Infrastruct

Proposals for new transport infrastructure

Regionale lijn Enschede – Winterswijk

with 8 comments

Een nieuwe regionale spoorlijn van Enschede naar Winterswijk, sluit goed aan op reactivering van de lijnen naar Bocholt en Borken. Overal in Europa werden de kleine grensoverschrijdende spoorlijnen gesloten, en dus ook tussen Oost-Nederland en het Ruhrgebied. (De lijn Arnhem – Oberhausen bleef als enige over, maar heeft geen doorgaande lokale of regionale diensten).

De nieuwe lijn biedt, in combinatie met de lijn van Winterswijk naar Bocholt, een inter-regionale route van Twente naar de regio Niederrhein. Via Borken wordt de verbinding hersteld, van Apeldoorn naar het Ruhrgebied. Winterswijk wordt dan een regionaal overstappunt.

Nieuwe regionale spoorlijn Twente - Winterswijk over Haaksbergen.

De voorgestelde lijn loopt via Haaksbergen en Groenlo, deels evenwijdig aan de toekomstige N18. De lijn kan gebruik maken van de tracés van enkele voormalige spoorlijnen:

De nieuwe lijn begint in Station Enschede. Na de bouw van de voorgestelde HSL Zwolle – Twente, en de aansluitende HSL Twente – Münster, ligt deze aan een doorgaande HSL-route, en krijgt de functie van ‘hoofdstation van Twente’. De lijn door Enschede wordt dan viersporig.

De treinen naar Winterswijk vertrekken in westelijke richting, over deze lijn. Ter hoogte van de onderdoorgang Buddestraat, draait de hoofdlijn richting noordwesten (Hengelo). De nieuwe lijn buigt hier af, naar het tracé van de voormalige lijn naar Boekelo. Dit is een geschikt plek voor een station, ongeveer 1,5 km van Station Enschede. (Er was oorspronkelijk geen aansluiting hier: de lijn uit Boekelo dook onder de lijn Enschede- Hengelo, op weg naar een eigen station Enschede-Noord).

Het oude spoortracé is nog zichtbaar: ernaast ligt een latere uitvalsweg, Westerval. De nieuwe lijn volgt de oude, aan de noordkant van deze weg. Bij de brug aan de Rembrandtlaan, moet de lijn in tunnel (of verdiept, zoals de weg zelf). Een station bij het nieuwe bedrijfsterrein Josink Es, kan ook het uitgebreid havengebied van Enschede bedienen.

Klik om te vergroten…

Nieuwe spoorlijn naar Winterswijk, met stations in Enschede

Na de kruising met de Afinkstraat (ringweg), is het oud tracé verdwenen onder het industriegebied Marssteden. De lijn zou dan de weg Westerval volgen, tot aan de snelweg A35. Na de snelweg is een geschikte plek voor een station: aan de Brouwersweg / Boekelosestraat, bij de nieuwe Grolsch-brouwerij. Het ligt ongeveer 1500 m van het centrum van Boekelo (1900 inwoners), en 750 m van Usselo. Samen met het station bij Josink Es, komen er dan vier stations in Enschede, op ongeveer 1700 m van elkaar.

Vanaf de A35, tot aan Haaksbergen, kan de de lijn oftewel naar het oude tracé afbuigen (in oranje aangegeven), of een nieuw tracé gebruiken langs de N18 (in wit, de toekomstige N18 loopt pal naast de oude weg). De keuze hangt vooral af, van het gekozen tracé in Haaksbergen zelf. De spoorlijn van Boekelo tot Haaksbergen is er nog altijd, als Museum Buurtspoorweg: het loopt door open agrarisch landschap, en reactivering lijkt geen probleem.

Nieuwe spoorlijn Enschede - Winterswijk, tracé-varianten bij Boekelo

In Haaksbergen, biedt het oude tracé naar het station voldoende ruimte, voor een tunnel (of verdiepte lijn). Station Haaksbergen staat er nog, en de locatie is ook redelijk. Ten westen van het station is het tracé niet meer herkenbaar: een deel is bebouwd, een deel is nu een weg. Om het weer vrij te maken, is gedeeltelijke sloop van de aangrenzende fabrieken nodig. Boven de weg is een viaduct voldoende, dit is geen woonwijk.

Een alternatief is een N18-tracé aan de zuidkant van Haaksbergen, met een station aan de Buurserstraat, ongeveer 600 m van de Markt. Ook in dit geval is sloop nodig, van enkele woningen en boerderijen. (De toekomstige N18 loopt ten noorden van het dorp). In beide varianten, is een tweede station denkbaar, aan de westrand van Haaksbergen.

Klik om te vergroten…

Spoorlijn Enschede - Winterswijk door Haaksbergen, twee varianten.

