Regionale lijn Tilburg – Den Bosch

Hier werd eerder een hogesnelheidslijn Tilburg – Den Bosch voorgesteld, op een nieuw tracé langs de N65. Sluiting van de bestaande spoorlijn Tilburg – Den Bosch is daarbij zeker een optie – het heeft geen tussenstations. Hier wordt gekeken naar gebruik als regionale spoorlijn met nieuwe stations, na de bouw van een HSL op een N65-tracé.

In theorie is een gecombineerd tracé langs de N65 mogelijk. Dat is iets korter, maar biedt verder geen voordelen, die de aanleg van een viersporige lijn rechtvaardigen. De nieuwe stationslocaties bij Berkel-Enschot en Helvoirt zijn niet beter dan de oude, en Udenhout verliest juist een stationslocatie. Alleen in Vught biedt een nieuw viersporig tracé wel veel voordelen, en de oude lijn is daarop goed aan te sluiten.

De bestaande lijn

De spoorlijn Tilburg – Den Bosch is 22 km lang, station tot station. Aan de rand van Tilburg takt het af van de lijn naar Boxtel, in Vught sluit het aan op de lijn uit Eindhoven. Het tracé bestaat het uit kaarsrechte stukken met enkele scherpe bochten, ook bij de twee aansluitingen. Ooit had de lijn vijf stations en haltes: Berkel-Enschot, Udenhout, Helvoirt, De IJzeren Man, en Vught Halte. Behalve in Helvoirt, lagen ze niet naast een dorpskern.

De voorgestelde HSL richting Den Bosch zou aftakken van de lijn richting Boxtel, ten oosten van het Wilhelminakanaal. Het zou aansluiten op het tracé van de N65, ter hoogte van de afrit Berkel-Enschot.

hsl-tilburg-bosch

 
In principe staat het nieuwe tracé los van de oude lijn naar Den Bosch. De aanleg van de HSL, een ook de voorgestelde HSL Tilburg – Eindhoven, vereist wel een viersporige lijn binnen Tilburg. Dat laat ook ruimte voor een nieuw station Tilburg-Oost.

Mogelijk moet het tracé aan de rand van Tilburg verbreed en verschoven worden, met extra sporen ten behoeve van de aftakkende lijnen – zoals bij Station Vaartsche Rijn in Utrecht. De eindtoestand is waarschijnlijk: na Station Tilburg eerst een station Tilburg Oost, vervolgens de aftakking HSL Eindhoven, aftakking oude lijn naar Den Bosch, aftakking HSL Den Bosch, en een regionale lijn gaat rechtdoor naar Boxtel via Oisterwijk.

Heropening stations

Direct na de brug over het Wilhelminakanaal, draait de lijn richting Udenhout, en kruist de oude rijksweg naar Den Bosch. De lijn loopt langs bedrijfsterrein Loven, en verder door de velden naar Berkel-Enschot (10 000 inwoners). Het voormalige station lag buiten het dorp, dat twee kernen heeft. De gemeente Tilburg, waartoe Berkel-Enschot hoort, wil de ruimte tussen dorp en spoorlijn volbouwen, en ook aan de overkant uitbreiden.

Geplande nieuwbouw: uit Structuurvisie Noordoost 2020, Gemeente Tilburg…

plannen-tilburg

 
Voorlopig wordt alleen tussen Raadhuisstraat, Molenstraat en spoorlijn gebouwd, en dat is een geschikt plek voor een nieuw station. De gemeente wil een station dichter bij bedrijfsterrein Loven, maar geen locatie is ideaal, omdat de lijn nu eenmaal ten noorden van de bebouwing loopt. De zuidkant van Berkel-Enschot ligt aan de oude rijksweg, waar de bus een goed alternatief biedt. (Ook het voorgestelde tramnet in Tilburg telt een lijn over de rijksweg naar Berkel-Enschot).

Klik om te vergroten…

Nieuw station Berkel-Enschot.

