Tracé-opties voor een Schiphol-bypass

Hier werd eerder voorgesteld om een korte HSL naar Schiphol West aan te leggen, desnoods ook zonder tweede terminal. Het zou vooral als bypass van Schiphol dienen. Hier worden meerdere opties op een rij gezet, voor een bypass van de huidige Schipholtunnel en Station Schiphol.

Bypass spoorlijn naar Leiden en HSL, langs Schiphol.

Waarom is dat nodig? Vooral omdat de planologische en vervoerskundige grondslagen van de Schiphollijn zijn achterhaald. Toen het in de jaren ’70 werd aangelegd, moest het wel door Schiphol – anders waren er niet genoeg passagiers, om de dure lijn te rechtvaardigen. Daarbij kwam de wens van de luchthaven, om rechtstreeks op alle belangrijke steden aangesloten te worden. Schiphol werd zelfs een Intercity-knooppunt, terwijl het station niet daarvoor geschikt is.

Inmiddels staan de twee vervoersstromen elkaar in de weg: de binnenlandse reiziger die door Schiphol heen wil, en de ‘air traveller’ die een heldere route naar zijn vliegtuig zoekt. De treinen zijn soms overvol, de in- en uitstappende luchtvaart-reizigers veroorzaken vertragingen, en dat werkt door in het Intercity-netwerk. Een stremming van de tunnel heeft ook grote gevolgen voor het Intercity-net.

Een Schiphol-bypass is een voorwaarde voor de ontvlechting van de twee stromen. Volledige scheiding – incheckbalies op Amsterdam Centraal en een airport-shuttle naar Schiphol – lijkt niet haalbaar. Het vereist eigen perrons en eigen terminal, en daarvoor is er op Amsterdam Centraal geen ruimte. Wel mogelijk is een ‘luchthaven-intercitynet’ met enkele lijnen, vooral bestemd voor reizigers naar Schiphol. De overige Intercity-treinen zouden dan om Schiphol heen rijden, bijvoorbeeld non-stop van Sloterdijk naar Leiden. Bij voorkeur moet dat model ook voor de HSL-Zuid gelden – een deel van de treinen zonder tussenstop van Amsterdam naar Rotterdam.

Tracés om Schiphol heen

De eenvoudigste variant is een spoorlijn langs het luchthaven-terrein, naast de snelweg A4. Aan de westzijde is een strook vrijgehouden, waarschijnlijk voor toekomstige extra rijstroken. De spoorlijn moet wel onder een startbaan, taxibanen, en wegen. Het moet ook de bestaande spoortunnel en Zuidtangent kruisen, om bij de Rijnlanderweg aan de sluiten op de lijn naar Station Hoofddorp. Deze variant is in groen-wit op de kaart aangegeven.

Klik om te vergroten…

Korte variant bypass-spoorlijn Schiphol.

Een alternatief is een lange tunnel naar Hoofddorp (oranje lijn op de kaart). Na knooppunt Badhoevedorp draait het tracé weg van de snelweg, en gaat in geboorde tunnel onder de Zwanenburgbaan. Vanaf de rand van Hoofddorp, gebruikt de lijn een tracé langs de Kagertocht. Bij de uitbreiding van Hoofddorp is namelijk een groenstrook vrijgehouden langs dit afvoerkanaal, een geschikt tracé voor een geboorde of uitgegraven tunnel. De tunnel zou doorlopen onder de Spoorlaan, om aan te sluiten op de Schiphollijn vlak bij de aansluiting met de HSL. Er zijn ook varianten denkbaar, waarbij de lijn op viaduct door het kantoorgebied Beukenhorst loopt (in geel op de kaart hoeronder). Functioneel zijn deze gelijk aan een Kagertocht-tunnel.

Klik om te vergroten…

Schiphol-bypass spoorlijn naar Leiden en HSL, in tunnel onder Hoofddorp.

Het tracé via Hoofddorp kruist wel het gebied van de toekomstige tweede terminal. Een nadeel van beide tracés langs knooppunt Badhoevedorp, is de ingewikkelde aansluiting richting Amsterdam, vanwege de kruising met de A9 en de Ringvaart. Waarschijnlijk moeten de extra sporen al bij aansluiting Riekerhaven beginnen.

Daarom lijken tracés langs de A5 eenvoudiger in aanleg. Eén daarvan is de eerder beschreven Schiphol West bypass-lijn. Deze lijn (ooit in de Structuurplan Amsterdam opgenomen), is vooral bedacht om een station bij de tweede terminal te bedienen. Het kan echter als bypass dienen, door simpelweg doorgaande sporen aan te leggen.

