Tunnel Enkhuizen – Friesland en HSL Friesland

Voorgesteld is een tunnel onder het IJsselmeer, naar Friesland. als deel van een interregionale hogesnelheidslijn (HSL) Randstad – Leeuwarden. De tunnel zou bij de haven van Enkhuizen beginnen, in aansluiting op de voorgestelde viersporige spoorlijn Hoorn – Enkhuizen. De voorgestelde hogesnelheidslijn naar Purmerend, en de uitbouw van de lijn Purmerend – Hoorn, horen ook tot de interregionale HSL, al zijn ze ook los daarvan te bouwen.

Het IJsselmeer is hier geen 10 meter diep, en een afgezonken tunnel zal geen grote problemen opleveren. Het zou ongeveer 25 km lang zijn, van Enkhuizen tot Rijs (Riis) in Gaasterland. Het tracé is schematisch weergegeven. Het is denkbaar dat de tunnel in twee delen gesplitst wordt, om veiligheidsreden, Daarvoor is een kunstmatige eiland nodig – ongeveer 1000 meter lang, om plaats te bieden aan de hellingen.

Klik om te vergroten…

Tunnel IJsselmeer, Enkhuizen - Gaasterland

Doel van de lijn is vooral een snelle verbinding tussen de Randstad en Friesland, met treinen Den Haag – Sloterdijk – Leeuwarden. Sinds de 19e eeuw, rijdt de trein van Amsterdam naar Leeuwarden, over Amersfoort en Zwolle. De voorgestelde lijn zou de afstand flink verkorten. Met name de reistijden naar zuidwest-Friesland zouden sterk worden verkort – zozeer dat bescherming van Gaasterland tegen suburbanisatie nodig zal zijn. Ook Leeuwarden zal dichter bij de Randstad komen te liggen voor treinreizigers, zoals de A7 de reistijd over de weg al verkort heeft.

Toen de eerste spoorlijnen gebouwd werden, was er nog een Zuiderzee, met zout water tot aan Zwolle. Een brug of tunnel over de Zuiderzee was toen onhaalbaar: de treinen van de Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM) bereikte Friesland met een treinveer, vanaf Enkhuizen naar Stavoren. Op zich is dat bijna de kortste route. Met de bouw van de Afsluitdijk verdween de optie van een rechtstreeks verbinding West-Friesland – Friesland, eerst omdat er een spoorlijn over de Afsluitdijk zelf zou komen, en later vanwege de geplande Zuiderzeelijn. Een rechtstreekse lijn blijkt vooral voor Friesland nog de beste optie te zijn, en de technologie is niet langer een probleem.

De tunnel zou naar boven komen ongeveer een kilometer van de kust, aan de noordkant van het Rijster Bos. Het kruist hier een deel van de stuwwal, ongeveer 12 meter hoog. Bij Rijs komt er een station: Rijs zelf is een buurtschap met enkele recreatievoorzieningen, het is vooral bedoeld as een ‘Station Gaasterland’. Planologisch zou het zinvol zijn om nieuwe woningen hier te concentreren, en Rijs zodoende uit te breiden tot enkele duizenden inwoners.

Vanaf Rijs gaat de lijn naar Sneek, eerst richting noord-oosten, evenwijdig aan de weg Rijs – Harich. Op weg naar Sneek loopt de lijn tussen Woudsend en Heeg, en draait dan naar het noorden. Het passeert IJlst aan de oostkant, en draait dan naar de bestaande spoorlijn Stavoren – Sneek – Leeuwarden (1885). Het sluit op op deze lijn, vlakbij Station Sneek.

Klik om te vergroten…

HSL door Friesland vanaf IJsselmeertunnel

Van Sneek tot Leeuwarden wordt het bestaande tracé gebruikt. Dat wil zeggen: de huidige enkelsporige lijn word gesloten, en vervangen door een nieuwe tweesporige lijn, geschikt voor 150 km/h of meer. De stations Sneek Noord en Mantgum worden gesloten. In Leeuwarden verdwijnen de ongelijkvloerse kruisingen met de lijnen naar Harlingen en Heerenveen.

In Friesland, zouden de treinen stoppen in Rijs en Sneek. De afstand Rijs – Leeuwarden is 44 km, Sneek ligt halverwege. Een reistijd van 20-25 minuten is haalbaar. Met 55-60 minuten voor de lijn Sloterdijk – Rijs zou dat een totale reistijd beteken van 75-85 minuten. Amsterdam CS – Leeuwarden duurt tegenwoordig 2 uur 17 minuten. Met 45 minuten Den Haag – Sloterdijk zou de reistijd Den Haag – Leeuwarden iets meer dan twee uur duren. Doorrijden naar Groningen geeft ook de Zaanstreek en West-Friesland een goede verbinding met die stad het veronderstelt een verbetering van de lijn Leeuwarden – Groningen.

De overgebleven lijn Sneek – Stavoren kan gewoon als zodanig blijven bestaan. Het is ook denkbaar om, met een nieuwe lijn via Koudum, de lijn aan te sluiten op het station bij Rijs. Een geheel nieuwe regionale lijn via Bolsward is ook denkbaar.

Voor een tunnel Enkhuizen – Rijs is er een alternatief: een tunnel Andijk – Stavoren. De tunnel zelf is dan wel korter, maar de lijn bedient Enkhuizen en Gaasterland niet.

Tunnel Enkhuizen – Friesland en HSL Friesland

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s