Tram Haarlem: noord-zuid lijn

Deze nieuwe noord-zuid tramlijn hoort bij een voorgesteld tramnet in Haarlem. De lijnen worden één voor één beschreven: lees daarom eerst de inleiding met lijst van lijnen. De noord-zuidlijn maakt gebruik van oude tramtracés, en van geplande tracés van de Zuidtangent, zoals ook in de inleiding aangegeven. Het wordt hier beschreven in drie stukken: de noordhelft, langs Station Haarlem, en de zuidhelft.

Noord-zuid tramlijn in de agglomeratie Haarlem

De lijn volgt, van Station Haarlem tot Santpoort, het tracé van de voegere lijn naar Alkmaar. De Schoterstraat en Rijksstraatweg vormen een duidelijke noord-zuid as door Haarlem-Noord. Dit is ook het tracé van de geplande verlenging van de Zuidtangent (als busbaan). De lijn loopt langs de winkelstraat Cronjéstraat, het winkelcentrum Marsmanplein, en het nieuwe ziekenhuis aan het Delftplein.

Tram in Haarlem-Noord, naar Santpoort via Schoterweg
 

Daarna kruist de lijn de verschoven spoorlijn Haarlem – Beverwijk, dat langs de N208 / A208 zou lopen. De verschuiving vereist aanpassing van de A208, en deze verliest ook zijn snelweg-status. In Santpoort, ter hoogte van het dorpscentrum, komt er een nieuw station, ontworpen voor een snelle overstap trein – tram.

Klik om te vergroten: verschuiving van de spoorlijn tussen Haarlem en de Velserspoortunnel…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

De tram gaat verder over de Hagelingerweg richting Driehuis. In Santpoort zijn er nog twee haltes, Weertsplantsoen en Santpoortsedreef. De tram gaat onder de huidige spoorlijn naar de Velserspoortunnel. (Dit tracé uit 1957, met Station Driehuis, wordt opgeheven bij het verschuiven van de spoorlijn). Na Driehuis rijdt de tram over de Waterloolaan en Zeeweg, naar IJmuiden.

De tram maakt dus geen gebruik van de oude spoorlijn naar IJmuiden. Het is geen sneltram, en via de Zeeweg kan de tram het centrum van IJmuiden aandoen. Het moet ook het Pontplein vanuit het westen bereiken, om te dalen naar een tunnel onder het Noordzeekanaal.

Klik om te vergroten…

Tram Haarlem - IJmuiden via Santpoort en Driehuis

In Driehuis zijn twee haltes voldoende, en op de Zeeweg nog twee. De belangrijkste halte in IJmuiden is bij het Stadhuis, aan het begin van de Nieuwstraat (winkelstraat). Hier sluit de lijn aan, op het eerder beschreven tracé van de lijn IJmuiden – Beverwijk.

In de De Noostraat begint de lijn te dalen naar een tunnel. De tunnel passeert het Pontplein, en draait om het Noordzeekanaal te kruisen. Aan de overkant, komt het boven in Velsen-Noord, bij het Stratingplantsoen. De tram gaat dan verder naar Station Beverwijk.

Klik om te vergroten: de tramlijn IJmuiden – Beverwijk, met tunnel onder het Noordzeekanaal…

Tramlijn IJmuiden - Beverwijk via tramtunnel onder Pontplein

Het is ook mogelijk, dat de tram uit Haarlem het Noordzeekanaal niet kruist, maar een eindpunt in IJmuiden heeft. In dat geval, draait de tram naar links vanaf de Zeeweg, en rijdt verder over de Nieuwstraat. De lijnvoering kan ook gesplitst worden, met de helft van de trams naar Beverwijk. Het doel is een aangesloten net, aan beide kanten van het Noordzeekanaal.

Vanaf Station Haarlem in zuidelijke richting

Terug naar Station Haarlem, altijd een knelpunt bij de Zuidtangent-plannen. Het begin van de Schoterweg is smal, met eenrichtingsverkeer. Bussen richting station rijden via de (eveneens smalle) Kennemerstraat en Frans Halsstraat. De tram kan ook deze oplossing gebruiken, met de sloop van een enkele hoekpand: bij de Kennemerbrug, over de stadssingel, is de straat wel breed.

De gemeentelijke Tunnelstudie keek naar twee tracés bij het station: onder het Kenaupark, en onder de Kruisweg. (De kleine kaart van de tunnels is van de Tunnelstudie: de noordelijke toegang staat er niet op, maar het moet bij de voormalige Ripperdakazerne liggen). Deze “tramvoorbereide bustunnels” zijn ontworpen voor een sneltram-achtige dienst.

