Vier sporen Den Haag – Gouda

Het belang van de spoorlijn Den Haag – Gouda rechtvaardigt vier sporen, in elk geval tot aan de oostrand van Zoetermeer. In aansluiting op het eerdere voorstel tot ondertunneling van de lijn in Den Haag, met vier sporen tot aan Ypenburg, wordt hier gekeken naar het resterende tracé Ypenburg – Gouda, circa 23 km lang.

De viersporige lijn zou de hoofdverbinding vormen met Zoetermeer (122 000 inwoners), en neemt daarbij de taak van de Zoetermeerlijn over. Het loskoppelen van de Zoetermeerlijn wordt apart beschreven.

Ypenburg – Zoetermeer

Oorspronkelijk liep de spoorlijn door open polder, tussen de Vliet bij Voorburg, en de Gouwe bij Gouda. Afgezien van de bovenleiding, is de spoorlijn zelf nauwelijks veranderd, zijn omgeving wel. De snelweg A12 werd naast de lijn aangelegd, en daarna de woonwijken en bedrijfsterreinen van Zoetermeer, en de Haagse Vinex-wijk Ypenburg. De polders ten oosten van Zoetermeer zijn bijna volgebouwd, met kassen en uitgestrekte bedrijfsterreinen (opslag/distributie).

Langs het tracé blijft er, met enkele uitzonderingen, voldoende ruimte voor uitbreiding. De lijn had niet zoveel overwegen, en alle nieuwe wegen werden over of onder de spoorlijn aangelegd. Enkele overwegen, zoals Oosteinde aan de rand van Nootdorp, zijn compleet verdwenen. Ten oosten van Zoetermeer worden inmiddels alle overwegen vervangen of gesloten.

De spoorlijn door Ypenburg, naast de A12: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

Ligging van de spoorlijn in Ypenburg naast de A12.

De lijn door Station Ypenburg is iets omhoog gebracht, en aan de oostkant viersporig. Er is een ongelijkvloerse kruising met de verbindingsboog richting Werkplaats Leidschendam. Bij de overbrug van de Hofpleinlijn (Lijn E van de Rotterdamse Metro), is de lijn weer op maaiveld, en weer tweesporig.

Tot aan Zoetermeer zijn er geen kruisende wegen, wel een fietstunnel en fietsbrug. De lijn loopt hier langs recreatiebos, met voldoende ruimte voor extra sporen.

Tracé in Zoetermeer

In Zoetermeer gebruikt de lijn een strook naast de A12, ook breed genoeg voor extra sporen. Lokaal zijn er aanpassingen nodig. Het kan daarbij blijven, maar planologisch is het wenselijk om verder te gaan.

Zoetermeer was oorspronkelijk een lintdorp in de polder, ten noorden van de spoorlijn. Het station lag buiten het dorp, op de plek van Station Zoetermeer-Oost. Bij de uitbouw tot groeikern, werd het nieuwe stadscentrum aan de noordkant van het dorp aangelegd – nog verder van de spoorlijn. De aanleg van een nieuw station Zoetermeer heeft dat niet goed kunnen maken. De loopafstanden zijn groot, en het station ligt aan de overzijde van de A12.

Station Zoetermeer naast de snelweg: beeld van van S. J. De Waard onder CC 3.0 licentie

Station Zoetermeer kan vier sporen krijgen, met twee randperrons en twee doorgaande sporen. Dat vereist aanpassing van de naastgelegen Zuidweg, de overbrug Afrikaweg en afrit 6, en de opheffing van een bushalte aan de snelweg.

Een ingrijpend alternatief is om de snelweg te ondertunnelen, tussen de afritten 6 en 7. Daarbij wordt het gebied rond Station Zoetermeer, en de Boerhavelaan richting centrum, heringericht. Het station zou niet noodzakelijk ondergronds gaan: denkbaar is ook snelweg ondergronds, voetgangers op maaiveld, en station op viaduct.

A12 en spoorlijn door Zoetermeer: ondertunneling A12, blauwe stippellijn; corrigeren spoortracé, rode stippellijn. Basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie.

Ondertunneling A12 door Zoetermeer, en vier sporen door de twee stations.

 
Station Zoetermeer Oost is eveneens viersporig te maken, met enkele aanpassingen. De overweg moet verdwijnen, en kan simpelweg gesloten worden (er is al een fietstunnel). Bij de aanleg van extra sporen en randperrons, kan ook het bochtige tracé worden gecorrigeerd. Ook hier geldt dat ondertunneling van de A12, en herinrichten van het gebied, veel voordelen bieden. De barrière-werking op de historische looproute, via de 1e, 2e, 3e, en 4e Stationsstraten, verdwijnt, en nieuwe noord-zuid straten zijn mogelijk.

Vier sporen en verruiming bocht bij Zoetermeer-Oost.

