Tram Alkmaar: Bergen – Stadion

Deze tramlijn in Alkmaar hoort bij een bescheiden tramnet in de stad. Om het overzichtelijk te houden, worden de drie lijnen apart beschreven: zie daarom ook de inleiding: Tram Alkmaar.

Bergen had ooit een tramverbinding met Alkmaar. De voormalige tramlijn Alkmaar – Bergen – Bergen aan Zee volgde eerst het Noord-Hollands Kanaal tot Koedijk, en draaide 90 graden richting Bergen, langs de Kogendijk. Het tracé langs het kanaal werd gedeeld met de tramlijn Alkmaar – Schagen (Noorder Stoomtram).

Een nieuwe tramlijn zou een korter tracé gebruiken, over de Bergerweg. Slechts in Bergen zelf is hergebruik van het tracé onvermijdelijk. De eindhalte komt op de plek van het oude tramstation, op het Plein. Aanleg van een keerlus vereist de sloop van de lage bebouwing op een deel van het plein, maar dat is geen verlies. De tram rijgt over de Dreef, zoals zijn voorganger. Bij de rotonde draait het naar de Bergerweg: het verlaat hier het oude tracé . Er komt een halte bij de rotonde, en nog een halte aan de rand van Bergen (Nesdijk).

Klik om te vergroten…

Tramlijn Bergen - Alkmaar, tracé door Bergen (NH).

De tram rijdt via de Bergerweg, door open veld, naar Alkmaar. De volgende halte komt voor de Hogeschool InHolland, aan de rand van de bebouwde kom. De Bergerweg draait daarna 90 graden, richting centrum. Met een korte tunnel kruist de tram de ringweg (Martin Luther Kingweg), naar een halte bij de Beethovensingel. Bij de Nicolaas Beetskade sluit ook de tramlijn uit Egmond aan, op het tracé langs de Bergerweg.

De opties voor het passeren van het station zijn al bij de inleiding besproken. Via een verbrede onderdoorgang, bereikt de tram de voorkant van het station, waar het een halte deelt met de lijn uit Egmond, en de noord-zuid lijn naar Heiloo. Via de Stationsweg rijdt de tram naar de Helderseweg, en draait richting binnenstad.

Klik om te vergroten…

Tramlijn Bergen - Alkmaar, langs hogeschool naar Station Alkmaar.

Er komt een halte bij de Tesselsebrug, bij het Stadskantoor (eventueel op de brug over de Singelgracht). De lijn volgt nu het Noord-Hollands Kanaal, langs de rand van de binnenstad. De volgende halte ligt bij de voetgangersbrug naar het nieuwe winkelcentrum aan de overkant. Deze halte komt op de plek van de huidige bushalte, vlak bij de Waag, het middelpunt van Alkmaar.

Na deze halte splitsen de tramlijnen weer. De lijn naar Oudorp gebruikt een tramtunnel onder het Noord-Hollands Kanaal, richting Nieuwe Schermerweg. Hoewel het makkelijk lijkt om deze ook voor de lijn uit Bergen te gebruiken, is er geen geschikte plek voor een tunnel-uitrit. De lijn blijft daarom op maaiveld, over de Wagenweg en Bierkade. (Dat heeft gevolgen voor hun huidige functie, als binnenring, en als toegang tot de Friesebrug).

Een halte op de Bierkade bedient de oostzijde van de binnenstad: daarvoor moet de Bierkade verbreed worden. De wegversmalling bij de Accijnstoren moet ook aangepakt worden, maar de oplossing werd al in 1924 gevonden: de toren werd destijds verschoven om de weg te verbreden.

Klik om te vergroten…

Tramlijn Bergen - Alkmaar - Boekelermeer, langs AFAS stadion.

Na de Turfmarkt kan de lijn de Vondelstraat volgen: die is gebouwd als uitvalsweg, en is breed genoeg. Er volgen drie haltes: Hooftplein / Oosterhout, Willem de Zwijgerlaan (bij het winkelcentrum), en Arcadialaan. Deze sluiten goed aan op het stratenpatroon, waarmee de tram de drie stadsbus-lijnen in de omliggende wijken kan vervangen.

