Gedeeltelijk vier sporen Leeuwarden – Groningen

De 55-km spoorlijn tussen Leeuwarden (95 000 inwoners), en Groningen (195 000), is niet berekend op hoogfrequente diensten rond de twee steden. In Friesland kan een regionale metro rijden, over afstanden tot 30 km van Leeuwarden. Rond Groningen is een zwaardere stadsregio-metro denkbaar, vergelijkbaar met de Duitse S-Bahn. Beiden zouden gebruik maken van de lijn Leeuwarden – Groningen, en capaciteit is de voornaamste reden om meer sporen aan te leggen.

leeuwarden-groningen

 
Daarnaast is een snelle trein tussen de twee steden wenselijk, ook om aan te sluiten op andere voorgestelde HSL-corridors. Met de voorgestelde hogesnelheidslijn Friesland, bijvoorbeeld, zou de lijn deel uitmaken van een HSL-route Randstad – Groningen. Verbetering van de lijn hoeft echter niet te wachten, op doorgaande hogesnelheidstreinen.

Hier wordt voorgesteld, de lijn in te richten naar het voorbeeld van de lijn Amsterdam – Utrecht, dat op het middengedeelte voor 200 km/h geschikt is. De lijn loopt vooral door open veld, met stations aan de rand van de dorpen. Soms staan nieuwe woningen vlak bij het tracé, en er zijn ook nieuwe wegen in aanleg, maar dat vormt geen belemmering voor uitbreiding. De lijn loopt wel deels over veen, en dat beperkt de hoogst haalbare snelheid.

Vier sporen over de hele lengte zijn niet nodig. Bij de ‘Friesland-metro’ rond Leeuwarden horen een regionale lijn Leeuwarden – Drachten, een nieuwe aftakking naar Dokkum, en een lijn naar Buitenpost (Bûtenpost).

leeuwarden-drachten     leeuwarden-dokkum

 
Vier sporen zijn nodig tot aan Veenwouden of Buitenpost. Hier werd al voorgesteld het gedeelte Groningen – Zuidhorn viersporig te maken, ten behoeve van een regionale metro rond Groningen. Ook de Zuiderzeelijn zou dit tracé delen, over de laatste 4 km. Op de resterende 18 km tussen Buitenpost en Zuidhorn, met één station, zijn twee sporen voldoende.

Over de lijn zouden dan drie soorten trein rijden: een snelle trein tussen de twee steden, gescheiden regionale lijnen in zowel Friesland als Groningen, en een stoptrein om alle stations met elkaar te verbinden.

Tracé in Fryslân

De spoorlijn werd in 1866 gebouwd, als onderdeel van de doorgaande lijn Harlingen – Nieuweschans (Staatslijn_B). Het tracé is opvallend: kaarsrechte stukken van meerdere kilometers, met 7 bochten, allen met flauwe hoek. De lijn was enkelsporig, maar het gedeelte Veenwouden – Grijpskerk is inmiddels verdubbeld. De Provincie wil meer dubbelspoor, en wil de lijn uiteindelijk geheel verdubbelen. De vervoerder is Arriva: er rijden per uur twee stoptreinen (reistijd 48 minuten) en een een sneltrein (35 minuten).

De ombouw van de lijn tot aan Veenwouden (Feanwâlden) werd al beschreven, bij de eerdere voorstellen voor een regionale lijn Leeuwarden – Drachten, en de herstelde verbinding met Dokkum. Zeker bij de aanleg van de ‘HSL Friesland’ zijn vier sporen nodig over dit gedeelte.

Ten oosten van Veenwouden is de lijn al tweesporig: de toekomstige lijnvoering en frequentie bepalen of sporen erbij moeten komen. Vier sporen tot aan Buitenpost garandeert een volledige scheiding naar snelheid: mogelijk is drie voldoende, in combinatie met vier door de stations. Bij Zwaagwesteinde (De Westereen) moet de bocht verruimd worden in de bebouwde kom, maar veel sloop is niet nodig. Bij Buitenpost is de lijn kaarsrecht, en bij het station is er voldoende ruimte voor uitbreiding.

Klik om te vergroten…

westereen-station     station-buitenpost

 
Deze streek (deel van de Friese Wouden) is relatief dichtbevolkt. De stations bij Veenwouden, Zwaagwesteinde en Buitenpost zijn goed aangesloten op de dorpskernen. De overige dorpen liggen niet aan de spoorlijn, en overstap op de bus blijft noodzakelijk. De loopafstanden zijn te groot, om heropening van voormalige haltes te rechtvaardigen.

Tracé in Groningen

Na Buitenpost kruist de lijn de provinciegrens. Aan de 18 km tussen Buitenpost en Zuidhorn is er slechts één station, Grijpskerk. De huidige frequentie blijft voldoende, een stoptrein elke 30 minuten. Als dat de snelle treinen in de weg loopt, dan is sluiting van dit station ook een optie.

Zuidhorn, 12 km van Groningen, is een logisch eindpunt voor stadsregio-diensten, daarom zou de lijn tot Groningen extra sporen krijgen. De lijn door Zuidhorn is enkelsporig, maar de spoordijk en alle bruggen zijn reeds voor twee sporen ingericht. Het station ligt vrijwel aan de rand van de bebouwing: er is een kleine nieuwbouwijk aan de oostkant, maar naast het station zijn er ruime groenstroken. Daar zijn zeker vier sporen nodig, en vervolgens drie of vier tot aan Hoogkerk. Wat niet lukt is keersporen ten noorden van het station, vanwege de helling (brug Van Starkenborghkanaal).

zuidhorn-station

 
Bij Hoogkerk zou de lang geplande Zuiderzeelijn vanuit de Randstad op de lijn aansluiten (blauw of geel tracé op de kaart). Die zou zelf aansluiten op de hier eerder voorgestelde HSL Groningen – Bremen. Dat is geen plattelandslijn meer, en daarom zijn vier sporen onvermijdelijk. Bij Hoogkerk moet de bocht in de lijn verruimd worden (rode stippellijn).

Aansluiting HSL en viersporig lijn in Hoogkerk

 
Hoogkerk krijgt wel weer een station, maar verplaatst naar de hoofdstraat. Daar kan het overstap bieden op een tramlijn naar de Groningse binnenstad.

De nodige aanpassingen in Groningen zelf, zijn al beschreven bij het voorstel voor viersporigheid. Er zijn weinige overwegen: de lijn blijft op maaiveld, en de kruisende wegen en straten duiken eronder. Na de Peizerweg, rijden ook treinen van een regionale metrolijn uit Delfzijl en Roodeschool over de lijn. Ook Station Groningen moet opnieuw ingericht worden, om de nieuwe diensten te verwerken.

Met voldoende capaciteit, ongelijkvloerse kruisingen, verruiming van de bochten en ombouw van de lijn, wordt een reistijd van onder 30 minuten haalbaar, tussen Leeuwarden en Groningen.

Gedeeltelijk vier sporen Leeuwarden – Groningen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s