Van Haaksbergen naar Eibergen, loopt de nieuwe lijn aan de westkant van de N18. Hier liep vroeger geen spoorlijn: de GOLS-lijn vanuit Haaksbergen ging naar namelijk Neede, en daar moest men overstappen op de trein naar Eibergen. Het spoor-tracé in Eibergen is dan ook ongeschikt, voor een nieuwe lijn vanuit de richting Haaksbergen. (Het is nog wel te vinden, als fietspad, maar wel dwars door een woonwijk). Een alternatief is een lijn in tunnel onder de huidige N18, dat het dorp doorsnijdt, met een station dicht bij de dorpskern.

Nieuwe spoorlijn Enschede - Winterswijk, van Haaksbergen naar Eibergen

Twee kilometer ten zuiden van Eibergen, bereikt de lijn weer het GOLS-tracé. Het ligt precies evenwijdig aan de N18, ongeveer 100 m van de weg. Aan de noordkant van Groenlo, wordt dit tracé doorgesneden door een nieuw bedrijfsterrein. Er is echter voldoende ruimte voor een nieuwe spoorlijn, in open-bouwput tunnel of op viaduct, tussen de weg en de gebouwen.

In Groenlo zelf (ca. 9 000 inwoners), is het tracé bijna onbebouwd, maar het grenst wel aan woonwijken. Ook hier zal de lijn ondertunneld moeten worden. Het stationsgebouw staat er nog (in gebruik als woning), en het stationsemplacement is een plein met busstation. (Het plein heet ook nog ‘Stationsemplacement’). Hier komt dan het nieuwe station, in tunnel, enkele honderden meters van de oude vesting (binnenstad). Met een uitgang vlakbij het oude stationsgebouw, krijgt de Stationslaan ook zijn functie terug, al looproute naar het centrum. Het GOLS-tracé is verder nog als straat te volgen. Ten zuiden van de bushaltes loopt het tussen twee kantoorgebouwen door, maar er lijkt voldoende ruimte aanwezig voor een tunnel.

Klik om te vergroten…

Nieuwe spoorlijn Enschede - Winterswijk, tunnel in Groenlo met station.

Ten zuiden van Groenlo, volgt de nieuwe lijn precies het GOLS-tracé, aan de zijkant van de N319. De weinige boerderijen die hiermee een oprit verliezen, zijn ook vanaf de andere kant van het tracé te bereiken. Ongeveer 3 km ten zuiden van Station Groenlo, kruist het tracé de N319. De nieuwe lijn kan eventueel hier afbuigen naar het zuidoosten, naar een aansluiting met de lijn Zutphen – Winterswijk, ongeveer bij km 38. Het kan ook over het tracé van de GOLS, tot de rand van Winterswijk, en daar op de Zutphen-lijn aansluiten. Deze lijn werd in 1880 aangelegd als internationale lijn naar Gelsenkirchen, door de Niederländisch-Westfälische Eisenbahn-Gesellschaft.

De twee voormalige lijnen hadden elk een eigen tracé in Winterswijk, en de GOLS had een eigen station. De treinen uit Enschede zouden over de Zutphen-lijn rijden naar het huidige Station Winterswijk.

Klik om te vergroten…

Nieuwe spoorlijn Twente - Winterswijk, vanaf Groenlo over GOLS-tracé.

De oude lijnen ten zuiden van Winterswijk zijn gesloten: de Gelsenkirchen-lijn tot aan Borken. en de daarvan aftakkende lijn naar Bocholt. Ten zuiden van Borken is de voormalige internationale lijn nog in gebruik (Duitse lijnnummer 2236). Met de komst van de nieuwe lijn wordt Winterswijk (24 000 inwoners), weer een overstapstation. Na heropening van de lijn naar Bocholt, kunnen de treinen uit Enschede doorrijden naar Wesel, 41 km verder.

Het spreekt vanzelf, dat de nieuwe lijn dubbelsporig en geëlektrificeerd uitgevoerd wordt, zonder overgangen en met ongelijkvloerse aansluitingen. Met de nieuwste treinen is een hoge gemiddelde snelheid haalbaar – zeker hoger dan de gemiddelde NS-stoptrein. De lengte bedraagt ongeveer 42 km. Met zes of zeven tussenliggende stations, moet een reistijd Enschede – Winterswijk van rond 35 minuten haalbaar zijn.

About these ads

Written by infrastruct

November 4, 2008 at 12:00

8 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. Doen! Ik zeg al jaren dat ze dit voormalige tracé weer in ere moeten herstellen. Ik denk alleen dat bewoners aan het voormalige tracé, dat o.a. dwars door Eibergen en Groenlo loopt, hier niet zo blij mee zullen zijn, hiervoor moet dan een alternatief ontwikkeld worden.

    Martie Rouwmaat

    August 4, 2009 at 18:22

    • Het oude tracé in Groenlo loopt vooral langs bedrijfsterreinen, of het is als weg in gebruik. In Eibergen loopt het inderdaad dwars door woonwijken, daarom is een tunnel voorgesteld.

      infrastruct

      August 5, 2009 at 11:38

  2. Mijn ouders wonen in Eibergen en de voormalige spoorlijn liep vlak achter ons land (tot een paar jaar geleden was de grond ook nog eigendom van de NS).

