de lijn aan de noordzijde van de A9. Het kruist Knooppunt Raasdorp, en de HSL Schiphol West – Amsterdam, dat hier evenwijdig aan de A5 loopt. Daarna zou een boog vanaf de HSL aansluiten: dat is mogelijk vanaf beide mogelijke HSL-tracés evenwijdig aan de A5.

Daarna draait de lijn om Knooppunt Rottepolderpein heen, en loopt vervolgens langs bedrijfsterrein De Liede. Het kruist in aquaduct of tunnel de Ringvaart, en draait naar het westen om aan te sluiten op de lijn naar Haarlem. Het terrein aan de overkant van de Ringvaart is een voormalige vuilstort. Het staat grotendeels leeg: een bedrijfsterrein is gepland.

De nieuwe lijn kruist de A200, en daarna de Liede, en krijgt een ongelijkvloerse aansluiting met de lijn Amsterdam – Haarlem. Er is weinig ruimte om vanaf een tunnel of aquaduct te klimmen naar een viaduct over de A200, en waarschijnlijk moet de lijn in tunnel blijven, ook onder de Liede. De eigenlijke aansluiting ligt dan vlak voor Station Haarlem-Spaarnwoude. De lijn van daar tot Haarlem moet viersporig worden.

Met de nieuwe lijn ligt Station Haarlem op 19 km van Station Amsterdam-Zuid. Daarvan ligt circa 11 km op nieuw tracé. Zeer hoge snelheden worden hier niet gehaald, maar met 160 km/h op het middengedeelte, is een reistijd van 9-10 minuten goed mogelijk.

De OV-SAAL plannen voorzien hoogfrequente stadsregionale diensten, op de as Almere – Amsterdam-Zuid – Schiphol. Dat is ook mogelijk op de nieuwe lijn naar Haarlem, maar het aantal tussenstations blijft beperkt: het lang geplande Station Riekerhaven, Badhoevedorp, en het bestaande station Haarlem-Spaarnwoude. Bovendien komt er een HOV-corridor over de Schipholweg, evenwijdig aan de nieuwe lijn. De nieuwe spoorlijn is daarom vooral een verbinding tussen Haarlem en Amsterdam, en wordt ook deel van langere InterCity routes.

Verschuiving Station Overveen

Dit voorstel houdt verband met de voorgestelde oost-west tramlijn door Haarlem, van Overveen naar Waarderpolder. Maar ook zonder een tram is het verschuiven van de perrons van Station Overveen zinvol. Het brengt het station dichter bij het dorpscentrum, en vooral de ingang van Hogeschool InHolland. De overweg op de Bloemendaalseweg kan ook vervangen worden, door een ongelijkvloerse kruising.

Station Overveen ligt op de spoorlijn Haarlem – Zandvoort. Er zijn diverse voorstellen geweest (met steun van de gemeente Haarlem), voor light-rail op deze spoorlijn. Hier wordt verondersteld, dat de lijn opgenomen wordt in een groot regionaal metronet, rond Amsterdam en Haarlem. Dat past beter bij de hoofdtaak van deze lijn – vervoer van stad naar strand. Een goed alternatief voor light-rail op de spoorlijn, is herstel van een stedelijk tramnet in Haarlem. De tram bedient veel meer haltes dan light-rail, en geeft toch overstap op de spoorlijn richting Zandvoort, want de voorgestelde oost-west lijn eindigt bij de Hogeschool.

Klik om te vergroten…

Aanpassingen tracé

De huidige spoorlijn tussen de N208 (ringweg Haarlem) en de duinen, telt meerdere bochten, en een nieuw tracé kan de bochten iets verruimen. De lijn begint ook iets te klimmen, naast het Hogeschool-terrein. Het nieuwe tracé zou hier op maaiveld blijven, maar dan naast de huidige spoordijk. Op dit stuk komen de nieuwe perrons.

Er komt een nieuwe overbrug in de Bloemendaalseweg, niet op de plek van de huidige overweg, maar ernaast. Onder deze brug, ligt de lijn 10-20 m van zijn huidige tracé, meer naar het zuiden toe. Dat betekent dat de nieuwe lijn ‘een hap neemt’ uit het landgoed Belvédère, maar er zijn toch plannen voor nieuwbouw op dat terrein. Het verschoven tracé passeert ook het huidige station aan de zuidkant – gebouw en terrein komen volledig vrij voor hergebruik.

Bij de overbrug in de Brouwerskolkweg, komt de lijn terug op bestaand tracé. Het gedeelte tussen het oude station en deze brug kan wellicht overkluisd worden, over enkele honderden meters. Vlak bij de Brouwerskolkweg kan de lijn ook iets naar de Tetterodeweg worden verschoven (bij de Joodse begraafplaats), maar de ruimte daarvoor is beperkt.

