Hogesnelheidslijn Sittard – Roermond – Venlo

Hogesnelheidslijn Sittard - VenloDe 131-km spoorlijn langs de Maas, van Maastricht via Venlo naar Nijmegen, wordt door NS en ProRail niet als hoofdverbinding beschouwd. Er rijden ook geen doorgaande treinen. Hier zijn eerder voorstellen gedaan voor nieuwe lijnen, die deze lijn kruisen, of daarop aansluiten. Opwaardering van de lijn als Ausbaustrecke, is een logisch gevolg. Om 60 minuten Maastricht – Nijmegen te halen, met enkele tussenstops, is een lijnsnelheid van 200 km/h nodig. Het wordt dus een hogesnelheidslijn (HSL).

Hier wordt het 48-km gedeelte Sittard – Roermond – Venlo besproken, gebouwd in 1865 als Staatslijn E.

De eerder voorgestelde hogesnelheidslijnen, zouden de verbindingen in de regio volledig herstructureren. Om te beginnen zou de voorgestelde HSL Eindhoven – Sittard de huidige functie van de lijn Roermond – Sittard overbodig maken. Treinen rijden dan rechtstreeks van Weert tot Sittard (door Vlaanderen dus). Vanaf Sittard rijden ze door naar Aachen, over de voorgestelde HSL Sittard – Aachen. De hoofdas wordt dan Amsterdam – Eindhoven – Aachen.

De lijn Sittard – Roermond – Venlo ligt in het verlengde van de voorgestelde HSL Liège – Maastricht en de aansluitende uitbouw tot vier sporen tussen Sittard en Maastricht. Het is dan logisch om de hele lijn langs de Maas als hoofdas te herstructureren, tussen Liège en Nijmegen. Het wordt de tegenhanger van de Maas-snelweg, A73.

In Sittard, kruist deze Maas-corridor de corridor Amsterdam – Aachen. In Venlo, kruist het de voorgestelde HSL-corridors Randstad – Köln, en Antwerpen – Ruhrgebeid. De routes door Venlo delen de voorgestelde HSL Eindhoven – Venlo en de aansluitende HSL Venlo – Neuss, dat een aftakking heeft richting Duisburg.

Het tracé

Opwaardering van de lijn Sittard – Venlo is relatief eenvoudig. Het tracé is nagenoeg recht, en vele lijnstukken zijn kaarsrecht. De dorpen worden meestal aan de rand gepasseerd, en alleen in Swalmen ligt de A73 naast de lijn. De huidige lijn is dubbelsporig en elektrisch tot Roermond, en enkelsporig daarna. Er zijn zes tussenstations: vijf grote dorpen, en de stad Roermond (45 000 inwoners).

Vlak bij Station Sittard zou de lijn vier sporen krijgen, ten behoeve van de HSL naar Eindhoven, dat aan de rand van Sittard aftakt. Verder zijn er tot Roermond slechts twee stations, Susteren en Echt, en de frequentie is laag. Intensivering van de dienst, en heropening van de stations van Nieuwstadt en Linne, vereist waarschijnlijk vier sporen Sittard – Roermond. (Nieuwstadt en Linne hebben elk 3500 inwoners. Maasbracht is groter, maar de lijn ligt ver van de dorpskern, en heropening is niet zinvol).

Bij Nieuwstadt ligt ook de eerste bocht, dat verruimd moet worden. Enkele woningen aan de oostzijde van de sporen moeten daarvoor wijken: het station komt op zijn oude plaats terug.

Na Nieuwstadt, is het tracé door Susteren en Echt bijna kaarsrecht. Dit zijn grote dorpen met elk rond 7500 inwoners: de stations liggen ver van de kernen. (Die werden vroeger bediend door de tramlijn van de Limburgsche Tramweg-Maatschappij, evenwijdig aan de spoorlijn).

Viersporige spoorlijn door Echt en Susteren

In Susteren is er al een breed emplacement, met ruimte voor vier sporen en perrons. In Echt is het tracé door het station heel licht gebogen, maar er lijkt voldoende ruimte voor vier sporen: mogelijk moet het oude stationsgebouw worden verplaatst (zoals in Houten). Op planologische gronden is ondertunneling hier wenselijk, naar het model van Station Best. Na Echt is er weer een bocht, dat verruimd kan worden aan de oostkant, in open veld.

