Tweede spoorlijn onder de Maas in Rotterdam

Er zijn slechts drie spoorverbindingen over de grote rivieren heen, van Noord- naar Zuid-Nederland. Ten westen van Zaltbommel, moeten alle treinen door de Willemsspoortunnel, onder de Nieuwe Maas in Rotterdam. De tunnel is duidelijk kwetsbaar voor storingen, en de capaciteit is beperkt: de HSL-Zuid heeft geen eigen tracé door de stad. Ook nieuwe tracés, zoals de voorgestelde nieuwe spoorlijn Rotterdam – Bergen op Zoom, vereisen meer capaciteit.

Hier wordt een tweede tunnel voorgesteld, op een geheel nieuw noord-zuid tracé door Rotterdam. Overigens werd al voor de Tweede Wereldoorlog een tweede spoorverbinding gepland, verder naar het oosten: een kaart met het tracé staat in de Historische Atlas van Rotterdam.

De nieuwe lijn kan dienen als tweede verbinding, tussen de HSL ten noorden en ten zuiden van Rotterdam. Het kan ook door Intercity-treinen gebruikt worden, of door regionale diensten. Het is echter niet bedoeld voor stedelijk vervoer: daarvoor is een nieuwe metrolijn onder de Maas een betere optie.

Nieuwe HSL door Rotterdam

De lijn krijgt één station, boven het bestaande metrostation Kralingse Zoom, en vlak bij de campus van de Erasmus Universiteit. Het station kan dan ook Rotterdam-Campus heten. Ten noorden daarvan, sluit de lijn in elk geval aan op de lijn naar Gouda en Utrecht, bij Station Alexander. In het zuiden sluit het aan op de bestaande lijn bij Station Lombardijen. De nieuwe lijn kan op de HSL aansluiten met een nieuw tracé langs Bergschenhoek, deels op het tracé van de verlengde A16. Ook zonder aansluiting op de HSL zou de nieuwe verbinding zinvol zijn, maar dan vooral als uitbreiding van de capaciteit.

De nieuwe lijn zou de Nieuwe Maas kruisen in een tunnel, enkele honderden meters van het Feyenoord Stadion. Deze kruist polder De Esch, gelegen op een bocht in de rivier, en het wordt hier Esch-tunnel genoemd. Deze nieuwe oeververbinding vormt de kern van het voorstel.

De HSL-verbinding zou aftakken van de bestaande HSL-Zuid, in het kassengebied van Bleiswijk. Sloop is onvermijdelijk, maar treft een beperkt aantal bedrijven. De lijn zou op viaduct lopen, net als de HSL-Zuid in dit gebied. Het tracé draait om de bebouwde kom van Bergschenhoek te vermijden, en kruist (bijna haaks) de Oosteindseweg en de N209. Het gaat verder door de kassen, en na de Hoeksekade door open velden. Mogelijk zou de lijn al hier in tunnel dalen.

Klik om te vergroten…

Nieuwe HSL door Rotterdam

De lijn loopt net ten oosten van het Lage Bergse Bos (recreatiegebied), langs de rand van de golfbaan. Het kruist de Rotte, en loopt door een onbebouwde strook land richting Terbregge. (Deze wordt vrijgehouden voor de verlenging van de A16).

De lijn kan nu pal naast de A16 lopen (op viaduct), maar een betere optie lijkt een tracé langs de Terbregseweg en Boszoom, deels in tunnel. Het passeert in elk geval het dorp Terbregge, en kruist de spoorlijn naar Gouda en de A20.

Klik om te vergroten…

Nieuwe HSL door Rotterdam

Ter hoogte van sportpark Boszoom wordt de lijn door een ruime boog verbonden met de spoorlijn Rotterdam – Gouda – Utrecht. Dit gedeelte dateert van 1953, toen de lijn naar het noorden verschoven werd, om Rotterdam Centraal te kunnen bereiken. Deze ‘Chroom-boog’ zou vooral in tunnel lopen, onder volkstuinen en een bedrijventerrein, waar het de Chroomstraat passeert.

