Verplaatsing spoorlijn Bollenstreek

De spoorlijn Amsterdam – Rotterdam (Oude Lijn, 1847) volgt de trekvaart tussen Haarlem en Leiden. Deze ‘Leidsevaart’ werd in 1657 aangelegd, door open landschap dat nog geen ‘Bollenstreek’ heette. De bloembollenteelt in zijn huidige omvang, is pas na de Eerste Wereldoorlog ontstaan, en toen groeiden de dorpen aan de oude hoofdweg. Het gevolg: de reizigers hebben uitzicht op de bollenvelden, maar de dorpen hebben geen station. Dat kan gecorrigeerd worden, door de spoorlijn naar het oosten te verschuiven.

De maximale verschuiving is ongeveer 2500 m, maar daarmee zijn stations mogelijk op 500 m van de dorpskernen, in Sassenheim, Lisse, en Hillegom. In totaal zijn vijf stations mogelijk op de nieuwe lijn, tegenover één tegenwoordig. Met nieuwe stations rond Leiden en Haarlem, zouden tien stations mogelijk zijn tussen de twee steden. Daarmee krijgt de 29-km lijn een meer stedelijk-regionaal character, vergelijkbaar met de Duitse S-Bahn. (Het nieuwe tracé wordt 15-16 km lang, niet of nauwelijks korter dan de lijn dat het vervangt).

De lijn tussen Warmond en Aerdenhout, nieuwbouw in rood…

Verschoven spoorlijn door de Bollenstreek

 
Het voorstel hangt nauw samen met de bouw van een 4-km spoorlijn Voorhout – Noordwijk. Het huidige station Voorhout blijft daarmee open. Na de verschuiving, zou de oude lijn tussen Voorhout en Bennebroek als omleidingsroute behouden blijven: het kan ook in het voorjaar voor toeristische ritten worden gebruikt. Het enige station op dit gedeelte, Station Hillegom, wordt verplaatst richting dorpskern.

Het verlegde tracé maakt het ook makkelijker, om een tweede nieuwe lijn richting Hoofddorp en Schiphol, daarop aan te sluiten. Daarvoor zijn er drie varianten denkbaar, die op drie verschillende plasten op de verschoven lijn aansluiten…

Nieuwe verbindingen Schiphol - Bollenstreek

 
Deze verbinding zou waarschijnlijk alle stoptreinen van de Schiphollijn kunnen overnemen. Alle sneldiensten Leiden – Amsterdam worden dan via de Schiphollijn verwerkt. Dat kan, omdat de HSL-Zuid een deel van deze vervoersstromen overneemt (van Amsterdam naar Rotterdam, West-Brabant, Zeeland, en Brussel). Er is ook een alternatief voor een spoorverbinding Schiphol – Bollenstreek: de voorgestelde metro Haarlemmermeer, met twee kruisende lijnen, kan bij Lisse ook op de verschoven spoorlijn aansluiten. Ook in dat geval vervallen de stoptreinen op de Schiphollijn.

Nieuw tracé vanaf Sassenheim

De nieuwe Bollenstreek-lijn zou bij het industrieterrein Sassenheim-Zuid aftakken, van de bestaande lijn naar Voorhout. Als de lijn afbuigt bij de laatste gebouwen van het industrieterrein, dan is er net voldoende ruimte om te draaien naar de Zuidelijk Randweg van Voorhout. Er komt dan een station Voorhout-Zuid, bij sportcentrum De Schans. De bocht is wel scherp, maar alle treinen zouden toch bij het station stoppen, en rijden dan niet hard. Voorhout (15 000 inwoners) heeft dan twee stations: in het centrum, en aan de zuidrand.

Een alternatief tracé zou al voor de A44 aftakken, en deze kruisen. Het passeert de rotonde aan de Rijksstraatweg, bij de Oosthoutlaan. Dat betekent wel sloop, maar niet van de nieuwste of duurste gebouwen. Met deze variant (in blauw op de kaart), komt er geen tweede station in Voorhout, wel een nieuw station Sassenheim-Zuid, bij de rotonde. Het ligt aan het uiteinde van de bebouwing, maar wel op de weg richting Leiden.

Verschuiving spoorlijn bij Sassenheim.

 
Een onbebouwde strook van 500 m breed scheidt Voorhout van Sassenheim. Beide varianten kruisen deze strook, en draaien langs de westrand van de bebouwde kom.

Sassenheim (15 000 inwoners), is gebouwd op een strandwal evenwijdig aan de kust, zoals bijna alle dorpen in de regio. Omdat de lijn langs de huizen loopt, is een tunnel of verdiepte bak wenselijk. Het station komt ter hoogte van het gemeentehuis, aan het uiteinde van de Willibrorduslaan, 500 m van de Hoofdstraat. Het zou ook eindpunt vormen van een tramlijn uit Leiden.

