Verbetering lijn Arnhem – Twente

Een herstructurering van de verbindingen Randstad – Twente – Duitsland (hier eerder voorgesteld), vereist een betere verbinding Arnhem – Twente. De stad Enschede wordt aangesloten op een hogesnelheidslijn (HSL) vanuit Amsterdam via Zwolle, op de voorgestelde Mittelland HSL richting Berlijn, en ook op een HSL naar Münster. Daarmee wordt de verbinding met de regio Arnhem – Nijmegen ook belangrijker. Een nieuw tracé is echter niet nodig: het bestaande tracé via Lochem biedt voldoende mogelijkheden.

Overzicht spoorlijn Arnhem - Zutphen - Hengelo - Enschede.

De 46-km spoorlijn Zutphen – Hengelo (Staatslijn D) was ooit bedoeld as strategische verbinding naar Twente. (De huidige route via Deventer is pas later ontstaan). In Zutphen sluit het aan, op de IJssel-spoorlijn Arnhem – Zwolle (Staatslijn A). Er rijden tegenwoordig geen doorgaande treinen. Reizigers vanuit Arnhem moeten in Zutphen overstappen, op een Syntus diesel-trein naar Hengelo: richting Enschede is er nog een overstap. De trein stopt in Dieren, Brummen, Zutphen, Lochem, Goor en Delden.

Bestaande en mogelijke lijnen ten oosten van Station Arnhem.Herstel van een doorgaande dienst Arnhem – Twente is het eerste doel. De capaciteit aan de oostzijde van Arnhem is echter beperkt, en hier zijn eerder een lijn naar Kleve en een HSL naar Oberhausen voorgesteld. Daarom is ook uitbreiding tot vier sporen Arnhem – Deventer voorgesteld, of in elk geval viersporigheid tot Dieren, in combinatie met een aftakkende HSL Arnhem – Zwolle. Met deze capaciteitsuitbreiding, kunnen treinen richting Twente doorrijden van Arnhem naar Zutphen (30 km), eventueel met één halte in Dieren.

In Zutphen kruist de IJssel-lijn de spoorlijn naar Winterswijk, ooit een internationale lijn naar Gelsenkirchen. De voorgestelde interregionale lijn Zwolle – Essen op hetzelfde tracé, zou overigens om Zutphen heen lopen, zonder overstap op de lijn Arnhem – Twente.

Het tracé door Zutphen moet zeker viersporig worden, maar daarvoor is er voldoende ruimte. 2 km na het station, na de brug over het Twentekanaal, splitsen de lijnen naar Deventer en naar Hengelo. Hier komt de eerste aanpassing: de aansluiting moet ongelijkvloers worden. (Met een tweede dubbelsporige brug, kan dit aan de zuidkant van het kanaal).

De lijn kruist vervolgens de hoofdweg naar Deventer, de N348. Dit is een geschikte plek voor een nieuw station Eefde: er lag ooit een halte hier, en met 4000 inwoners is het dorp groot genoeg voor een station. De overweg moet vervangen worden: de spoorlijn ligt al verhoogd, dus een tunnel ligt voor de hand. Daarbij kan ook het kronkelende tracé worden verbeterd.

Van Eefde tot Hengelo, loopt de lijn door de velden ten noorden van het Twentekanaal. (De spoorlijn was er eerst, het kanaal werd later aangelegd). Het agrarisch gebeid is verassend leeg, en langs de lijn staan weinig gebouwen. Dat maakt spoorverdubbeling makkelijker: alleen in Delden loopt de lijn door de bebouwde kom.

De spoorlijn Zutphen - Hengelo.

Lochem (14 000 inwoners) ligt aan de overkant van het Twentekanaal. Er zijn twee bruggen: het station ligt naast de oostelijke brug. Het ligt op zich niet ver van het centrum, circa 800 m in rechte lijn, maar de looproute over de brug is lang, onhandig, en onveilig. Daar valt weinig aan te doen: een eventueel station naast de westelijke brug, zou nog geïsoleerder komen te liggen.

Het 13-km tracé van Lochem naar Goor ligt vlakbij het Twentekanaal, op circa 100 m van de kade. In Goor (12 000 inwoners), ligt de lijn aan de rand van het dorp: twee overwegen moeten vervangen worden, en twee gesloten. Daarna volgen 6 km door open veld, tot aan de rand van Delden.

De kern van Delden (7000 inwoners) ligt aan de noordkant van de spoorlijn, maar de nieuwe wijken aan de zuidzijde. Hier is verdiept aanleg wenselijk, ongeveer tussen Europalaan en station. Op een paar schuren na, hoeft niets gesloopt te worden.

1500 m na de rand van Delden, passeert de lijn de A35: nog 500m verder liggen de eerste huizen van Hengelo. Met 80 000 inwoners is de stad groot genoeg voor meerdere stations, en op deze lijn is er een nieuw Station Hengelo Gezondheidspark, op loopafstand van het ZGT ziekenhuis. Met twee tussenstations op de laatste 5 km, zou dit gedeelte zeker dubbelsporig moeten worden.

Klik om te vergroten…

Nieuw station in Hengelo-West op lijn Zutphen - Hengelo.

De laatste kilometer, en Station Hengelo zelf, zijn al verhoogd, met onderdoorgangen. De aansluiting met de lijn uit Almelo ligt slechts 100 m van het perroneinde. De bouw van de HSL uit Zwolle vereist vier sporen op die lijn, en minimal een tweede eilandperron op het station. Een ongelijkvloerse aansluiting vanuit Zutphen, met deze viersporige lijn uit Almelo, is moeilijk uitvoerbaar. Een flyover komt boven de sporen, die hier al op viaduct liggen, en een dive-under vereist sluiting van de Emmaweg. Lukt dat niet, dan moet de lijn uit Zutphen een eigen perron op viaduct krijgen. Bij de recente verbouwing van het station is geen rekening gehouden met nieuwe perronsporen: er is wel voldoende ruimte om het station alsnog te vergroten.

Als het lukt met de ongelijkvloerse aansluitingen (ook ten oosten van het station), dan zouden de treinen uit Arnhem doorrijden tot Enschede. Deze lijn wordt ook viersporig bij de aanleg van een HSL. Om zich aan te passen aan de overige diensten, moeten regionale treinen uit Arnhem waarschijnlijk stoppen in Drienerlo (Universiteit Twente) en eventueel een station Enschede-West. Dat komt bovenop de 5-6 tussenstations op het gedeelte Zutphen – Hengelo.

Een aanvullende snelle dienst lijkt wel nodig, om de toekomstige HSL-stations Arnhem en Enschede met elkaar te verbinden. Deze zou onderweg alleen stoppen in Zutphen en Hengelo, en dat vereist waarschijnlijk volledige verdubbeling, van de lijn tussen die twee stations. De lijnsnelheid (baanvaksnelheid) moet verhoogd worden, tot 160 km/h. Een reistijd van onder 45 minuten moet dan mogelijk zijn, op de 83 km Arnhem – Enschede, ook met twee tussenhaltes.

Verbetering lijn Arnhem – Twente

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s