De lijn gaat verder langs het AZ-stadion (AFAS-Stadion), naar een eindpunt op het grote industrieterrein Boekelermeer. Daarvoor moet het eerst een grote rotonde in de ringweg passeren (Kooimeerplein), en vervolgens de aansluiting van deze ringweg op de A9. Er is uiteraard geen rekening gehouden met een tram, en daarom is de inpassing moeilijk. Een tracé in het midden van de Smaragdweg, vereist dat de tram onder het Kooimeerplein duikt. De haltes zouden op de plek van de huidige bushaltes komen – deels onder de A9 / N242, en onhandig als toegang tot het stadion. Een tracé aan de noordkant van de Smaragdweg, naast het fietspad, is ook mogelijk: in dat geval kan de halte bij de huidige fietstunnel. In beide gevallen kruist de tramlijn opritten naar de A9 – dat is alleen te vermijden met volledige ondertunneling hier, waarschijnlijk onder het stadion-parkeerterrein.

In elk geval gaat de lijn verder over de Smaragdweg, naar bedrijfsterrein Boekelermeer. De wegen zijn breed uitgevoerd, en er is een keuze aan tracés. Voorlopig staat er meer bebouwing langs de Toermalijnstraat, en deze lijkt de eerste keuze voor het tracé. De voorlopige eindhalte komt bij een groenstrook, ten noorden van de Fluorietweg. Er is ruimte genoeg hier, en de zuidhelft van het gebied staat nog leeg. Afhankelijk van de latere ontwikkeling, kan de tram via de Diamantweg rijden, eveneens naar een eindpunt bij de Fluorietweg.

Deze tramlijn wordt 11 km lang, met 14-15 haltes. Het is duidelijk een stadstramlijn, ondanks de 2 km door open veld, tussen Alkmaar en Bergen.

Naar zee?

De oude tramlijn uit Alkmaar eindigde ook eerst in Bergen, maar werd al snel verlengd tot aan zee (1909). Dat moest de ontwikkeling van Bergen aan Zee als badplaats bevorderen. Het tracé liep door de duinen: daar kan het hersteld worden, een deel is fietspad of voetpad.

Klik om te vergroten…

Oud tracé tramlijn vanaf Alkmaar, door Bergen naar Bergen aan Zee.

In Bergen zelf is het tracé met moeite herkenbaar: een begroeide strook, soms verstopt achter tuinen. Vooral naast het Plein is herstel moeilijk: het tracé loopt net achter het dorpsmuseum, een monumentale 17e-eeuwse boerderij. Nieuwbouw en enige historische woningen belemmeren een verschuiving hier. Er is wel een alternatief tracé: via de Breelaan, Stationsstraat, Van Reenenpark, en Komlaan, naar het oude tracé door de duinen. Een verlengde lijn zou, net als zijn voorganger, afhankelijk zijn van strandgangers: Bergen aan Zee heeft nog geen 500 inwoners.

Tram Alkmaar: Bergen – Stadion

One thought on “Tram Alkmaar: Bergen – Stadion

  1. H. Tegelaar (Stichting Bergen aan Zee) says:

    Graag doortrekken die lijn naar Bergen aan Zee natuurlijk. Bergen aan Zee is een trekpleister voor strandbezoekers die de lijn rendabel kunnen maken. Kijk dus niet naar het aantal inwoners, maar naar de bezoekersbehoefte. Er zijn tevens beduidend te weinig parkeerplaatsen en ander alternatief vervoer zoals de fiets en de bus zet geen zoden aan de dijk. De tramlijn mag niet meer ten noorden van de Eeuwigelaan terug komen (oude afspraken) dient het nieuwe trace ten zuiden van het Wiertdijkje te komen. Kan best wel lukken.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s