Hogesnelheidslijn Zwolle – Twente

In combinatie met een hogesnelheidslijn Amsterdam – Zwolle, vormt de spoorlijn van Zwolle naar Twente een alternatief, voor de route over Apeldoorn en Deventer. ProRail overweegt opwaardering van deze lijn, als hoofdroute naar Twente in aansluiting op de Hanzelijn (Lelystad – Zwolle). Het voorstel hier gaat verder: een volledig nieuwe HSL, die gebruik maakt van het bestaande tracé tot aan Wierden, en dan de A35 volgt tot Hengelo. Vanuit Twente zou het dan kunnen aansluiten op een HSL naar Münster.

Hogesnelheidslijn (HSL) Zwolle - Twente

 
De spoorlijn Zwolle – Almelo werd in 1881 aangelegd, en is 45 km lang. Voormalige haltes bij Laag-Zuthem (een buurtschap) en Haarle zijn gesloten. Bij Wierden sluit de lijn uit Deventer aan, de huidige Intercity-route van de Randstad naar Twente. Vanaf Almelo gaat de lijn verder naar Hengelo (lijn Almelo – Salzbergen, 1865), en Enschede (Spoorlijn Zutphen – Glanerbeek, 1866). Van Zwolle tot Wierden is de lijn enkelsporig, hoewel delen blijkbaar aangelegd zijn voor dubbel-spoor. Op de lijn wordt een half-uur dienst gereden door diesel-eenheden, die 69 minuten nodig hebben voor de 67 km Zwolle – Enschede.

Het tracé tot aan Wierden is zeker geschikt voor een hogesnelheidslijn. Tussen Zwolle en Wierden bestaat het uit twee bijna rechte lijnstukken, met een bocht bij Raalte. De lijn loopt vooral door open agrarische gebieden, en doorsnijdt geen natuurgebieden. Direct langs het spoor is er nauwelijks bebouwing, behalve in Nijverdal. (Daar wordt de N35 naast de lijn omgeleid, als onderdeel van het Combiplan Rijksweg 35).

In Almelo is het tracé bochtig, en Station Almelo heeft slechts één eilandperron. Daar werd (vooral om stedenbouwkundige redenen) verdiept spoor op bestaand tracé aangelegd, tussen de stations Almelo en Almelo De Riet.

Nieuwe lijn

Voorgesteld is een snelle route van Zwolle naar Twente, met een HSL om Almelo heen. Met 72 000 inwoners is Almelo de kleinste van de drie regionale centra in Twente. Ongeveer 2 km ten westen van Station Wierden zou de nieuwe lijn afbuigen van de bestaande, en verder langs de N35 en A35 lopen. Bij afrit 29 (Borne) zou het van de A35 afbuigen, en op de bestaande lijn weer aansluiten, aan de rand van Hengelo.

De treinen zouden Hengelo (81 000 inwoners), en Enschede (155 000) bedienen. Samen met de bouw van de HSL, wordt de bestaande lijn Zwolle – Almelo verdubbeld en geëlektrificeerd. Er ontstaat dan ook een snelle regionale dienst (die Almelo wel aandoet). Doortrekken van deze dienst naar Enschede, een Intercity via Deventer, en een intensieve regionale dienst (S-Bahn), vereist een viersporige Twentse hoofdlijn, misschien al vanaf Wierden.

Vanuit Station Zwolle, die volledig verbouwd zou worden, gebruiken de treinen eerst de bestaande lijn: er is hier genoeg ruimte voor meer sporen. De aansluiting bij Schelle, met de lijnen uit Deventer, en Meppel / Emmen, zou ongelijkvloers gemaakt worden. Daarna volgt een viersporig lijn op bestaand tracé, waardoor een station ook mogelijk wordt in Zwolle-Zuid (Oldenallee). Deze bedient de woonwijken Gerenlanden en Gerenbroek, en het werkgebied Marslanden.