Nieuwe HSL door Rotterdam, verbinding met Gouda

Een hoge lijnsnelheid is niet nodig: alle treinen over de boog zouden stoppen in Rotterdam Alexander. Dit is het Intercity-station voor het oosten van Rotterdam, met overstap op de metro, en het ligt ook naast een groot winkelcentrum.

Vanaf de Boszoom, gaat het tracé verder langs de Kralingse Zoom. Dit gedeelte kan het beste op viaduct. De bocht is geen probleem, want alle treinen stoppen iets verderop, bij het station Rotterdam-Campus. Het station komt boven het metrostation Kralingse Zoom, nu al een belangrijk OV-knooppunt. De ingang tot de campus van de Erasmus Universiteit ligt 350 m verder, ook op de Kralingse Zoom.

Nieuwe HSL door Rotterdam bij EUR, Kralingse ZoomDe verbinding Alexander – Campus over de ‘Chroom-boog’ wordt 4300 m lang, perron tot perron. Het tracé vanaf de aansluiting bij Bleiswijk wordt 11 400 m lang.

De lijn gaat verder over de Kralingse Zoom. Ter hoogte van de campus is er een S-bocht in de weg. Voor het tracé lijkt dit geen probleem, omdat er voldoende ruimte is tussen de bebouwing. De lijn moet wel beginnen met dalen, om de Nieuwe Maas in tunnel te kruisen: het moet ook onder de Rijckevorselweg.

Het tracé kruist vervolgens sportpark Toepad, de Van Ghent-kazerne, en een open ruimte naast de dijk (De Esch). Het passeert de woontorens van de Hoge Filterweg aan de oostkant. Er is dus niet veel bebouwing, maar een enkel gebouw zal moeten wijken voor de lijn. In navolging van de eerdere Maas-tunnels, zou de lijn een afgezonken tunnel gebruiken. De ‘Esch-tunnel’ komt ongeveer 1050 m van de Brienenoordbrug te liggen.

Klik om te vergroten…

Nieuwe HSL door Rotterdam

De lijn kruist de zuidoever bij de Smitkade. Waar precies dat gebeurt, hangt af van de aansluiting bij Lombardijen. Het tracé ligt in elk geval ten oosten van het stadion. Het gebied langs de Smitkade is in ontwikkeling: ook hier staan woontorens, maar het tracé kan ze vermijden.

Het tracé gaat verder onder de sportcomplexen Varkenoord en Smeetslandseweg. De aansluiting met de bestaande lijnen vindt plaats ten noorden van de perrons van Rotterdam Lombardijen. Het station heeft vier perronsporen, twee doorgaande (HSL) sporen, en twee goederensporen aan de westzijde: zie het sporenplan.

Nieuwe HSL door Rotterdam

Een aansluiting op de HSL-sporen is relatief eenvoudig. Richting noorden kan de nieuwe lijn simpelweg aftakken, en dalen naar tunnel: richting zuiden is een tunnel onder de andere 5 sporen nodig. Een verdere aansluiting op de perronsporen vereist verbreding van de sporenbundel, maar daarvoor is wel ruimte aan de kant van de sportvelden. De nieuwe lijn zou dan overstap geven op de voorgestelde metro zuidtangent Rhoon – Zwijndrecht.

Het gedeelte van het station Rotterdam-Campus, tot de perrons van Lombardijen, wordt 4600 m lang. Een tracé vanaf de aansluiting bij Bleiswijk tot Lombardijen, wordt dan 16 km lang. Dat is tamelijk precies, omdat het tracé bijna geheel bepaald wordt door de beschikbare ruimte. Treinen, die via de Chroom-boog van Gouda naar Dordrecht (of naar West-Brabant) rijden, zouden in Rotterdam binnen 9 km op drie stations stoppen. Deze route is meer geschikt voor ‘inter-regionale’ treinen: een Intercity naar bijvoorbeeld Groningen, zou via Rotterdam Centraal blijven rijden.

Tweede spoorlijn onder de Maas in Rotterdam

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s