Spoorlijn naar De Uithof

Hier wordt voorgesteld de spoorlijn Utrecht – Arnhem te verschuiven naar De Uithof, het campus /zorg / kennis- terrein tussen Utrecht en Zeist. Het bestaande tracé wordt gebruikt voor van een HSL-Oost, richting Arnhem / Nijmegen. Op het verplaatste tracé komt een nieuw station Zeist. Vanuit De Uithof wordt de nieuwe lijn ook doorgetrokken naar Amersfoort. Treinen uit het noorden en oosten kunnen dan Den Haag en Rotterdam bereiken, zonder ‘kop maken’ (omkeren) in Utrecht.

Klik om te vergroten…

Twee nieuwe lijnen via De Uithof

 
De bouw van een tweede lijn Amersfoort – Utrecht was al voor de Tweede Wereldoorlog gepland. Het gebied tussen Utrecht, Zeist en Amersfoort was toen nauwelijks bebouwd. Stadsuitbreiding, en de snelwegen A12, A27, en A28, hebben het sterk veranderd. De toenmalige ‘Rijksuniversiteit Utrecht’ is verhuisd naar De Uithof in de jaren ’60, vanwege de schaalvergroting in het hoger onderwijs. Het werd meer dan een verhuizing: het project stuurde de ontwikkeling van de stad als geheel, en doet dat nog steeds. De Uithof heeft een universiteit, een hogeschool, een academisch ziekenhuis met 1000 bedden, en inmiddels ook vele bedrijven. Het is een reisdoel voor 50 000 studenten en 20 000 werknemers.

Het stadsbestuur loopt voortdurend achter de feiten aan. Al sinds de jaren ’70, is er gesteggel over een mogelijke sneltram-verbinding naar De Uithof. Het voorstel hier is van een andere orde. Bovendien is het de bedoeling om het te combineren met een metro, én met een tramnet: daarover meer later. Het voorstel valt in drie delen uiteen: de lijn naar De Uithof, de lijn Uithof – Amersfoort, en de verbinding met de bestaande lijn bij Driebergen.

In De Uithof zelf, vormen de Padualaan / Heidelberglaan het enige geschikte tracé. Dat heeft gevolgen voor het tracé vanuit Utrecht. Dat moet beginnen ergens na de brug over de Vaartsche Rijn, waar de spoorlijn in zuidoostelijke richting loopt: een S-bocht is daarom onvermijdelijk. De enige denkbare optie voor dit tracé is een geboorde tunnel. Het moet liefst alle grote gebouwen vermijden (diepe fundering), en dan is het juist een voordeel, als het deels onder de Kromme Rijn kan lopen.

Klik om te vergroten…

Het geometrisch voordeligste tracé kruist begraafplaats Kovelswade, een rijksmonument. Het afgebeelde compromis-tracé (rood) is langer, maar vermijdt Kovelswade, Stadion Galgenwaard, en sportpark Maarschalkerwaard, dat de gemeente blijkbaar wil volbouwen. Elk verder compromis in het tracé verkleint de bochten verder, en verlaagt dus de snelheid in de 4-km tunnel. Van Utrecht Centraal tot De Uithof wordt het iets meer dan 6 km: de gemiddelde snelheid zal waarschijnlijk niet boven 100 km/h uitkomen.

Bij De Uithof gaat de geboorde tunnel over in een ondiepe tunnel onder de Padualaan. Er is een brede strook beschikbaar, maar de gebouwdelen over de weg zijn niet te handhaven. Het station zelf komt aan de kruising met de Universiteitsweg, naast het ziekenhuis UMC. Drie perronsporen zijn nodig: twee in de richting Utrecht, omdat twee lijnen samenkomen.

Na deze kruising draait de Heidelberglaan in een bocht naar het noorden, om het ziekenhuis heen. De lijn richting Amersfoort draait ook, meer naar het noordoosten. De spoorlijn zou direct na het station splitsen, mogelijk weer in geboorde tunnel.

De Amersfoort-lijn kruist de A28, ter hoogte van de nooit afgebouwde afrit Zeist-West. Het zou dan naast de snelweg lopen, aan de noordzijde, tot aan het Montessori-Lyceum (brug Utrechsteweg). Daarna verlaat het de snelweg, en gaat rechtdoor naar de N237, Amersfoortsteweg.

De lijn zou verder gaan in ondiepe tunnel, onder de brede en kaarsrechte N237. Na Soesterberg, kruist de lijn het militair oefenterreinen De Vlasakkers. Bij het opstelterrein Vlasakkers, sluit het aan op de spoorlijn Utrecht – Zwolle (de lijn uit Utrecht via Den Dolder).

Nieuwe spoorlijn door De Vlasakkers.

