Derde tramlijn door Katwijk

Het hier eerder voorgestelde tramnet in Leiden telt twee lijnen naar Katwijk, de ene richting strandboulevard, en de andere richting Noordwijk. Naast de radiale lijnen werden ook twee tangent-tramlijnen voorgesteld. Een daarvan, de lijn Lammenschans – Rijnsburg, kan ook worden doorgetrokken naar Katwijk.

De verlengde lijn heeft binnen Katwijk en Rijnsburg de functie van een radiale lijn. Met een derde lijn krijgt Katwijk feitelijk een eigen tramnet, dat de huidige buslijnen kan vervangen.

Lijn vanaf Lammenschans

De tangentlijn vanuit Lammenschans rijdt via de Vijf Meilaan en de Churchilllaan, kruist de Oude Rijn en passeert het voorgestelde station Leiden De Mors. Via de Lelylaan bereikt het de campuszone Leeuwenhoek, gaat onder de A44, en sluit vervolgens aan op de voorgestelde radiale tramlijn naar Katwijk.

Tangentlijn Lammenschans – Rijnsburg: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

Tangent-tramlijn Leiden via Rijnfront.

De lijn naar Katwijk passeert het centrum van Rijnsburg aan de zuidkant. De lijn uit Lammenschans zou langs de oostkant van het centrum rijden, via de Oegstgeesterweg en de Brouwersstraat. Op dit stuk zijn er twee haltes, vlak bij de rotonde in de Oegstgeesterweg, en bij Noordereinde (noordrand centrum).

Als het niet verder rijdt, krijgt deze lijn een eindpunt aan de overkant van het Oegstgeester Kanaal. Een verlenging naar Katwijk zou ook hier beginnen.

Verlenging naar strand via Katwijk-Noord

Om Katwijk te bereiken, rijdt de tram via het tuinbouwgebied aan de noordkant van het Oegstgeester Kanaal. Daarvoor moeten alleen kassen en schuren wijken: het tracé loopt langs de Waardlaan. Ter hoogte van de fietsbrug kruist de lijn een fietspad naar Katwijk-Noord: dit is een geschikte plek voor een halten al liggen de woonwijken aan de zuidkant van het kanaal.

Vervolgens loopt het tracé via de huidige jachthaven, dat gedeeltelijk behouden kan blijven, en kruist de Noordwijkse Vaart. Aan de overkant is het Katwijkse industrieterrein ‘t Heen: de lijn rijdt rechtdoor over de Ambachtsweg, met een halte aan de Lageweg. Deze brug en het tracé aan de noordkant van Rijnsburg zijn nieuw, verder gebruikt de lijn bestaande wegen en straten.

De lijn gaat onder de bestaande viaduct in de N206, met een halte direct erna. Het gaat verder over de Hoornselaan, door de nieuwbouwwijken van Katwijk-Noord. Bij de Biltlaan, kruist het de voorgestelde snelle tramlijn Leiden – Noordwijk. Hier ligt ook het hoofdwinkelcentrum van de noordelijke nieuwbouwwijken.

Verlengde tramlijn vanaf Rijnsburg: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

Tram door Katwijk-Noord

De lijn gaat veder over de Hoornselaan, met een halte bij de Thorbeckelaan. Bij de duinen, draait de weg en kruist het Uitwateringskanaal, de monding van de Oude Rijn. Aan de overkant is er een halte Sluisweg, aan de rand van Katwijk aan Zee. De lijn loopt via Rijnmond naar het strand, draait 90 graden, en rijdt over de strandboulevard, dat ook officieel Boulevard heet.

Bij de Wilhelminastraat sluit het aan op het tracé van de stadslijn uit Leiden. Deze rijdt via Oegstgeest, Rijnsburg, en Katwijk aan den Rijn, en binnen Katwijk via de Zeeweg en Tramstraat. De eerste standhalte komt kort na de aansluiting, bij de huidige bushalte. Beide tramlijnen krijgen een eindhalte verderop, bijvoorbeeld op het parkeerterrein naast de vuurtoren.