Daarna is het tracé weer kaarsrecht, tot aan de rand van Roermond. De snelweg A73 loopt evenwijding aan de spoorlijn, maar belemmert uitbreiding van de sporen niet. Heropening van Station Linne (op zijn oude plek), wordt wel bemoeilijkt door de snelweg, want deze is verdiept aangelegd. Hierdoor kan de toegangsweg (Grote Bergerweg) niet onder het station door. Dat probleem lijkt op te lossen met een nieuwe brug verderop, in het verlengde van de Veestraat: nieuwe perrons zijn dan met een voetgangerstunnel te bereiken.

Tussen Linne en Roermond zou de eerder voorgestelde spoorlijn Roermond – Heinsberg – Düren op de lijn aansluiten. Vanaf dit punt moet de lijn zeker viersporig worden.

Aftakking van de lijn naar Heinsberg en Düren.

Aftakking spoorlijn naar Heinsberg, ten zuiden van Roermond

An de rand van Roermond passeren de sporen op enkele meters de tuin van Kasteeltje Hattem. De bocht kan moeilijk verruimd worden: wellicht is dat niet nodig, omdat het vlak bij het station ligt (1000 m van de perrons).

Spoorlijn door Roermond

Alle treinen zouden stoppen in Station Roermond, dat uitgebreid moet worden, met minimaal een tweede eilandperron. De stad Roermond heeft 46 000 inwoners, maar een grotere regionale betekenis dan dat getal aangeeft.

Kort voor het station ligt de voormalige aansluiting met de IJzeren Rijn: dit stuk is buiten gebruik. De IJzeren Rijn werd gebouwd voor goederenvervoer tussen Antwerpen en het Ruhrgebied, en de huidige plannen voor reactivering zijn ook daarop gericht. De goederentreinen rijden zullen waarschijnlijk niet door Station Roermond rijden, maar om de stad heen. Voor reizigers is de hier voorgestelde spoorlijn Weert – Venlo een beter alternatief. Hooguit een lokale dienst Roermond -Mönchengladbach zou de oude aansluiting nog gebruiken, liefst met eigen perron.

Aan de rand van Roermond, draait de huidige hoofdlijn naar de Maas, richting Weert. De enkelsporige lijn richting Venlo gaat rechtdoor. De aansluiting moet ongelijkvloers – met gebruik van een diveunder, want twee viaducten kruisen de spoorlijn hier.

Spoorlijnen naar Weert en Venlo in Roermond

Op het traject Roermond – Venlo zijn er drie stations: Swalmen, Reuver, en Tegelen. Heropening van het station van Belfeld (5500 inwoners), lijkt wenselijk. Afhankelijk van de frequentie, zijn twee of drie sporen mogelijk voldoende op dit gedeelte.

De grootste problemen zijn te vinden bij Swalmen. Hier werd de spoorlijn weg van het dorp verschoven, en de A73 tussen spoor en dorp aangelegd, in tunnel. Het nieuwe station ligt ook op een bocht, maar de A73-tunnel blokkeert verruiming aan de binnenkant. Verbreding en verschuiving van de lijn aan de Maaszijde ligt ook moeilijk, vanwege historische bebouwing en het landschap langs de Swalm: Kasteel Ouborg ligt op 50 m van de verschoven sporen.

Kasteel Ouborg, beeld onder CC3.0 licentie door Loe Giesen.
Ouborg

Een mogelijke oplossing is een 5-km bypass voor snelle treinen, grotendeels in tunnel. Door de A73 tweemaal te kruisen kan deze tunnel wel de bocht aan de binnenkant verruimen: het komt deels onder de bebouwde kom van Swalmen te liggen. Dit is overigens ook het kortste tracé door Swalmen.

Tunnel onder Swalmen in HSL Sittard - Venlo

Van Swalmen tot de rand van Venlo, is het tracé wederom kaarsrecht, met uitzondering van een knik bij Station Reuver (circa 10°). Hier snijdt de spoorlijn ook door het dorp, maar er is een strook beschikbaar voor uitbreiding. Bij het station, wordt de bocht verruimd naar de oostkant toe. Daar, en bij overgang Julianastraat / Keulseweg, moeten enkele panden weg: het stationsgebouw kan waarschijnlijk behouden blijven. De spoorlijn kan waarschijnlijk op maaiveld blijven, met de Rijksweg onderdoor, maar ondertunneling om planologische redenen is ook mogelijk.