 
Udenhout (8000 inwoners), is juist goed aangesloten op de plek van het voormalige station. Een brede rechte straat met winkels, leidt naar de oude dorpskern. Net voor het station is er een bocht, maar voor een regionale lijn is dat geen probleem, omdat alle treinen stoppen, en langzaam over de bocht rijden.

In Helvoirt (4500 inwoners) lag het voormalige station pal naast de dorpskern. Er is niets veranderd sinds de sluiting, en heropening is een kwestie van perrons aanleggen. De vier overwegen in het dorp zijn wel een probleem: slechts één is geschikt voor een onderdoorgang.

Heropening 3 stations tussen Tilburg en Den Bosch

 
Na Helvoirt loopt de lijn eerst door velden en bossen, dan door de ruime woonwijken aan de westkant van Vught. Ook hier zijn er veel overwegen. De scherpe bocht bij de aansluiting met de lijn uit Eindhoven, een S-bocht net daarvoor, en de noodzaak van een ongelijkvloerse kruising, zijn de voornaamste reden om het tracé te verschuiven. Dat betekent dat het gecombineerd wordt met de voorgestelde HSL, dat onder of langs de N65 zou lopen. Meer tracés zijn er niet.

Om de N65 te bereiken, zou een nieuwe lijn van de bestaande lijn afbuigen, ten oosten van Helvoirt. Op dit stuk liggen spoorlijn en N65 op circa 500 m van elkaar. De vorm van de aansluiting hangt af van het HSL-tracé door Vught, en zijn aansluiting met de lijn uit Eindhoven.

Aansluiting op N65-tracé door Vught…

HSL in tunnel door Vught

 
Een viersporige N65-tracé kan alleen in tunnel: de barrière-werking en overlast van de weg zijn nu al groot. Als de ruimte toelaat, dan is dit een goede plek voor een nieuw station Vught-West, aan de kruising met de Martinilaan. Het is bedoeld voor reizigers van/naar Tilburg – ook de functie van de voormalige ‘Vught Halte’.

De aansluiting met de lijn uit Eindhoven is het grootse probleem. Die zou ook vier sporen krijgen, als onderdeel van de voorgestelde HSL Utrecht – Eindhoven. Voor een ongelijkvloerse kruising is er weinig ruimte. Woningbouw naast de sporen, en nieuwe onderdoorgangen verderop, beperken de uitbreiding.

De Eindhoven-lijn is bij de bestaande aansluiting iets verhoogd, en de N65 kruist het in een onderdoorgang. De nieuwe sporen lopen in tunnel naast de verlaagde N65. Ze kruisen deels de lijn uit Eindhoven, en klimmen naar de overweg Loonsebaan, dat een onderdoorgang krijgt. Het past allemaal, als de sporenbundel verbreed wordt aan de oostkant.

Klik om te vergroten…

Aansluiting in nieuwe spoortunnel door Vught.

 
Tot aan Station Den Bosch, 3 km verderop, wordt het tracé gedeeld met het verkeer uit Eindhoven. In principe zijn vier sporen voldoende, als de aansluiting Vught goed ontworpen is. Bij de nieuwe onderdoorgangen aan de noordkant van Vught is rekening gehouden met een vierde spoor, maar verdere verbetering van het tracé hier lijkt onmogelijk.

De regionale treinen Tilburg – Den Bosch stoppen, met een halte-afstand van circa 3500 m, op vijf tussen-stations: Tilburg-Oost, Berkel-Enschot, Udenhout, Helvoirt en Vught-West. De huidige ‘stoptreinen’ doen het net zo snel als de Intercity, maar ze stoppen ook niet, want er zijn geen stations. Met de bouw van de HSL en de heropening van stations komt er wel een duidelijk verschil in reistijd – minder dan 10 minuten voor de HSL, circa 20-22 minuten voor de regionale treinen.

Regionale lijn Tilburg – Den Bosch

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s