De gemeente Katwijk heeft dan drie tramlijnen, die niet alleen een goede verbinding met Leiden geven. Binnen de gemeente vormen ze ook een adequaat lokaal tramnet, die de wijken onderling verbindt.

Tramlijnen in Katwijk: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

Drie tramlijnen in gemeente Katwijk

De verlengde tangentlijn zelf wordt 5 km lang, gemeten vanaf de rand van Rijnsburg. In totaal wordt de lijn uit Lammenschans 13 km lang. Binnen de gemeente Katwijk bedient het delen van Rijnsburg en Katwijk aan Zee, met circa 30 000 inwoners.

Derde tramlijn door Katwijk

4 thoughts on “Derde tramlijn door Katwijk

  1. Als je de tramlijnen de huidige stadsbussen van Katwijk (lijn 30 t/m 38) wil laten vervangen, is het vooral ook van belang dat geen huidige stedelijke verbindingen komen te vervallen. Dat betekent i.i.g. al dat lijn 30 niet kan vervallen, omdat die zorgt voor de verbinding tussen Rijnsoever en het centrum (lijn 90 doet dat ook, maar slechts eens in het uur en met een flinke omweg), en lijn 38, die Valkenburg en de Zanderij met het centrum verbindt. Ook kun je dan geen huidige haltes schrappen, dus dient de tram nog te halteren bij Camping Noord en Jan Tooropstraat. De zuidelijke oost-westlijn moet bovendien nog een halte krijgen op de Tramstraat en bij de Rijnsburgse Boslaan. Overigens is het voor touristen helemaal geen interessant routenetwerk. Die zijn vooral gebaat met snelle verbindingen vanaf station Leiden naar het centrum/strand, en via Oegstgeest is bepaald niet de snelste route. Dit tramnetwerk is dus vooral interessant voor Katwijkers met een bestemming binnen de eigen stad, en gezien het feit dat Katwijk de grootste Nederlandse stad zonder spoorverbinding is, moeten Katwijkers voor alle interstedelijke verbindingen via Leiden reizen. Ook die zitten op die extra reistijd dus niet te wachten. Niet verwonderlijk dat momenteel bijna alle bussen via de Tjalmaweg naar Leiden rijden: dit is verreweg het snelst.

    1. infrastruct says:

      Een tram is geen bus, en daarom zijn de halte-afstanden anders. Er worden bushaltes aangelegd waarvan men verwacht dat de bus zelden stopt, maar dat kan niet met een moderne stadstram. In Nederland stopt een stadstram bij elke halte, al gaan de deuren soms niet open. Bij aanleg van een tram zouden dus haltes vervallen, die te dicht bij andere haltes liggen, of een randligging hebben. Dat wordt gecompenseerd door een frequente tramdienst, dat veel beter is dan de buslijnen die het vervangt. De halte-normen in Nederland (400 meter loopafstand) zijn overigens verouderd, en worden dan ook geleidelijk losgelaten.

      Hier wordt ook geen stadstram voor Katwijk voorgesteld. Katwijk krijgt een tramnet als het ware ‘meegeleverd’ met drie lijnen richting Leiden, die deel uitmaken van een agglomeratie-net: zie de inleiding Tramlijnen in Leiden met lijst. De lijnen zijn dus niet bedacht t.b.v. vervoer binnen Katwijk. Ondanks deze beperkingen, krijgt Katwijk met deze voorstellen een functioneel tramnet, veel beter dan het zou kunnen verwachten op grond van de eigen bevolking.

      Bij de voorgestelde lijnen is er wel degelijk een snelle verbinding met Station Leiden, naast de N206 (Tjalmaweg). Die vormt de verbinding met Noordwijk, volgens het principe dat de langste lijn de snelste ritten biedt. Dat betekent dat de snelle tram niet naar het strand rijdt, maar dat is ook niet de bedoeling. Het gaat om een tramnet voor de regio, en niet om een strandlijn. Reizigers naar het stand kunnen overstappen, of de lijn via Oegstgeest gebruiken. Ter vergelijking zie het voorstel voor een tram Heemstede – Zandvoort. (Katwijk is overigens geen Zandvoort).