Vanaf De Vlasakkers is het 3 km tot Station Amersfoort. De kruising met de lijn uit Hilversum moet ongelijkvloers worden (is al langer gepland). De lijn Uithof – Amersfoort wordt 16 km lang: het heeft geen tussenstations, en is uitsluitend bedoeld voor Intercity-treinen. Het zou in principe alle huidige Intercity-treinen overnemen, die via Den Dolder en Bilthoven rijden. (Tussen Den Dolder en Amersfoort rijdt verder slechts de stoptrein Utrecht – Zwolle).

De lijn naar Driebergen zou afbuigen aan de oostkant van het UMC. Het loopt eerst ten noorden van de Munsterlaan, dan evenwijdig aan de Bisschopsweg, en draait zodoende naar de bebouwingsgrens van Zeist. Deze is een rechte lijn, herkenbaar als het tracé van een nooit gebouwde ringweg, langs de buurten Brugakker en Couwenhoven. De spoorlijn zou dit tracé volgen tot de ‘hoek’ van Couwenhoven, waar de huizen ophouden, en gaat zelf rechtdoor.

De lijn kruist hier de Koelaan, de weg van Zeist naar Bunnik. Als enige plek op dit tracé, is dit geschikt voor een station: altijd beter dan het huidige Station Driebergen-Zeist (dat helemaal niet in Zeist ligt). Het station komt te liggen achter Slot Zeist, 1250 m van de oude dorpskerk (begin van het huidige centrumgebied), en 1700 m van het nieuwe winkelcentrum. Zeist is namelijk naar het noordoosten gegroeid, weg van het Slot. De rand van de bebouwing, bij afrit 3 aan de A28, ligt op 4 km van dit station. Daarom is meer infrastructuur nodig in Zeist: een metrolijn naar Zeist-Noord, een tram Utrecht – Zeist dat eindigt bij het station, en vanaf het station een tramlijn naar Amersfoort.

Van het nieuwe station Zeist, loopt de lijn eerst rechtdoor, in het verlengde van het Couwenhoven-tracé. Het buigt dan naar het oosten, om aan te sluiten op de lijn naar Arnhem bij Station Driebergen-Zeist. Deze verliest de ‘Zeist’ uit de naam, maar blijft in gebruik, misschien met verplaatste perrons. De lijn van De Uithof naar dit station wordt 6400 m lang: dat is goed in de schatten, omdat het tracé langs Couwenhoven vast ligt.

De lijn sluit aan op de spoorlijn Amsterdam – Elten uit 1845, de hoofdroute naar Duitsland. Een geplande HSL-Oost, waarschijnlijk naast de bestaande lijn, is in 2001 afgeblazen. Met de bouw van een lijn via De Uithof, en de sluiting van het enige tussenliggende station Bunnik, komt het tracé tussen Vaartsche Rijn en Driebergen vrij. Het kan vervolgens worden gebruikt voor een HSL, na grondige verbouwing. Randstadspoor en alle overige stoptreinen, zouden via De Uithof rijden. De afstand neemt toe met circa 12%, misschien 1500 m. Met een extra station erbij (Zeist), neemt de reistijd toe, met misschien 4 minuten. De grote voordelen van een station in De Uithof, zouden dat wel rechtvaardigen.

Voor dit voorstel is er ook een alternatief, een spoorlijn in tunnel achter De Uithof, met een tracé langs Landgoed Oostbroek. Er is dan geen verbinding langs Zeist met de spoorlijn naar Arnhem. Het tracé langs de A28 en N237, door Soesterberg, en over De Vlasakkers, is wel hetzelfde.

Spoorlijn naar De Uithof

11 thoughts on “Spoorlijn naar De Uithof

  1. Ik lees zojuist deze post en vind het een interessant idee. Mijn onderbuik zegt me dat de lijn mogelijk kan bijdragen aan het rendabel maken van de OV-lijn de uithof. Echter…ik zie een tweetal zeer belangrijke bezwaren.

    1) Het aantal stations: Ik denk niet dat je de gemeente soest/soesterberg enthousiast krijgt als daar geen stopplaats is. Er wordt in bovenstaande tekst gesproken over een rechtstreekse lijn van de uithof naar amersfoort. Zelf zou ik juist wel een stopplaats in soesterberg maken. Er wordt nieuwe woningbouw gerealiseerd, het museum wordt verplaatst, het industrieterrein verplaatst en er is nu geen spoorverbinding in soesterberg. Ook is er een carpoolplek aan de rand van soesterberg aan de A28 waar een aansluiting op zou kunnen komen. Ook zou het voor Huis ter Heide niet verkeerd zijn om daar te kunnen stoppen.

    2) Groen: Een ander belangrijk bezwaar tegen bovenstaand voorstel is dat in bovenstaand plan wel heel veel door groengebied gereden zou worden. Gemeente en provincie alsmede bewoners hechten zeer veel aan het groen in de utrechtse heuvelrug en om deze reden acht ik het noordelijke tracé zoals hier wordt voorgesteld absoluut onhaalbaar. Er moet juist meer aangesloten worden op de bestaande N237.