HSL door Reuver

In Belfeld, ligt de lijn dicht bij de Maas, op de rand boven de van de uiterwaarden. Een nieuw station komt bij voorkeur waar de spoorlijn de Markt kruist, naast het oude stadhuis. De ruimte daar is wel krap voor vier sporen en perrons: anders heeft de plek van het voormalig station nog een breed emplacement, 400 m verder naar het zuiden.

In Tegelen is het station verplaatst richting dorpskern, en ligt nu op een viaduct met lifttorens. Het ligt wel aan een bocht, maar deze kan naar de Steenweg toe verruimd worden. Naast het spoor liggen vooral opslagterreinen: slechts enkele panden moeten wijken. De ligging van het station (aan De Drink) verandert niet.

Aan de rand van Tegelen gaat de spoorlijn onder de snelweg A73, en ook onder de nieuwe A74, die hier afbuigt richting de Duitse A61. De onderdoorgangen moeten verbreed worden, verder is er geen probleem.

HSL naar Venlo, aanpassing tracé in Tegelen

3 km na Station Tegelen, draait de spoorlijn 90° naar Station Venlo. Aan deze bocht ligt de aansluiting met de bestaande lijn naar Mönchengladbach: na de bouw van de HSL Venlo – Neuss, zou deze opgaan in een S-Bahn naar Neuss, via Viersen. De aansluitingen zijn dus ingewikkeld, maar het tracé biedt voldoende ruimte, en de trein rijden toch langzamer hier, vlak voor het station.

De stad Venlo heeft 80 000 inwoners, de gemeente net boven de 100 000. Op een (vernieuwd) Station Venlo is er overstap op de voorgestelde HSL richting Eindhoven. De treinen vanuit Sittard rijden verder, over een HSL naast de bestaande Maaslijn, richting Nijmegen.

De lijn Sittard – Roermond – Venlo verdient een eigen regionale dienst. Het is daarvoor zeker geschikt, met 48 km en 9 tussenstations: een stationsafstand van 5 km. De lijn Venlo – Nijmegen heeft minder stations en een grotere halteafstand, en kan beter een eigen regionale dienst krijgen, met Venlo als overstappunt. (De huidige stoptrein rijdt Nijmegen – Roermond, maar dat is bepaald door de inzet van dieseltreinen).

De snelle treinen rijden in elk geval van Maastricht tot Nijmegen, en mogelijk naar Zwolle als onderdeel van een noord-zuid HSL-corridor. Een reistijd van één uur moet haalbaar zijn over een opgewaardeerde lijn. Ter vergelijking: de huidige InterCity route Utrecht – Roermond is even lang met 132 km, en de reistijd bedraagt 84 minuten.

Hogesnelheidslijn Sittard – Roermond – Venlo

2 thoughts on “Hogesnelheidslijn Sittard – Roermond – Venlo

  1. Beste infrastruct,
    Mooi stukje, weet u of dit slechts een voorstel is of dat er al plannen voor zijn? Ik vind vooral het idee dat station Linne geopend wordt erg aantrekkelijk. Ik moet nu vanuit Maria-Hoop naar Echt rijden met de auto om bij de trein te komen en ik loop daar tegen behoorlijk wat parkeerproblemen aan, ondanks de extra parkeerplaats die er sinds vorig jaar is. Naar Linne zou ik makkelijk kunnen fietsen. Ook heb ik de indruk dat veel mensen die in Echt opstappen en met de auto zijn uit Montfort, Linne, Maasbracht, Ool of Herten komen, allemaal op fietsafstand van Linne! Ik weet alleen niet of de NS nog wel wilt investeren in nieuwe stations. Ik hoop dat er een deel van het voorstel doorgevoerd wordt! Ook de ijzeren Rijn naar Duitsland zou best wel iets kunnen worden.

    Met vriendelijke groeten,

    Monique Peeters

    1. infrastruct says:

      Hier worden alleen tracé-voorstellen gedaan. Als er officiële plannen zijn, wordt dat vermeld. Heropening van Station Linne lijkt geen prioriteit te hebben, omdat de gemeente Roermond inzet op een nieuw station dichter bij het centrum (bij afrit 21).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s