IJsselmeer-tunnel Andijk – Stavoren

Hier werd eerder een snelle inter-regionale spoorlijn naar Friesland voorgesteld, met een tunnel onder het IJsselmeer tussen Enkhuizen en Rijs (Riis). De mogelijkheden van een spoorlijn over de Afsluitdijk zijn hier ook eerder besproken, maar die heeft vooral nadelen. Hier wordt ingegaan op een derde variant, met een kortere tunnel tussen West-Friesland en Friesland.

Tunnel onder IJsselmeer van West-Friesland naar Friesland, via Andijk.

De tunnel zou de Westfriese Omringdijk kruisen in de buurt van Andijk, en komt aan land ten zuiden van Stavoren. Daardoor kan het in Friesland aansluiten op het tracé van de spoorlijn naar Leeuwarden. Met enige aanpassingen is dat tracé geschikt voor een nieuwe snelle lijn, naast de oude enkelsporige lijn. Het eerder voorgestelde tunneltracé Enkhuizen – Rijs vereiste een nieuw tracé in Friesland, tot aan Sneek. De Andijk-variant heeft ook nadelen: de lijn bedient Enkhuizen niet, en Gaasterland krijgt geen station.

Klik om te vergroten: de eerder voorgestelde tunnel Enkhuizen – Rijs…

Tunnel IJsselmeer, Enkhuizen - Gaasterland

De Andijk-variant vereist wel een nieuw tracé in West-Friesland, dat afbuigt van de lijn naar Enkhuizen. De lijn kan langs de oostkant van Andijk (met daar een station), maar een tracé naast de haven van Geldersche Hoek lijkt beter.

Een Enkhuizen – Rijs tunnel vereist viersporigheid tussen Hoorn en Enkhuizen. Ook een tracé via Andijk vereist viersporigheid door Hoorn, tot aan Westwoud. De nieuwe lijn richting Friesland zou bij Westwoud aftakken, net als de eerder voorgestelde nieuwe spoorlijn Hoorn – Medemblik. De twee voorstellen zijn goed te combineren, maar kunnen ook los van elkaar worden uitgevoerd. In beide gevallen is verschuiving van de huidige spoorlijn wenselijk: het komt dan tegen Westwoud aan te liggen.

De aftakking naar Medemblik, vanaf een verschoven spoorlijn langs Westwoud…

Vier sporen Hoorn - Enkhuizen met station Westwoud en aftakking Medemblik.

Vanaf Westwoud loopt de nieuwe lijn door Polder Het Grootslag, naar het IJsselmeer. Het kan de N302 volgen, maar een tracé langs de Kadijk lijkt veel beter. Deze naam van deze voormalige dijk wordt gebruikt voor een groenstrook, een restant van het eeuwenoude polderlandschap. (Het is elders verloren gegaan, door grootschalige ruilverkaveling in de jaren ’70). De nieuwe lijn kan de noordrand van de groenstrook volgen.

De lijn kruist de Kadijkweg, en draait dan richting het IJsselmeer. Om Andijk te bereiken, draait het circa 60 graden, en loopt dan aan de oostkant van de Dijkgraaf Grootweg. Richting Geldersche Hoek hoeft het tracé minder te draaien. In beide gevallen loopt de lijn door open agrarisch landschap, met kassen en schuren. Van landschapswaarde is hier niets overgebleven.

Klik om te vergroten: door Polder Het Grootslag…

Lijn door Polder Het Grootslag naar tunnel onder IJsselmeer, twee varianten.

Het tracé langs Andijk zelf kan vlak langs het dorpscentrum lopen. Daarvoor moet het wel een laagwaardig bedrijfsterrein doorsnijden, maar de vereiste sloop is miniem. Een station is mogelijk waar de lijn Horn kruist, 900 m van de dijk. De lijn moet daarna dalen, en de tunnel-ingang moet mogelijk een eigen ringdijk krijgen (tegen overstroming vanuit de tunnel). Na de dijk moet de lijn vervolgens draaien richting Stavoren. De uitvoering is dus ingewikkeld en Andijk is niet groot (6000 inwoners).

Een tunnel vanaf Geldersche Hoek is makkelijker in de uitvoering, en bovendien korter. Een station hier is overbodig, er is bijna geen woonbebouwing. De lijn kan eventueel op viaduct over de dijk heen: de tunnel begint dan op een kunstmatige eiland.

Bij het eerdere voorstel (Enkhuizen – Rijs) is de tunnel zelf kort besproken. Het IJsselmeer is ondiep, hier ongeveer 4-6 m. Een afgezonken tunnel ligt voor de hand, waarschijnlijk onderbroken door een of twee eilanden, en mogelijk met een deel op viaduct. De verbinding wordt daardoor misschien iets langer – van Geldersche Hoek tot Scharl is 16 km in rechte lijn. In theorie kan de lijn geheel op viaduct, met een hoog bruggedeelte voor grotere zeilschepen.

Tracé in Friesland

De nieuwe lijn bereikt Friesland ten zuiden van de sluizen van het Johan Frisokanaal, aan de zuidkant van Stavoren, waarschijnlijk in de buurt van Scharl. Hier is er wel landschapswaarde, en de lijn zou de dijk bij voorkeur in tunnel kruisen. De lijn moet daarna het kanaal ook kruisen, misschien nog in tunnel. In de polder achter Stavoren, sluit de nieuwe lijn aan, op het tracé van de spoorlijn Stavoren – Leeuwarden (50 km lang).

Tunnel onder IJsselmeer komt aan land in Friesland, bij Scharl / Skarl.

De aansluiting komt vlak bij de weg Molkwar – Warns. De lijn loopt dus niet door Stavoren zelf, maar een boog in die richting is mogelijk. Met een iets verschoven tracé is een Station Warns mogelijk. Het verdere tracé richting Leeuwarden bestaat uit rechte lijnstukken, met vijf bochten ertussen. Eén ligt in Sneek zelf, en omdat alle treinen daar zouden stoppen, vormt het geen probleem. De overige bochten moeten aangepast worden voor hogere snelheden, en het tracé door Sneek volledig verbouwd.

Met een tunnel bij Geldersche Hoek komt de afstand Hoorn – Leeuwarden op 85 km. Op een snelle inter-regionale lijn, dat deels vergelijkbaar is met een HSL, wordt de reistijd (met een halte in Sneek) circa 35 minuten.

IJsselmeer-tunnel Andijk – Stavoren

2 thoughts on “IJsselmeer-tunnel Andijk – Stavoren

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s