Klik om te vergroten…

HSL Zwolle - Twente, aansluiting ten zuiden van het station

 
De stations Heino en Raalte worden op dezelfde plaats herbouwd. Station Heino ligt buiten het dorp (7 000 inwoners), het station van Raalte (20 000) ligt juist dicht bij het centrum. Bij Raalte wordt het tracé aangepast, de huidige bocht (eigenlijk twee bochten met een kort tussenstuk) wordt ruimer gemaakt, waarschijnlijk moet een fabrieksgebouw daarvoor wijken.

Klik om te vergroten…

HSL Zwolle - Twente, aanpassing tracé in Raalte

 
Heropening van het voormalige station bij Haarle is niet zinvol: de kern (2200 inwoners) ligt te ver van de spoorlijn.

Net voor Nijverdal kruist de lijn de Sallandse Heuvelrug. In Nijverdal zelf lopen spoorlijn en N35 evenwijdig, 100 m van elkaar. De N35 vormt ook de hoofdstraat van Nijverdal, en dat leidde tot veel overlast. Voor een nieuw tracé was alleen de strook langs de spoorlijn beschikbaar. Er is ervoor gekozen om de weg in tunnel aan te leggen, op het spoor-tracé: de spoorlijn werd opnieuw aangelegd, aan de noordzijde van zijn oud tracé. De nieuwe weg en de spoorlijn liggen even diep, pal naast elkaar. De weg is wel overkapt, maar de spoorlijn niet, omdat er diesel-treien rijden.

Klik om te vergroten…

Tracé HSL Zwolle - Twente door Nijverdal

 
Deze oplossing is niet bedacht op extra sporen door Nijverdal. Bouwkundig is er één tunnel, met weg en spoor door een betonnen wand gescheiden. Bovendien is er een bocht toegevoegd, aan wat vroeger een kaarsrecht tracé was. Verbouwing tot een viersporige tunnel is niet mogelijk, wel een nieuwe tunnel voor de HSL, wederom aan de noordzijde van de spoorlijn. Ditmaal moet er meer worden gesloopt: woningen langs de Bouwmeesterstraat, en een nieuwe sporthal.

Aan de rand van Nijverdal sluit de nieuwe N35 weer aan op zijn bestaand tracé. Ook de HSL kan hier weer de bestaande spoorlijn volgen. Vlak buiten Wierden, buigt de N35 af, en gaat bij afrit 32 over in de nieuwe A35 (open in 2007). De HSL zou hier ook afbuigen, om de N35 / A35 te volgen. Waarschijnlijk kan dat beter aan de westkant, ook al betekent dat een toegevoegde kruising van de snelweg verderop.

Klik om te vergroten…

hsl-wierden-A35

 
Bij afrit 29 op de A35 (Borne), draait de HSL van de snelweg af, om aan te sluiten op de bestaande lijn naar Hengelo. De aftakkende lijn moet Knooppunt Buren kruisen, en/of de A1. Vanaf de aansluiting aan de rand van Hengelo wordt het bestaande tracé viersporig: alle kruisingen in Hengelo moeten ook ongelijkvloers. De HSL wordt iets onder 60 km lang, van Station Zwolle tot Station Hengelo.

Klik om te vergroten…

HSL uit Zwolle sluit aan op tracé Borne - Hengelo

 
Ook de lijn Hengelo – Enschede zou viersporig moeten worden, maar dat is vooral om de capaciteit te vergroten. Het bestaande tracé is al geschikt voor de maximum-snelheden, die over deze 8 kilometer haalbaar zijn. Met de komst van de HSL, wordt Station Enschede uitgebouwd als ‘centraal station van Twente’, met doorgaande diensten richting Münsterland.

De Twente HSL zou een belangrijke verbinding met Duitsland vormen, als een verdere HSL vanuit Münster aansluit op de lijn vanuit het Ruhrgebied, naar Bielefeld en Hannover. Daarbij ontstaat een HSL-route Zwolle – Twente – Münster – Hannover, als opvolger van de oude oost-west hoofdlijn Hengelo – Rheine- Osnabrück. Meer daarover later.

Hogesnelheidslijn Zwolle – Twente

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s