      Er zijn helemaal geen “langere reistijden” door de voorstellen hier. Een tram is juist sneller dan de bus, net als de trein sneller is dan de tram. Een hoogfrequente tramverbinding is veel beter dan de gemiddelde buslijn in de Nederlandse steden, met zijn lage frequenties en kronkelende routes. Ook de zogenaamde HOV-lijnen zijn bijna altijd slechter, dan een tram op hetzelfde tracé. Met de voorgestelde lijnen zou de agglomeratie Leiden een uitstekend tramnet krijgen, dat (in combinatie met de spoorlijnen) bij de omvang van de agglomeratie past.

      1. Mooi dat de “agglomeratie Leiden” erop vooruit gaat. Maar als het daarom te doen is, waarom dan uberhaupt naar Katwijk? Katwijk is immers geen “agglomeratie Leiden”, Katwijk is Duin- en Bollenstreek en daarbinnen de grootste stad. Nochtans biedt dit tramnet geen betere verbindingen tussen Katwijk en omringende dorpen, met uitzondering van Noordwijk, hoewel die per tram geen verbinding krijgt met Katwijk-Centrum. Een tram door Katwijk die wel naar station Leiden gaat, maar niet naar het centrum en het strand, is in de spits interessant (om door mij voorgenoemde reden), maar daarbuiten totaal niet. Niet voor niets dat Arriva bij het overnemen van de busdiensten naar Katwijk er vanuit gegaan is dat iedere Katwijkse bus (m.u.v. de Q-liner) het centrum aan moet doen, in plaats van de oude Connexxion-opzet waarbij dat bij een aantal lijnen niet het geval was. Immers, de “aechte Kattekker” is met geen stok z’n eigen stad uit te slaan, en lijnen die de buitenwijken ontsluiten zonder het centrum aan te doen, leveren voor de reiziger alleen maar extra overstappen op. Niet voor niets dat er steen en been geklaagd wordt over de slechte verbindingen tussen De Hoek en het centrum. Voor touristen leverde de oude opzet heel vaak verwarring op, en ook nu nog staan reizigers van de Q-liner er geregeld verbaasd om dat na een kwartier Katwijk al verlaten wordt zonder het strand aan te doen.

        Een stadstram stopt, naar mijn eigen ervaring, niet altijd bij elke halte. Als er niemand belt, stopt de tram ook niet (tenzij er direct na de halte een obstakel zoals een stoplicht is, die de tram tot stoppen dwingt). Katwijk heeft nochtans niet overdreven veel haltes, en de haltes die u in uw tekening ‘zomaar’ even schrapt, hebben wel een hoge bezettingsgraad: Camping Noord bedient uiteraard de camping waarnaar de halte vernoemd is, en is voor de deur van twee bejaardencentra. Die oudjes kunnen niet makkelijk even een eindje verder lopen. Jan Tooropstraat is bij de Buitensluis, een populaire stek voor badgasten. De halte Tramstraat is pal bij een hoop “droge” horeca, en wordt veel gebruikt door dagjesmensen. De halte Rijnsburgse Boslaan kan hooguit in één richting geschrapt worden; de andere richting bedient het museum Het Spinozahuisje (de halte Spinozalaan is een éénrichtingshalte).