Een stadstram zou de bestaande onderdoorgangen kunnen gebruiken, en de huidige busroutes: via Kruisweg en Jansweg naar Parklaan. Een korte tunnel onder de sporen is ook een optie, van Kenaupark naar Statenbolwerk – de stationshalte ligt dan aan het Kennemerplein. De tram kan ook onder het station, via de huidige fietsenstalling: dat zou echter de looproutes langs het station (en binnen het gebouw) afsnijden.

Klik om te vergroten: verschillende tram-tracés langs Station Haarlem…

Mogelijke tram-tracés langs Station Haarlem

De tram moet vervolgens door de binnenstad. Vroeger reed de Haarlemse tram gewoon door de Grote Houtstraat, en zelfs door de smalle Gierstraat. De plannen voor een tunnel zijn mede bedoeld om dit tracé te vermijden. Een alternatief is er wel: langs Kinderhuisvest, Zijlvest, en Wilhelminastraat. Dit is een oud tram-tracé, en werd ook onderzocht als tracé voor de Zuidtangent. Voordeel is dat ook een Leidsevaart-tramlijn dit tracé kan gebruiken. Het belet ook niet, dat het tracé van de Zuidtangent langs Verwulft, ook vertramd wordt: het wordt gebruikt voor een radiale lijn Bloemendaal – Schalkwijk – Vijfhuizen.

Klik om te vergroten: twee tram-tracés door de binnenstad vanaf Station Haarlem…

Tram Haarlem via Zijlvest / Raaks en via Verwulft

Ter hoogte van Raaks, kruist de lijn ook een oost-west tramlijn Overveen – Station Spaarnwoude.

Bij het Wilsonsplein, aan het einde van de Wilhelminastraat, splitsen de lijnen. De Leidsevaart-lijn rijdt via de Koninginneweg en Emmastraat. De lijn naar Heemstede rijdt via de Tempeliersstraat, ook een oud tram-tracé, naar Houtplein.

De halte Houtplein bedient de zuidkant van de binnenstad. Daarna rijdt de tram weer over een duidelijke noord-zuid as, richting Heemstede. Het volgt de route van de oude stoomtram naar Leiden, met uitzondering van de Binnenweg (winkelstraat) in Heemstede. De nieuwe tramlijn kan de Heemsteedse Dreef gebruiken, een brede uitvalsweg evenwijdig aan de Binnenweg. Circa 1200 m tracé wordt gedeeld met een mogelijke tramlijn Hoofddorp – Heemstede. Een kort stuk, bij de Lanckhorstlaan, wordt ook gedeeld met de voorgestelde tangentlijn Station Spaarnwoude – Station Heemstede-Aerdenhout (via Schalkwijk).

De tram zou niet alle bestaande bushaltes overnemen, maar krijgt in elk geval haltes bij het Provinciehuis, Churchilllaan, Lanckhorstlaan / Bachlaan, Zandvaartkade, Camplaan, en Sportlaan.

Klik om te vergroten:

Noord-zuid tramlijn, van Haarlem naar Heemstede en Bennebroek

De tram verlaat nu aaneengesloten bebouwde kom, en rijdt verder over de Glipperdreef naar Bennebroek. Op dit stuk zijn twee of drie haltes voldoende: Bosbeeklaan, De Glip (winkels), en mogelijk Swartsenburglaan.

Na de kerk van Bennebroek, draait de tram 90 graden naar de Bennebroekerlaan, met een halte bij de hoek. Na een halte op de kruising met de Rijksstraatweg (oude hoofdweg naar Leiden), bereikt het een eindpunt bij een nieuw station Bennebroek. Dit station, iets ten noorden van het oude station, ligt aan het begin van de verschoven spoorlijn door de Bollenstreek.

Klik om te vergroten: verschoven spoorlijn tussen Bennebroek en Voorhout…

Verschoven spoorlijn door de Bollenstreek

Door de spoorlijn oostwaarts te verschuiven, zijn nieuwe stations mogelijk in het centrum van Hillegom, Lisse en Sassenheim. De tram geeft dan overstap op een hoogfrequente dienst naar Leiden.

Gemeten vanaf het Stadhuis in IJmuiden, is deze noord-zuid tramlijn 19 km lang. Een eindpunt in IJmuiden-West, of bij Station Beverwijk, zou 3 km daaraan toevegen.

Tram Haarlem: noord-zuid lijn

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s