Na dit station moet de lijn de ruïnes van Slot Teylingen passeren, en vervolgens een trafostation. Dat kan met minimale sloop, maar ook hier lijkt een tunnel nodig. Bij het trafostation kan een lijn kunnen aftakken, naar Nieuw-Vennep, Hoofddorp, en Schiphol. Deze lijn (blauwe variant op de kaart met drie varianten) wordt hier niet verder beschreven.

Sassenheim – Lisse

Na het trafostation kan de lijn richting Haarlem weer op maaiveld, in een bijna rechte lijn richting Lisse. Het passeert buurtschap De Engel, dat te klein is voor een station. De lijn loopt langs Lisse (22 000 inwoners), naast de westelijke randweg (N208). Het hoofdstation van Lisse komt bij de rotonde, aan de kruising N208 / Stationsweg.

Nieuwe spoorlijn Sassenheim - Lisse.

 
De naam ‘Stationsweg’ geeft aan, dat deze weg ooit naar een station voerde (aan de Oude Lijn, bijna 2 km verderop). De weg is ook de toegangsweg tot De Keukenhof (jaarlijks 800 000 bezoekers), en de ingang ligt op loopafstand van het nieuwe station. Lisse-Keukenhof lijkt dan een geschikte naam voor het station. De winkelstraten van Lisse liggen iets verder weg, maar nog op loopafstand (500-800 m).

Bij Lisse zou de lijn eventueel aansluiten op de voorgestelde metro Haarlemmermeer, richting Hoofddorp en Schiphol, en ook hier op een mogelijke spoorlijn richting Schiphol.

Hillegom en Bennebroek

Vanaf Lisse kan de nieuwe lijn bijna rechtdoor, door de bollenvelden, naar Hillegom (21 000 inwoners). Er is een kaarsrecht tracé beschikbaar, in de sportvelden achter de Draka-fabriek (schuimplastic). De huidige toegangsweg van Sportpark Zanderij, wordt de toegang tot het station. Deze strook langs de hoofdweg N208 wordt herontwikkeld, en het lijkt een kwestie van tijd voordat de fabriek ook verhuist. Het station ligt dan circa 500 m van de Hoofdstraat – het huidige Station Hillegom ligt 1500 m verderop.

Verplaatste spoorlijn Lisse - Hillegom

 
Vanaf dit nieuwe station, zou een busbaan naar de Olympiaweg een snelle route bieden, voor bussen richting Nieuw Vennep.

Ongeveer 1000 m na het nieuwe station Hillegom, buigt het tracé af, richting de Oude Lijn. Hier is enige sloop onvermijdelijk, omdat het tracé net binnen de bebouwde kom ligt. Daarna loopt het tracé weer door de bollenvelden, op maaiveld-niveau. Om de bestaande spoorlijn te bereiken, moet het dan door een restant strandwal-bos. Deze ligt hoger dan de omliggende velden, en de lijn kan hier misschien overdekt worden. De nieuwe lijn kruist vervolgens de trekvaart en de Oude Lijn, en buigt dan iets naar rechts, om op deze aan te sluiten.

Aansluiting nieuwe Bollenstreek-lijn op de Oude Lijn.

 
Het voormalige Station Bennebroek-Vogelenzang wordt niet heropend: de nieuwe lijn passeert het aan de westkant. Er komt een nieuw station Bennebroek, vlak voor de aansluiting van beide lijnen, ter hoogte van de Zwarteweg / Bennebroekerlaan. Het huidige dorp Bennebroek (5000 inwoners) strekt zich uit langs deze weg, in oost-west richting, tot aan de brug over de Ringvaart.

Vanaf de aansluiting rijden de regionale trein over de Oude Lijn. Enkele nieuwe stations zijn denkbaar: bij Leyduin (einde Amstellaan), tussen Oosterduin en Leidsevaart, en het al langer geplande Station Haarlem Westergracht. De afstand tussen Haarlem en Leiden blijft iets onder 30 km. Ook met tien tussenstops, moet voor de nieuwste treinen een reistijd van 30 minuten haalbaar zijn. Dat is wel 7 minuten langer dan de huidige stoptreinen, maar nog steeds aanvaardbaar. Tegenover de langere reistijd binnenstad-binnenstad, staat een enorme verbetering van het vervoer binnen de Bollenstreek, en in de Leidse en Haarlemse agglomeraties.

Verplaatsing spoorlijn Bollenstreek

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s