        Katwijks belang is geen Leids belang. Ik krijg de indruk dat u niet bepaald bekend bent met onze stad, en teveel vanuit Leids belang denkt. Kijk bijvoorbeeld ook naar de ideeën ingediend door Katwijkse belangenbehartigers, zoals het idee voor de aanleg van iets minder dan vijf kilometer spoor van Sassenheim naar Katwijk, om Katwijk een eigen aftakking van de Schiphollijn te geven. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat nog niet een derde van de Katwijkse forensen en ‘recreatiereizigers’ (dagjesmensen die Katwijk bezoeken, of Katwijkers die een dagje elders heengaan) behoefte heeft aan een verbinding met Leiden, terwijl die bestemming nu wel zwaar oververtegenwoordigd is in het Katwijkse OV (3x/u naar Den Haag, 16x/u naar Leiden, 0x/u naar Schiphol en Amsterdam). Schiphol en Amsterdam zijn juist de populairste bestemmingen, en dus zijn Katwijkse reizigers juist veel meer gebaat bij een rechtstreekse spoorverbinding naar Schiphol e.v. Momenteel worden duizenden reizigers per dag zinloos met een omweg via Leiden opgescheept, met de nodige extra reistijd en kosten (vol tarief, want de NS-kortingskaart is niet geldig in de bus). U hebt gelijk dat het geplande HOV geen meerwaarde biedt voor Katwijk. R-Net is gewoon de zoveelste bus naar Leiden, maar in een ander kleurtje. Uw tramplannen hebben echter evengoed geen meerwaarde voor Katwijk, anders dan een comfortabele vervanging van het huidige stadsbusnet. Voor interlokale bestemmingen hebben we gewoon een station nodig.

      2. infrastruct says:

        Hier worden tracé-voorstellen gedaan. Er wordt niet ingegaan op de kosten of de bestuurlijke haalbaarheid, dat zijn politieke kwesties. Bij de voorstellen wordt ook gestreefd naar een rationeel opzet. Daarom wordt ook geen rekening gehouden met ‘dorpsbelangen’ – overdreven en zeer lokaal gerichte eisen, die los staan van de regionale planologie, vervoersnet, en infrastructuur.

        Katwijk maakt inmiddels deel uit van de agglomeratie Leiden. Historisch hoorde Katwijk misschien bij de Duin- en Bollenstreek, maar al vanaf de drooglegging van de Haarlemmermeer, is de regio meer gericht op de landzijde, en op de noord-zuid as door de geestdorpen. Haarlem en Leiden zijn de stedelijke centra voor de regio. Daarom werd hier voorgesteld om de spoorlijn door de Bollenstreek te verplaatsen, ook om de noord-zuid as te versterken. De voorgestelde Metro Haarlemmermeer zou de verbindingen aan de landzijde dramatisch verbeteren, ook met een aanvullende busbaan Hillegom – Nieuw-Vennep. Een nieuw radiale verbinding naar de zuidelijke Duin- en Bollenstreek werd ook voorgesteld: een spoorlijn van Voorhout naar Noordwijk, als deel van een Zuid-Hollandse regionale metro.

        Het spreekt vanzelf, dat deze verbindingen niet gericht zijn op Katwijk. Dat zou niet rationeel zijn. Katwijk is niet de hoofdstad of centrum van de Duin- en Bollenstreek. Door zijn ligging, heeft Katwijk voor niemand buiten het dorp zelf een verzorgingsfunctie. Het is dan ook niet rationeel om Katwijk aan te sluiten op de Schiphollijn, en zeker niet in de richting Schiphol. Het is niet rationeel om voor elk dorp in Nederland een eigen spoorlijn naar Schiphol te bouwen. Het openbaar vervoer is ook geen auto: met gelaagde netwerken is overstap onvermijdelijk. Voor Katwijk betekent dat: vooral in Leiden overstappen.

        Een regionale net met radiale lijnen (tram of bus) kan soms onvoldoende lokale verbindingen bieden. Daarom werden hier eerder een ringlijn Hilversum en een ringlijn Alkmaar voorgesteld. Katwijk lijkt daarvoor minder geschikt.

        Met de keuze voor een tramlijn wordt de halte-afstand ook groter. Dat was ook het geval geweest met de geplande RijnGouwelijn, dat als voorbeeld diende voor de hier voorgestelde eerste snelle tramlijn naar Katwijk. Dat betekent dat er haltes verdwijnen. Dat gebeurt sowieso de komende jaren, omdat de oude lijnvoering niet langer haalbaar is. De stadsbus slingert door de wijken, van verzorgingstehuis naar verzorgingstehuis, en de frequentie wordt steeds lager, soms maar enkele ritten per dag. Het gevolg is lege bussen, en daarvoor wil de overheid niet langer betalen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s