A3-hogesnelheidslijn door het Groene Hart

Reeds in 1927 werd een rechtstreekse snelweg gepland, tussen Amsterdam en Rotterdam: Rijksweg 3. Met de aanleg werd al begonnen in de jaren ’70, maar het project werd door de politiek opgegeven. Het tracé in Amsterdam en Amstelveen werd later afgegraven en bebouwd. In 2010 heeft de PVV aanleg van de A3 alsnog bepleit. Dat is voorlopig onwaarschijnlijk, maar wel reden om een hogesnelheidslijn (HSL) te overwegen, op een vergelijkbaar tracé.

In de versie van de jaren’ 70, zou de A3 beginnen bij de A10 (Ring Amsterdam). Het zou langs de oostrand van Amstelveen lopen, en dan langs Uithoorn. Het tracé ligt tussen Nieuwkoop en Alphen, en aan de westkant van Boskoop. De bedoeling was, dat de A3 eerst de A12 en A20 zou kruisen, en dan om Rotterdam heen lopen, door de Krimpenerwaard. Pas bij Knooppunt Ridderkerk, zou het aansluiten op de A15 en A16. Varianten van het tracé omvatten de huidige N3 (randweg Dordrecht), of sluiten simpelweg aan op de A12 bij Gouda.

De eerste vraag over een mogelijke A3-HSL is: welke functie heeft het? Er ligt namelijk al een hogesnelheidslijn, de HSL-Zuid tussen Schiphol en Rotterdam. Een tweede HSL, op enkele kilometers van de bestaande, is niet zinvol. Ter vergelijking: de A3 zou Amsterdam aan de zuidkant verlaten, het tracé ligt 10-15 ten oosten van de A4, de A3 vermijdt Schiphol, en het bereikt Rotterdam aan de oostkant.

Om ‘infrastructurele meerwaarde’ te bieden, ligt een ten tweede HSL bij voorkeur ook verder naar het oosten. Dat lijkt een tracé ten westen van Alphen uit te sluiten. Het tracé zou ook, bij voorkeur, de oostkant van de agglomeratie Amsterdam ontsluiten (stations Amsterdam-Amstel en/of Bijlmer-Arena). Rotterdam wordt sowieso vanaf het noordoosten benaderend, over of naast de bestaande spoorlijn Gouda – Rotterdam.

Een HSL over het A3-tracé is mogelijk vanaf Station Amsterdam-Zuid, met gebruik van een viaduct boven de Europaboulevard. (Deze is waarschijnlijk als uitvalsweg naar Rijksweg 3 gebouwd). Omdat het A3-tracé langs Amstelveen inmiddels bebouwd is, zou de HSL door de Middenpolder en Bovenkerker Polder lopen.

Klik om te vergroten: het inmiddels bebouwde tracé van de A3 is nog goed te herkennen, aan de oostrand van Amstelveen. Ook de cirkelvormige aansluiting met de A10 is nog zichtbaar…

Nog zichtbaar tracé van de ooit geplande snelweg A3, Amstelveen

De HSL passeert Uithoorn aan de oostkant, en kruist de Mijdrecht. (Hier volgt het kort het tracé van de oude spoorlijn naar Nieuwkoop). Via de grote Polder Nieuwkoop, bereikt de HSL de N207, de randweg langs Alphen aan den Rijn. Ten oosten van Boskoop loopt de lijn ook door open polder. Het kan daarna in geboorde tunnel duiken, onder Knooppunt Gouwe en de Gouwe zelf, om de spoorlijn richting Rotterdam te bereiken.

Uiteraard is dit een problematisch tracé. Het loopt bijna geheel door de weilanden van het Groene Hart: geen natuurgebied, maar wel een beschermd open landschap. Er is nauwelijks bundeling met bestaande infrastructuur. En bovendien: het levert weinig op. Vanuit Station Zuid in Amsterdam, lijkt dit tracé een verdubbeling van de HSL-Zuid.

Amsterdam – Rotterdam: bestaand tracé via HSL-Zuid in zwart, HSL op A3-tracé in rood…

Bestaande en tweede HSL door het Groene Hart, Amsterdam - Rotterdam

Als de tweede HSL van de lijn naar Utrecht aftakt, kan het daarentegen Station Bijlmer-Arena met Rotterdam verbinden. Het tracé komt dan verder naar het westen te liggen. En dat heeft weer tot gevolg, dat het tracé steeds meer op de bestaande lijn Amsterdam – Woerden – Rotterdam lijkt.

Het lijkt dan beter, deze bestaande lijn te verbouwen voor hoge snelheden, als Ausbaustrecke. Van Bijlmer-Arena tot Breukelen is de lijn al viersporig, en geschikt voor 200 km/h. Ombouw tot HSL vereist nieuwe aansluitingen bij Breukelen en Harmelen, en waarschijnlijk extra sporen op viaduct door Woerden.

HSL Amsterdam - Gouda - Rotterdam, nieuwe aansluiting Breukelen

Het traject Harmelen – Rotterdam moet viersporig worden. Omdat het grotendeels uit rechte lijnstukken bestaat, kan de snelheid hier ook omhoog, tot 200 km/h. Dat impliceert een volledige verbouwing, een nieuwe Gouwe-tunnel, verruiming van de bochten, opheffing van alle overwegen, een nieuwe bovenleiding, en overstappen op 25 kV.

Vanaf de spoorlijn door Rotterdam-Noord, kunnen treinen ook de eerder voorgestelde tweede spoorlijn onder de Maas bereiken. (De bestaande Willemsspoortunnel onder de Maas, kan het verkeer van twee hogesnelheidslijnen niet verwerken).

Een Ausbaustrecke Amsterdam – Gouda -Rotterdam is even lang als de bestaande lijn, 80 km. Het biedt vooral een verhoging van de capaciteit en snelheid, en dat is in laatste instantie ook de functie van de snelweg A3.

A3-hogesnelheidslijn door het Groene Hart

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s