Verlegging spoorlijn Haarlem – Velsertunnel

De spoorlijn van Haarlem naar Alkmaar loopt langs Bloemendaal. Toen het in 1867 werd gebouwd, was dat een logische keuze. Haarlem-Noord werd later gebouwd, te ver van de spoorlijn. Hier wordt voorgesteld om dat te corrigeren, door de spoorlijn tussen Haarlem en de Velsertunnel te verschuiven naar de N208 / A208. De verschuiving is niet groot (hooguit 1100 m), maar de aansluiting op de woonwijken en het openbaar vervoer zou sterk verbeteren.

Klik om te vergroten…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Deze spoorlijn is overigens al in 1957 ‘verschoven’ naar de Velserspoortunnel. Het hier voorgestelde tracé, zou op deze lijn uit 1957 aansluiten, net voor de tunnel-ingang. Tussen Haarlem-Kleverpark en Station Beverwijk, zou het tracé uit 1867 aldus vervangen worden. (Een deel daarvan kan mogelijk als tramlijn gebruikt worden: meer daarover later).

Het voorstel is planologisch te vergelijken, met de eerder voorgestelde verplaatsing van de spoorlijn door de Bollenstreek. Ook daar zou de functie van de spoorlijn veranderen, door een relatief kleine verschuiving in de ligging. In beide gevallen wordt de lijn meer ‘stads-regionaal’ – vergelijkbaar met de Duitse S-Bahn.

De agglomeratie Haarlem, met Heemstede, Velsen, en Bloemendaal, heeft een bevolking van 255 000. Door de verlegging worden vooral Haarlem-Noord en Velserbroek beter bediend. Daarnaast is vervoer op stedelijke schaal nodig. In Haarlem is een noord-zuid HOV-lijn al jaren in onderzoek. De hier voorgestelde lijn is wel bedoeld om overstap te geven op een tramlijn Haarlem – IJmuiden, dat iets afwijkt van de officiële plannen (meer daarover later). De overstap zou plaatsvinden waar tram en trein elkaar kruisen, bij het dorp Santpoort.

Klik om te vergroten: de agglomeratie Haarlem, zonder IJmuiden…

Het voorstel is ook een aanvulling op de voorgestelde Haarlem-aftakking van de Schiphol-bypass. Haarlem krijgt daarmee een eigen aansluiting op de HSL-Zuid, waardoor de lijn Alkmaar – Haarlem in belang toeneemt. De twee voorstellen zijn echter niet van elkaar afhankelijk.

Technisch lijkt het project niet moeilijk. Het tracé ligt naast de N208, de westelijke randweg van Haarlem, en zijn verlengde de A208 (aansluiting op de Velsertunnel). Deze brede wegen zouden deels versmald worden, en de A208 zou zijn snelweg-status verliezen. De spoorlijn zou waarschijnlijk op viaduct lopen: de weg vormt al een barrière, en ondertunneling is alleen zinvol als de weg ook in tunnel verdwijnt.

Het nieuwe tracé begint aan de westkant van Station Haarlem. De aansluiting met de lijnen uit Zandvoort en Leiden, moet ongelijkvloers worden (dat is ook een vereiste voor verbetering van die lijnen). De boog richting Bloemendaal moet iets verschoven worden, om aan te sluiten op het tracé van de N208 (Delftlaan), maar er is voldoende ruimte.

Klik om te vergroten…

Verschuiving spoorlijn Haarlem - Velsen bij het Sterren College

Het huidige tracé heeft drie bochten tussen rechte stukken, en kan vervangen worden door een boog zonder tussenstukken. De nieuwbouw van het Sterren College hoeft niet te wijken, het squash-centrum wel. Het eerste station komt aan het begin van het nieuwe tracé, bij de Kleverlaan, naast de ijsbaan. Het bedient de wijk Kleverpark, en de zuidkant van Bloemendaal en de Bomenbuurt.

Klik om te vergroten…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Het tweede station komt 1150 m verder, ter hoogte van de Orionweg. Een nieuwe busbaan tussen Pim Mulierlaan en Laan van Boreel, zou het verbinden met Bloemendaal. Dit station bedient de Planetenwijk en Sinnevelt, en de noordkant van Bloemendaal en de Bomenbuurt. De eerste twee stations vervangen samen het huidige Station Bloemendaal.

Nog 1150 m verder komt het derde station, ter hoogte van de Jan Gijzenkade. Het bedient Delftwijk en Vondelkwartier. Via het Schoterkerkpad is ook Santpoort-Zuid te bereiken, maar wel met ongeveer 850 m toegevoegde loopafstand.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

De lijn gaat verder, naar een station bij het dorpskern van Santpoort (1500 m verderop). Hier geeft de lijn overstap op een tramlijn uit Haarlem-Noord (waarschijnlijk rijdt deze over de Dijkzichtlaan). Het station in Santpoort komt ter hoogte van de huidige fietstunnel. De inpassing vereist waarschijnlijk verbouwing van de A208, er moet een tramhalte naast het station komen, en de lijn kruist ook een waterkering (Slaperdijk). Voordeel is dat een stuk weiland nog vrij is: het station komt direct naast de dorpskern, en toch hoeft er niets gesloopt te worden. Dit station bedient ook de zuidkant van Velserbroek.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

De lijn gaat verder naast de A208, in een rechte lijn. Er is hier een brede strook beschikbaar: snelweg met twee parallelwegen. Het volgende station wordt op maaiveld uitgevoerd, aan de zuidkant van de Dreefbrug. De lijn moet direct na het station een afrit kruisen, maar dat kan met een kort verdiept stuk. Dit station bedient de noordkant van zowel Santpoort-Noord als Velserbroek. Met twee nieuwe stations, zullen de meeste inwoners van Santpoort-Noord beter af zijn, maar wie naast het huidige station woont, zal veel verder moeten lopen. Daartegen krijgt ook Velserbroek twee stations.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Station Driehuis, het enige nieuw gebouwd in 1957, verdwijnt. De inwoners zijn dan aangewezen op de tram naar Santpoort en Haarlem.

1700 m na het laatste station, sluit de lijn aan op de bestaande tunnel-inrit. De lijn hoeft daarvoor in principe slechts de Rijksweg te kruisen, maar het lijkt handig om de aansluiting op de A22 tegelijkertijd te om te bouwen tot een ‘gewone’ afrit.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Na de Velserspoortunnel, net voor Station Beverwijk, sluit het tunnel-tracé (1957) aan op het oorspronkelijke tracé (1867). Vanaf Beverwijk rijden de treinen over het oude tracé naar Uitgeest, dat hier niet verder beschreven wordt.

Er zijn verschillende modellen denkbaar, voor de diensten over het nieuwe tracé. Het wordt in elk geval meer dan de huidige stoptrein elke 30 minuten. Een hoogfrequente dienst uit Amsterdam, zou via Haarlem naar Uitgeest kunnen rijden (dat doet de stoptrein ook). Als de lijn losgekoppeld wordt van de Amsterdamse agglomeratie-diensten, dan is een dienst Haarlem – Alkmaar de logische optie. In dat geval zou de huidige sneltrein kunnen vervallen. Het hier voorgestelde tracé heeft namelijk slechts één extra station, en met moderne treinen kan een S-Bahn-achtige dienst waarschijnlijk de huidige reistijd naderen. (De sneltrein doet 33 minuten over de 34 km Haarlem – Alkmaar). Met de voorgestelde nieuwe stations in Beverwijk erbij, blijft er sowieso geen ruimte over, voor een sneldienst op deze lijn.

Verlegging spoorlijn Haarlem – Velsertunnel

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s