Het tracé van deze variant takt af van de lijn Amsterdam -Haarlem, en loopt aan de oostzijde van de A5, langs Zwanenburg en Lijnden. De treinen rijden niet over de ‘westtak’ (door Station Lelylaan).

Klik om te vergroten…

Met een tweede verbinding, vanaf Station Haarlem-Spaarnwoude, is deze bypass ook bereikbaar vanuit Haarlem. De aansluiting op de bestaande lijn naar Hoofddorp komt, net als bij de eerste A4-variant, vlak bij de Rijnlanderweg (bedrijfsterrein De Hoek).

Het is ook mogelijk om het het tracé verder langs de A4 te voeren, naar knooppunt Burgerveen. Daar kan de lijn splitsen, om aan te sluiten op zowel de lijn naar Leiden als de HSL-Zuid. Beide aftakkingen volgen een snelweg: de A44 naar Abbennes, en de A4 naar Weteringbrug. Ook een lijn naar Alphen wordt hierdoor mogelijk.

Klik om te vergroten…

Schiphol-bypass spoorlijn verlengd naast de A4 naar Burgerveen.

Als afgezien wordt van een mogelijk station op Schiphol, dan kan een bypass langs de westzijde van de A5 lopen. Het tracé lijkt op die van de HSL Schiphol West, maar ligt verder naar het westen: de precieze afstand is afhankelijk van lokale tracé-keuzes. Voordeel is dat de lijn vooral door open veld loopt, naast bestaande infrastructuur. (Een tunnel onder de N200 en de spoorlijn Amsterdam – Haarlem blijft onvermijdelijk).

Deze laatste variant (geel op de kaart hieronder) is louter een bypass, van de terminals gescheiden door startbanen en snelwegen. Het kan aansluiten op een Kagertocht-tunnel, of evengoed op de bestaande lijn naar Hoofddorp (alweer bij de Rijnlanderweg). Het tracé kan ook langs de A4 doorgetrokken worden, naar Burgerveen, waar het evengoed kan aansluiten op de lijn naar Leiden, en de HSL-Zuid.

Klik om te vergroten…

Tracé-mogelijkheden vanuit Amsterdam, voor een Schiphol-bypass spoorlijn.

Dat er zoveel tracé’s beschikbaar zijn, ligt dat aan de luchthaven zelf, dat woningbouw in de omgeving afremt. Het is dus goed mogelijk om de vervoersstromen hier van elkaar te scheiden. Dit principe wordt wel toegepast op het wegennet: met de nieuwe A5 Westrandweg wordt het mogelijk vanaf de Coentunnel naar Hoofddorp te rijden, om Schiphol heen, zonder last van luchthaven-verkeer. Het is logisch om hetzelfde principe toe te passen op het spoorwegnet.

Tracé-opties voor een Schiphol-bypass

4 thoughts on “Tracé-opties voor een Schiphol-bypass

  1. voorlopig zouden in de tunnels van Schiphol twee sporen gereserveerd kunnen worden voor doorgaande treinen HSL + IC
    Belangrijker lijkt het boemelen van CS naar Hoofddorp.HSL verlengen naar Sloterdijk of na voltooiing noord-zuidlijn Station Zuid opwaarderen tot Thalys/ICE station

    1. infrastruct says:

      De lijn onder Schiphol zit tegen de capaciteitsgrens aan, ontvlechting is dus moeilijk. De bypass-voorstellen hier zouden de HSL inderdaad tot Sloterdijk verlengen, maar dan om Schiphol heen.

  2. Hebt U wel eens gedacht aan het innovatieve spoorsysteem OTS ( Overhead Train System), dat de bestaande hinder van wegen , spoorlijnen en waterwegen heel eenvoudig kan wegnemen.
    Prachtig Systeem , snel en voordelig te bouwen, met de modernste besturings-mogelijkheden. Ook geschikt om containers aan te hangen.
    Aub Denk nu niet direct dat buiten de traditionele spoorrails geen “leven” bestaat.

    1. infrastruct says:

      Dat is blijkbaar een stedelijk vervoerssysteem met kleinere voertuigen, waarvan er inmiddels velen beschikbaar zijn. Ze worden toegepast op luchthavens, om terminals te verbinden. Het is echter niet ontworpen voor de hier beschreven tracés, en is daarvoor niet geschikt.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s