    Ook de stopplaats helemaal aan de rand van zeist lijkt me geen logische. Een lastiger te realiseren station, meer in het centrum van zeist lijkt mij met het doel van een hogere passagiersaantal veel logischer.

    Samengevat: het tracé zou door minder groen moeten, maar meer langs bestaande infrastructuur. Belangrijk voor meer support is dat er meer en logischere stopplaatsen zouden moeten komen.

    Ik denk dat de doelstelling zou moeten zijn om het een locale lijn te laten zijn om meer forensen uit de auto en in de trein te krijgen die werken op de Uithof of zelfs in het centrum van utrecht. Deze forensen wonen in driebergen, zeist, soesterberg, Huis ter duin en amersfoort.

    1. infrastruct says:

      De lijn komt niet in de buurt van Soest. Het loopt inderdaad door Soesterberg zonder station. Dat is opzettelijk, omdat het bedoeld is voor de intercity uit Zwolle en Deventer. Soesterberg en Huis ter Heide zouden wel een tram krijgen, zie Tram Zeist – Amersfoort.

      De lijn kan de N237 niet tot in Amersfoort volgen, want die loopt niet naar het station, en daar gaat een spoorlijn naar toe. Het tracé vanaf de N237 kan inderdaad korter, maar dat hoeft niet om ‘het groen’ te sparen. Het gaat hier om een militair oefenterrein dat al jaren omgeploegd is door pantservoertuigen, niet om een natuurgebied.

      Het station Zeist heeft inderdaad een randligging. Het is dat, of een tunnel onder de dorpskern / Slot Zeist, bovendien een tunnel door zand en grind. Er is ook minstens 2 km tunnel nodig: een lijn uit De Uithof kan geen bestaande infrastructuur volgen.

  2. Rianne says:

    Een paar vraagjes:

    1) Het gedeelte tussen Utrecht-Centraal en de Uithof. Komen daar dan ook nog en een tram en een metro die hetzelfde traject rijden? Dit lijkt me niet heel logisch, als je dan toch ondergronds gaat is een metro door de binnenstad (huidige bus 11 ofzo) misschien een beter oplossing.

    2) Het gedeelte tussen De Uithof en Amersfoort. Hier gaan alleen de intercities rijden tussen Utrecht en Deventer/Zwolle toch? En ik las ook dat het huidige traject tussen Utrecht en Zwolle dan geupgrade kunnen worden tot een HSL lijn. Hier zouden dan ook Randstadspoortreinen gaan rijden vanaf Centraal naar Amersfoort. Zijn er dan meerdere mogelijkheden om vanaf Centraal naar Amersfoort te komen? Over de Uithof, via Soest-Zuid (Randstadspoor) en met de HSL (of stopt deze niet op Amersfoort)?

    1. infrastruct says:

      1. Een metro door de historische binnenstad is onhaalbaar zonder diepe tunnels. Het is nog moeilijker dan de noord-zuid lijn in Amsterdam. Het tracé van bus 11 is geschikt voor een tram.

      2. De huidige lijn Utrecht – Amersfoort blijft bestaan. Er zijn dan inderdaad drie routes tussen Utrecht en Amersfoort, maar twee daarvan delen grotendeels dezelfde tracés.

  3. Rianne says:

    Sorry nog een vraagje:

    3) Blijft de huidige spoorlijn bestaan? Of maken de intercity’s richting Arnhem ook gebruik van de nieuwe spoorlijn (met een stop op de Uithof en in Zeist ipv Driebergen-Zeist)

  4. Olav says:

    Hoe groot is de kans dat men er voor kiest om het bestaande tracee tussen overvecht en Amersfoort vier baans (tunnel?) te maken? Zal dit tracee niet drukker worden indien de andere opties te duur/moeilijk blijken om uit te voeren?
    Wat is de status van de plannen voor dit tracee? Waar kun je die informatie opvragen?
    Gaat het nieuw geplande station Bilthoven uit van vier baans?

    1. infrastruct says:

      Viersporigheid tot aan Den Dolder is een vereiste, voor wat hier voorgesteld wordt. Het is ook een vereiste voor een tweede station in Bilthoven. ProRail kan nieuwe stations bouwen zonder extra sporen, maar dat doen ze door een toekomstige intensivering van de dienst uit te sluiten, en vaak door de Intercity’s langzamer te laten rijden.

      Hier wordt nooit ingegaan op de haalbaarheid of kosten. Hier worden uitsluitend tracé-voorstellen gedaan. Voor discussie over de politieke aspecten kan je terecht bij de Nederlandse forums van Skyscraper City.

  5. Ad says:

    Misschien is het een idee om de vliegbasis om te bouwen tot een internationaal luchthaven met als naam (hoe toepasselijk) Utrecht Airport en dan dat nieuwe spoor inclusief station er naast of ondergronds zoals op Schiphol

    1. infrastruct says:

      Er is geen reden om bij Soesterberg een internationale luchthaven aan te leggen, er is hier geen rekening gehouden met grootschalige plannen voor dit terrein.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s