Het is ook mogelijk om het tracé in de duinen te verschuiven, met een nieuwe overbrug onder de Brouwerskolkweg. Kort na deze weg, kruist de spoorlijn namelijk een voormalige zandafgraving (Zanderijvaart). De boogbrug daar bepaalt de verdere ligging van het tracé. Met een nieuwe brug over de zanderij, kan de scherpe bocht verruimd worden: dit tracé is schematisch in groen angegeven.

Klik om te vergroten…

Ook zonder aanpassing bij de Zanderijvaart, worden de S-bochten door het nieuwe tracé iets afgevlakt. Nieuwbouw op het vrijgekomen terrein, kan waarschijnlijk de kosten van deze verschuiving dekken. De Hogeschool krijgt een station ‘op campus’, dat bovendien dichter bij de dorpsstraat van Overveen ligt. Ook zonder een nieuwe tram, verbetert in elk geval overstap op de bus (lijn 81 en 84). Het project vereist een tijdelijke sluiting van de Bloemendaalseweg, maar de treinen naar Zandvoort kunnen waarschijnlijk blijven rijden, bij gefaseerde uitvoering.

Tram Haarlem: verlengde lijn Bloemendaal – Santpoort

De eerder voorgestelde Haarlemse tramlijn tussen Schalkwijk en Bloemendaal van verlengd worden, naar Santpoort en Velserbroek. De lijn maakt deel uit van een voorgesteld tramnet in Haarlem: lees daarom eerst de inleiding met lijst van lijnen.

De Bloemendaal-lijn is een radiale tramlijn, van noord-west naar zuid-oost. De verlengde tramlijn zou langs de noordwestrand van de Haarlemse agglomeratie lopen, meer als tangentlijn.

Klik om te vergroten: de eerder voorgestelde tramlijn Vijfhuizen – Schalkwijk – Bloemendaal…

De verlengde lijn kan het tracé van de spoorlijn naar Santpoort gebruiken, dat vrij komt na de voorgestelde verschuiving naar de N208 / A208. Alleen bij eventuele reactivering van de spoorlijn naar IJmuiden, is het zinnig om het Santpoort- tracé naast een N208-tracé te handhaven. Hier wordt echter uitgegaan van een tramlijn naar IJmuiden, niet een spoorlijn.

Klik om te vergroten: verschoven spoorlijn langs N208…

Handhaving van het Santpoort-tracé heeft in elk geval weinig gevolgen, voor verlenging van de tramlijn Schalkwijk – Bloemendaal. De tram kan namelijk over de weg: het tracé verschilt nauwelijks. Een onderdoorgang zou wel nodig zijn, aan de Wüstelaan, bij Station Santpoort Zuid.

De tram naar Bloemendaal rijdt door de Haarlemse binnenstad. Bij de IJsbaan kruist het de verschoven spoorlijn, bij het nieuwe ‘Station Kleverpark’. De tram kan hier al de oude spoorlijn op, maar het is beter om door het centrum van Bloemendaal te rijden. Het eerder beschreven tracé eindigt op het terrein van zorgcentrum Wildhoef. De tram kan verder over de Kennemerweg, of anders via Laan van Boreel de spoorlijn bereiken.

Beide tracés gaan richting Station Santpoort Zuid. Een tram over het spoor-tracé straat heeft haltes bij Veen en Duin en de Litslaan. Als het over straat rijdt, dan komen die bij de huidige bushaltes. In beide gevallen is er een halte Wüstelaan, bij het huidige Station Santpoort Zuid.

Van hier tot Station Santpoort Noord zijn er drie tracés mogelijk: over de Willen de Zwijgerlaan, over de Daniëlslaan, of over de spoorlijn. Één tussenhalte is voldoende, bij de Middenduinerweg.

Klik om te vergroten: verlenging in blauw, haltes, ook op spoor-tracé, in wit…

Bij Station Santpoort Noord verlaat de tram het spoor-tracé. Het rijdt dan verder over de ringweg, Santpoortse Dreef. (Er is voldoende ruimte hier, voor een trambaan naast de weg). Een halte aan de hoofdweg naar IJmuiden (Hagelingerweg), geeft overstap op de noord-zuid tramlijn naar IJmuiden.

De tramlijn kruist vervolgens de A208, en dus ook de verlegde spoorlijn (voor de tweede keer). Een station hier, naast de Dreefbrug, bedient de noordkant van Santpoort, en de westkant van Velserbroek. De tram geeft dus twee keer overstap op de spoorlijn, dat gebruikt zou worden door een stadsregio-metro.

De tram rijdt verder over de Velserbroekse Dreef, en eindigt pal voor het winkelcentrum Velserbroek. Over de weg wordt de verlenging 5,5 km lang, over het spoor-tracé iets minder (het is minder bochtig). De voorgestelde tramlijn Vijfhuizen – Schalkwijk – Bloemendaal is al vrij lang (bijna 11 km), en de totale lengte komt dan op circa 16 km.