 
Een station aan de westrand van Zoetermeer is met de huidige bebouwing niet zinvol. Snelweg en spoorlijn lopen hier tussen hoge geluidswallen, met daaroverheen een fietsbrug. Aan de noordkant is de wijk Meerzicht met de rug naar de snelweg en spoorlijn gebouwd. In de praktijk zou het station alleen de straten ten noorden van het Floriadepark bedienen.

Station BleiZo

Helemaal aan de oostrand van Zoetermeer, bij de laatste bedrijfsgebouwen, wordt Station BleiZo gepland. Hier zal de doorgetrokken Ooosterheemtak namelijk de spoorlijn kruisen. Zonder deze aansluiting is een station hier niet te rechtvaardigen, misschien wel verderop onder de Oostweg. Ook in dat geval, zou het station vooral de naastgelegen bedrijven bedienen. (Bleiswijk, de ‘Blei’ in BleiZo, ligt niet op loopafstand).

De ligging van Station BleiZo…

Gepland station BleiZo aan de rand van Zoetermeer.

Met een kruisstation, worden de nieuwste wijken van Zoetermeer goed aangesloten op de lijn naar Gouda. Dat is een goede zaak, maar de huidige plannen worden vooral door vastgoed-belangen aangedreven. In de weilanden is een grootschalig Factory Outlet Center gepland. Die trekken veel autoverkeer, en er wordt ook een nieuwe weg aangelegd, tussen de N470, en de N209 met afrit 8 op de A12. De twee gemeenten (Zoetermeer en Lansingerland) lijken het station te gebruiken voor de beeldvorming rond dit project.

De gemeenten zien het station ook als regionale OV-Knooppunt, maar daarvoor is de plek niet geschikt. Het huidige Busstation Zoetermeer bij Station Centrum-West, kan die taak beter vervullen.

De lijn Den Haag – Gouda kruist hier ook de Hogesnelheidslijn Schiphol – Rotterdam. Er is een plaatselijk lobby voor een Zoetermeerse HSL-station, maar de HSL is niet daarvoor ontworpen.

Zoetermeer – Gouda

Vanaf de rand van Zoetermeer, loopt de spoorlijn vooral langs kassen, en enkele restanten van het oorspronkelijk polderlandschap. De naastgelegen A12 is recent verbreed, de afritten zijn verbouwd, en de aansluitende wegen aangepast. Daarbij zijn ook de overwegen vervangen door onderdoorgangen. Overal is er voldoende ruimte voor extra sporen. Bij afrit 10 buigt de snelweg af naar het oosten: de spoorlijn loopt nog kort door de weilanden, tot aan de aansluiting Moordrecht.

Spoorlijn Den Haag - Gouda, van de rand van Zoetermeer tot Moordrecht.

Mogelijk zijn twee sporen voldoende, op de 10 km tussen Station BleiZo en deze aansluiting. Er zijn geen stations: herstel van de voormalige halte Zevenhuizen is niet zinvol. Met de nieuwste Sprinters, zijn de snelheidsverschillen met Intercity-treinen niet zo groot. Ook als de lijn deel uitmaakt van langere HSL-corridors door Utrecht, wordt er waarschijnlijk niet meer dan 200 km/h gereden, en zullen de snelle treinen ook in Gouda stoppen.

Vlak voor de aansluiting Moordrecht, wordt de lijn gekruist door de voorgestelde regionale metrolijn Rotterdam – Alphen. Dat heeft geen gevolgen voor de spoorlijn Den Haag – Gouda.

Nieuwe boog bij Moordrecht: Rotterdam - Alphen, om Gouda heen.

De aansluiting Moordrecht heeft een ongelijkvloerse kruising met de lijn uit Rotterdam. De resterende drie km naar Station Gouda zijn al viersporig, met een hefbrug over de Gouwe. (De lijn uit Alphen loopt hier op eigen tracé, zijn aansluiting ligt vlak voor Station Gouda).

De spoorlijn tussen de Haagse buitenwijken en Gouda heeft vooral behoefte aan extra capaciteit, en dat is op zich relatief makkelijk te realiseren. Het is de combinatie met stedenbouwkundige aanpassingen, vooral in Zoetermeer, dat de uitviering ingewikkeld maakt. Meer later, over de veranderingen in Zoetermeer.

Vier sporen Den Haag – Gouda

2 thoughts on “Vier sporen Den Haag – Gouda

  1. Gerard Veurink says:

    De spoorlijn wordt gebruikt voor lange afstandssnelverkeer vanuit het oosten (stop in Gouda, stop in Den Haag). Als men in Gouda overstapt op het metronet ‘Randstadmetropool’ worden niet alleen de huidige stations, maar ook vele andere verbonden. De twee extra sporen moeten dan worden uitgevoerd als metroverbinding (Randstadrail) en maken deel uit van een ander netwerk.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s