Hogesnelheidslijn Zwolle – Arnhem

Hogesnelheidslijn Arnhem - Zwolle om Deventer heenDeze hogesnelheidslijn (HSL) vervangt de bestaande IJssel-spoorlijn Arnhem – Deventer – Zwolle, als strategische noord-zuid verbinding. Het is een alternatief voor de eerder voorgestelde viersporige lijn Deventer – Zwolle, en de vergelijkbare opwaardering van de lijn Arnhem – Deventer. De voorstellen staan niet geheel los van elkaar: ook de HSL vereist opwaardering van de trajecten Zwolle – Wijhe en Arnhem – Dieren.

Het tracé-principe is eenvoudig. De bestaande lijn uit Zwolle buigt naar het oosten, om de IJssel te volgen, en Deventer en Zutphen te bedienen. De HSL zou de IJssel kruisen 15-20 km van Zwolle: het passeert Deventer en Zutphen aan de Gelderse kant. Het nieuwe tracé wordt 42-45 km lang: de route Zwolle – Arnhem komt daarmee op 70-75 km. Dat is niet veel korter dan de bestaande lijn: de tijdswinst zit in de hoge snelheid op het nieuwe tracé.

De HSL is te combineren met drie aftakkingen, die nieuwe snelle diensten mogelijk maken. Een aftakking naar Deventer heeft dezelfde functie als de eerder voorgestelde bypass van Olst en Wijhe, en biedt vier sporen van Zwolle tot vlak bij Deventer. Een aftakking bij Teuge biedt een nieuwe route, van Zwolle naar Apeldoorn. Een boog tussen de Apeldoorn – Zutphen lijn en de HSL, schept een directe verbinding tussen Arnhem en Apeldoorn (al blijft het langer, dan de A50 over de Veluwe).

In Zwolle wordt de bestaande lijn verbouwd, met ongelijkvloerse aansluitingen en een nieuw station Zwolle-Zuid. Daarna is de lijn kaarsrecht, tot voorbij Herxen: het kan viersporig worden als dat nodig is.

Tussen Herxen en Wijhe zou de nieuwe lijn aftakken: het gaat rechtdoor, waar de bestaande lijn richting Wijhe draait (bij km 62). Het tracé vormt een bypass van Wijhe en Olst – het eerder voorgestelde alternatief voor een viersporige lijn door de dorpen. Na Olst is er ook een aansluiting op de bestaande lijn. Een bypass zou daar eindigen: de langere HSL draait hier, om de IJssel te kruisen. Dat vereist een tracé dicht bij Olst.

Klik om te vergroten…

HSL Zwolle - Arnhem kruist IJssel bij Olst

De lijn kruist de IJssel ten noorden van Terwolde: dat kan per brug. Aan de overkant, draait de lijn naar het zuiden, tussen Nijbroek en Terwolde. Dit is open agrarisch gebeid: het is laaggelegen, maar daar valt weinig aan te doen.

De lijn loopt noord-zuid, langs de westkant van Twello. Het kruist hier de spoorlijn Deventer – Apeldoorn, met een verbindingsboog in de richting Apeldoorn. De lijn kruist nu de A1, en loopt tussen een stortplaats en recreatiegebied Bussloo.

HSL Zwolle - Arnhem om Twello heen

Daarna snijdt het de rand van het Appense Bos, en kruist de spoorlijn Apeldoorn – Zutphen. Vanaf deze lijn is er een aansluiting in de richting Arnhem: dat vereist ook verdubbeling en elektrificatie van de huidige enkelsporige lijn.

De HSL gaat verder, naar een aansluiting met de bestaande lijn Zutphen – Arnhem. Een aansluiting tussen Brummen en Dieren lijkt optimaal. Vanaf de aansluiting wordt de bestaande lijn verbouwd voor hogere snelheden, met vier sporen.

Klik om te vergroten…

HSL Zwolle - Arnhem

Er zijn grenzen aan de snelheid tussen Dieren en Arnhem, zoals eerder aangegeven. Met name de lijn door Velp en Arnhem is bochtig, en ook ingeklemd door bebouwing. Uitbreiding tot vier sporen zou in elk geval de snelle treinen scheiden van het overige treinverkeer.

De diensten over de nieuwe lijn moeten rekening houden met de ligging. Treinen naar Groningen, Leeuwarden en Emmen verlaten station Zwolle in zuidelijke richting. Treinen kunnen dus niet (zonder keren) doorrijden vanuit het noorden nar Arnhem, ook niet vanaf de voorgestelde HSL Zwolle – Groningen. Dat is geen groot nadeel, want Zwolle is een goed overstappunt. (Een mogelijke nieuwe lijn vanuit Emmeloord kan wel aansluiten op deze HSL: meer daarover later).

Om de lijn maximaal te benutten als noord-zuid verbinding, is het logisch dat treinen beginnen ten zuiden van Arnhem. Dat kan door opwaardering van de huidige ‘Intercity’ route vanuit Breda en Den Bosch, of door de HSL te koppelen aan de Maas-lijn vanuit Limburg. Het is ook denkbaar dat trein doorrijden vanuit de voorgestelde HSL Köln – Nijmegen.

Tussen Zwolle en Apeldoorn zou een pendeldienst rijden: doortrekking richting Amersfoort is zinloos, omdat er al een lijn Zwolle – Amersfoort ligt. Een snelle pendeldienst is ook denkbaar op de route Arnhem – Apeldoorn: deze kan misschien in Nijmegen starten. Deze twee zijn niet te combineren tot een doorgaande dienst. Apeldoorn ligt nu eenmaal aan een oost-west lijn, en ligt ook niet aan deze voorgestelde HSL.

De route Zwolle – Deventer – Arnhem behoudt een snelle dienst. Deze kan profiteren van de HSL, met de aftakking onder Olst, en door de nodige opwaardering van de lijn Dieren – Arnhem.

Hogesnelheidslijn Zwolle – Arnhem

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s