    Maar ik zou in Eibergen het station toch echt op dezelfde locatie bouwen als het voormalige station. Hier is nog ruimte voor een (ondergronds) station en parkeerplaatsen. Langs de huidige N18 bouwen als PR-functie heeft geen zin, aangezien die weg vervangen wordt door een rondweg ten westen van Eibergen.

    En in Haaksbergen is het voormalige tracé in tegenstelling tot wat gezegt wordt nog prima te zien. Er loopt nu voor een deel een fietspad overheen en voor een deel een weg.

    Nick

    August 18, 2009 at 00:52

    • De voormalige lijn verliet Eibergen in de verkeerde richting, dat is een probleem. Het tracé ligt ook midden in een woonwijk, zodanig ingeklemd dat ook een tunnel niet mogelijk is zonder sloop van de aangrenzende woningen. Het kan wel met sloop. In Haaksbergen is het tracé definitief doorgesneden in het industriegebied, zie de tekening met de rode lijn. Maar ook daar geldt, dat met gedeeltelijke sloop een tunnel wel te bouwen valt.

      infrastruct

      August 18, 2009 at 16:50

  3. Het oude GOLS traject liep over Neede omat er tussen Eibergen en Haaksbergen een heuvel ligt. Een goede optie is grotendeels het oude trace te volgen, maar met een boog ten zuidoosten van het industrieterrein van Neede. Daar kan dan een station komen met overstapmogelijkheid op de bus naar o.a. Borculo.
    Verder vraag ik me af waarom de lijn 3 km na Groenlo moet afbuigen. De gehele oude lijn tot Winterswijk West ligt er nog. Het is nu een fietspad op de kaarsrechte oude spoordijk.

    Johan

    August 11, 2010 at 11:05

    • Gebruik van het oude tracé naar Neede en dan terug naar Eibergen maakt de lijn langer, kan Neede niet goed bedienen omdat het station aan de rand ligt, en het sluit niet goed aan op een tracé onder de N18.

      De lijn kan inderdaad het oude tracé gebruiken na Groenlo, tot aan Winterswijk.

      infrastruct

      August 11, 2010 at 14:30

  4. Heropening van het spoortraject Winterswijk-Enschede zou de regio absoluut een boost geven.

    Gezien de kosten om het traject aan te leggen met tunnels en dergelijke, is het een goed idee de invulling te zoeken in de vorm van een regiotram/RandstadRail achtig systeem. Wellicht wordt de reistijd dan iets verlengd, maar de kosten hiervoor zijn naar mijn idee drastisch lager.
    Deze lijn zou dan tevens door kunnen lopen naar Borken of Bocholt over de oude tracés, zoals eerder is voorgesteld.

    Om ook de Regio Twente mee te laten profiteren zou de lijn vanaf Enschede door kunnen lopen naar Oldenzaal-Tubbergen-Hardenberg om die regio’s te verbinden. Binnen Enschede zijn de HOV-assen reeds verstevigd aangelegd om tramrails te kunnen houden.

    Verder redeneren zou dan kunnen opleveren het traject Hardenberg-Tubbergen-Oldenzaal-Enschede te gebruiken voor de aansluiting Twente vanuit Groningen die eerder voorgesteld is. Door deze niet via Dedemsvaart en Almelo te laten lopen, wordt de drukke lijn tussen Almelo en Enschede ontzien en de regio Noord-Twente ontsloten.

    Wellicht een idee om uit te werken?

    Bart

    October 25, 2010 at 09:34

    • De lijn is bedacht met het oog op een regionale dienst Wesel – Twente, met een inter-regionale functie. Met 85 km is dat te lang voor een regiotram. Als de tram door de dorpsstraten rijdt, dan wordt ook de reistijd Enschede – Winterswijk te lang.

      Doortrekking als tram naar Oldenzaal is dan niet aan de orde. Los daarvan is een verbinding Enschede – Oldenzaal wel een goede idee, maar een tracé vinden is niet makkelijk, zonder grote omwegen. Als er een lijn komt, en als die verder gaat, dan naar Nordhorn. Dat is een stad met regio-functies, maar Tubbergen is een dorp. Er ligt ook niets tussen Oldenzaal en Tubbergen, dat zelfs een interlokale tram zou rechtvaardigen.

      Doortrekking van een regiotram naar Groningen is niet zinnig, het is gewoon niet voor die afstanden bedoeld. Almelo zou overigens, met de hier eerder voorgestelde Twente-HSL over Zwolle, wel voldoende capaciteit hebben voor een interregionale dienst uit Groningen. Binnenkort meer over verbetering van de Amsterdam – Twente lijn, mogelijk zonder Almelo aan te doen.

      infrastruct

      October 25, 2010 at 22:21


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 78 other followers

%d bloggers like this: