Tram Gooi: stadstram Hilversum

Vier regio-tramlijnen in het Gooi werden hier eerder voorgesteld: zie de korte inleiding bij Tramlijn Hilversum – Huizen. Hier wordt een klein stedelijk tramnet in Hilversum voorgesteld, deels op de tracés van de langere regio-lijnen. Naast de Huizen-lijn, eindigt ook de voorgestelde noord-zuid tramlijn uit Naarden en Bussum in Hilversum.

Hilversum heeft 85 000 inwoners, de lijnen liggen deels in de gemeenten Laren en Wijdemeren, en bereiken meer dan 100 000 inwoners. Het is nadrukkelijk een stadstram, en ook de regio-lijnen zijn eerder stadstram dan sneltram. Het materieel moet daarmee rekening houden.

Tram Hilversum, twee stadslijnen.

De tramlijnen hebben de vorm van een X: van Kortenhoef naar Ziekenhuis Hilversum, en van Laren naar Kerkelanden. Een lijn van het Media Park via Hilversum-Zuid naar Loosdrecht, wordt apart beschreven. De lijnen krijgen overstaphaltes aan de rand van het centrum, dat in Hilversum vrij klein is.

Kortenhoef – centrum – Ziekenhuis

Deze lijn begint bij een eindhalte aan de rand van Kortenhoef (6500 inwoners), en rijdt over de Kerklaan richting Hilversum. De eerste tussenhalte is bij het winkelcentrum, de volgende bij de brug over de vaart (langs de vaart ligt ‘s-Graveland, een lintdorp). Van hier tot Hilversum, loopt de lijn door beschermd landschap: een halte is mogelijk bij Land en Bosch, maar dat is vooral voor de wandelaars, want er is nauwelijks bebouwing. Dit is overigens het tracé van de voormalige paardentram naar ‘s-Gravenland.

De eerste halte in Hilversum is Nimrodpark: de volgende halte, aan de ringweg, is bedoeld voor overstap op de bus. (In aanvulling op de radiale tramlijnen is een ringlijn nodig). De twee volgende haltes liggen bij het AKN-gebouw (AVRO, KRO, NCRV), en bij het oude AVRO-gebouw (looproute naar het stadhuis).

Klik om te vergroten:Tram Kortenhoef – Ziekenhuis…

Stedelijke tramlijn in Hilversum, Kortenhoef - ziekenhuis

Een halte aan de Kerkbrink bedient de westkant van het centrum. Er is hier voldoende ruimte voor een tramlijn, maar dat vereist een volledige herinrichting van het plein. Ook de Langestraat, de ring om het centrum, moet 100% heringericht worden. In het smalste gedeelte is sloop onvermijdelijk (voormalige RAF-winkel en aangrenzende panden). Mogelijk kan de tram in één richting door de Herenstraat, net als de huidige buslijn. Onvermijdelijk gaat ook de verkeerscirculatie in Hilversum-centrum op de schop. De problemen zijn vergelijkbaar met de inpassing van de tram in de binnenstad van Groningen.

Vanaf de rotonde bij de Vituskerk, is er weer voldoende ruimte beschikbaar. De lijn uit Kortenhoef deelt hier een halte met de noord-zuid lijn uit Naarden. (Dit is de enige halte dat alle stadslijnen zouden aandoen).

Deze lijn loopt niet langs het station, maar door de Beatrixtunnel naar Hilversum-Oost. Een nieuwe tramtunnel is wellicht nodig, aan de zuidkant van de verkeerstunnel. Na een halte op de Minckelerstraat (bij de Minckelersschool), draait de lijn naar het zuiden, over de Van der Heijdenstraat en Oostereng.

Moderne stadstram: Bombardier Cityrunner in Brussel, foto met CC licentie van Vitaly Volkov.

Bombardier tram in Brussel / Bruxelles

De lijn kruist nu de spoorlijn naar Amersfoort. De overweg moet uiteraard verdwijnen, en de tram moet een halte bij het station krijgen. Louter technisch is dit een geschikte plek voor een brug, omdat de spoorlijn iets lager ligt dan het terrein ernaast. Planologisch is een onderdoorgang beter: daarvoor moeten enkele huizen wijken, vlak bij de lijn aan de oostkant van de straat. Dit is ook een geschikte plek voor een Station Hilversum-Oost – al lang in discussie, maar inmiddels geeft de gemeente de voorkeur aan een busbaan naar de A27.

Via de Van Riebeeckweg bereikt de lijn zijn eindhalte, bij het ziekenhuis. Deze wordt overigens vervangen door nieuwbouw aan de zuidkant van het bestaande gebouw: dat heeft geen gevolgen voor de lijn, dat doorgetrokken kan worden. Het laatste stuk tramlijn wordt gedeeld met de noord-zuid lijn uit Naarden, dat ook over de Van Riebeeckweg rijdt. (Er zijn dan twee tramlijnen tussen ziekenhuis en Vituskerk).

Deze lijn wordt 8 km lang, met 15 haltes in totaal. Het vervangt de huidige buslijnen 105 en 106 op de route naar ‘s-Gravenland. Een buslijn naar Weesp (106) blijft nodig, maar deze kan Hilversum beter verlaten via de Vreelandseweg.

Laren – Kerkelanden

Van Laren tot Hilversum, gebruikt deze stadstram het tracé van de tramlijn Huizen – Hilversum. De langere lijn heeft meer een regionale functie.

Klik om te vergroten: Laren – Hilversum.

Gooi-regio tramlijn Hilversum - Laren - Huizen.

Laren is groot genoeg (11 000 inwoners), om doortrekking van een stadslijn vanuit Hilversum te rechtvaardigen. Het centrumhalte in Laren, op de Brink, ligt ook maar 4 km van Station Hilversum. Met 3-4 haltes, en een tracé in een rechte lijn, zal de rijtijd naar Hilversum ook kort zijn.

In Hilversum duikt de lijn onder de spoorlijn, vanaf de Larenseweg of de busremise, om de voorkant van Station Hilversum te bereiken. De lijn uit Huizen eindigt hier: de stadstram gaat verder over Schapenkamp (deel van de ring om het centrum). Dit stuk wordt gedeeld met de noord-zuid tramlijn uit Naarden.

Tramlijnen bij het station: noord-zuid lijn geel, overige lijnen blauw…

Tramlijnen in centrum Hilversum.

De twee lijnen delen ook de halte bij de Vituskerk: daarna draait de noord-zuid lijn naar de Emmastraat. De tram uit Laren gaat hier rechtdoor, over de Langestraat, naar de Kerkbrink: ook deze lijn kan wellicht in één richting door de Herenstraat. Inpassing van de halte op de Kerkbrink is moeilijk: het komt ongeveer tussen de Spijkerpanden en het Museum (voormalig stadhuis). Ook de bocht van Brink naar Vaartweg is problematisch, vanwege de nieuwbouw op de hoek.

Na de splitsing Vaartweg / Havenstraat is de Vaartweg breed genoeg. De straat gaat hier omhoog: Hilversum kent hoogteverschillen van tot 30 meter. Voor moderne trams is deze helling geen probleem. Op het hoogste punt, bij de Badhuislaan, komt er een halte: daarna daalt de straat weer. Net voor de hoek Loosdrechtseweg, is er nog een halte.

De lijn kruist nu de voormalige Gooise Vaart, en gaat verder richting Kerkelanden, over de Heidestraat en Zeverijnstraat. Een halte Zeverijnplantsoen geeft overstap op een ringlijn (bus) langs de Van Amstelstraat. Aan het einde van de Zeverijnstraat is er een halte, net voor de ringweg.

Klik om te vergroten: Station – Kerkelanden.

Tram Hilversum, stadslijn centrum - Kerkelanden.

De lijn kruist de ringweg naar Kerkelanden, een stadsuitbreiding uit de jaren ’70. De wijk is op een eigen buslijn bedacht (stadsbus 1): deze rijdt een rondje door de wijk, en dan terug naar het centrum. Desondanks is de ontsluitingsweg Kerkelandenlaan geschikt voor een tram. De eerste halte komt ter hoogte van het winkelcentrum: de tram kan niet langs rijden, want het ligt ingeklemd tussen galerijflats. Daarna vervallen de huidige haltes bij sporthal Kerkelanden en Augustinushof, verder zijn de tramhaltes gelijk aan de bushaltes. De tram krijgt een eindhalte op een grasveld, bij het begin van de Ludgeruslaan.

Deze lijn vervangt buslijn 1 en ook, samen met de regiolijn naar Huizen, de huidige buslijn 108. Het wordt 9,5 km lang, niet ongewoon voor een stedelijke tramlijn. Op het gedeelte tussen station en Kerkelanden (4800m) zijn er 9 tussenhaltes, met een halte-afstand van slechts 480 m. Dat is kort, maar deze haltes zijn goed aangesloten op het stratenpatroon, en belangrijke bestemmingen. Met de keuze om de wijk Kerkelanden volledig te bedienen, vervalt de optie om de lijn door te trekken naar Nieuw-Loosdrecht. Een eventuele derde stadslijn kan wel naar Loosdrecht.

Tram Gooi: stadstram Hilversum

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s