Sluiting A1 door Het Gooi

De snelweg A1 door Het Gooi, en de aansluitende A27, kunnen gedeeltelijk vervangen worden door verbeterde wegen in de regio zelf, door meer gebruik van de wegen in Flevoland, en vooral door verbeterde spoorlijnen. Het gaat vooral om de voorgestelde uitbouw tot vier sporen Amsterdam – Amersfoort, de hoofdlijn door het Gooi.

amsterdam-amersfoort

 
Deze opwaardering omvat een nieuwe spoorlijn langs de A1 naar Naarden, aansluitend op een viersporige tunnel door Bussum en een spoortunnel door Hilversum-Noord. Tussen Baarn en Amersfoort, wordt de huidige lijn aangevuld met een nieuwe spoorlijn langs de rand van Soest.

Snelwegen en spoorlijnen

De snelwegen vanuit Amsterdam naar het oosten volgen de spoorlijnen, die een eeuw eerder weren aangelegd. De A1 naar Amersfoort loopt evenwijdig aan de spoorlijn naar Amersfoort, maar buiten de bebouwde kom. Vanaf Amersfoort loopt de A1 verder naast de spoorlijn naar Apeldoorn en Deventer. De A28 loopt naast de spoorlijn naar Zwolle. De snelwegen repliceren daarmee de omweg over Amersfoort, dat nodig was om de Zuiderzee en de laaggelegen Eempolders te vermijden. Via de latere Flevopolders lopen ook zowel snelweg als spoorlijn (Hanzelijn), een alternatief voor de route via Harderwijk. Ook de snelweg A2 Amsterdam – Utrecht en de A28 Utrecht – Amersfoort volgen spoorlijnen.

In principe loopt naast elke snelweg tussen Amsterdam en IJssel, ook een spoorlijn – met uitzondering van de A27 Hilversum – Almere. De voorgestelde spoorlijn Almere – Naarden – Bussum is voor die verbinding wel een alternatief, het tracé is zelfs korter.

Overige relevante voorstellen

Hier zijn ook voorstellen gedaan voor de opwaardering van de spoorlijnen voorbij Amersfoort. De viersporige lijn Amsterdam – Amersfoort zou aansluiten op een hogesnelheidslijn Amersfoort – Wageningen – Nijmegen, overigens een opvolger van een voormalige spoorlijn via Rhenen.

Hogesnelheidslijn van Amersfoort naar Nijmegen via Wageningen.

 
In de richting Zwolle wordt de bestaande lijn uitgebouwd tot een hogesnelheidslijn Utrecht – Zwolle. Met de voorgestelde verbetering van de Valleilijn Amersfoort – Ede, wordt de lijn Amersfoort – Hoevelaken ook viersporig.

Nieuw lijnen door de Flevopolder

De lijn Amsterdam – Amersfoort is sinds de aanleg onderdeel van de hoofdroute naar het Noorden. Pas vanaf 2012 is een lang-geplande tweede verbinding door de Flevopolders in gebruik genomen, de Hanzelijn. Deze is nog onvolledig, omdat het bij Zwolle eindigt. Pas met de aanleg van de Zuiderzeelijn is er een volwaardige verbinding over het nieuwe land.

Hier zijn ook voorstellen gedaan voor een geheel nieuwe Flevo-HSL naar Zwolle en Groningen. Die zou ook de hoofdverbinding met Twente vormen, met de aanleg van een HSL Zwolle – Twente. Als alternatief voor de Flevo-HSL werd een zuidelijke HSL-bypass van Almere voorgesteld, met een ‘Zuid-Flevo HSL’ naar Harderwijk, mogelijk naast een regionale spoorlijn Almere – Harderwijk.

HSL Amsterdam - Zwolle via Almere en Harderwijk

 
Deze spoorlijnen zouden een veel kortere reistijd bieden, tussen Amsterdam en Zwolle, tussen Amsterdam en de noordelijke provincies, tussen Amsterdam en Twente, en tussen Amsterdam en de noordrand van de Veluwe. Dat zijn vervoerstromen die nog grotendeels via Amersfoort lopen, per spoor of over de weg. Daarom bieden ook zulke projecten een alternatief voor de A1 door het Gooi en Eenland, ook al worden ze daar niet aangelegd.

Voor een deel van het vervoer tussen de regio Amsterdam en het Gooi is de spoorlijn naar Utrecht ook een alternatief. Ook voor bijvoorbeeld reizen vanuit Amsterdam-Zuidoost naar Deventer, kan overstap in Utrecht handiger zijn, dan overstappen in Duivendrecht op de trein via Amersfoort.

De rol van de snelwegen binnen Gooi en Eemland

De A1 volgt grotendeels bestaande wegen, en is de hoofdverbinding tussen sommige dorpen onderling. De A27 ten noorden van Hilversum, daarentegen, volgt een geheel nieuw tracé naar een geheel nieuwe brug, en fungeert minder als lokale verbinding. Ook zijn kruising met de A1 ligt in open veld.

De A1 vormt de wegverbinding Diemen – Muiden: de oude Rijksweg is verdwenen, wel zijn er rijstroken voor het langzame verkeer. Een geplande brug bij Muiden herstelt een hoofdweg langs het dorp: tot die tijd vormt de A1 de enige brug over de Vecht, voor alles groter dan een bestelwagen. Tussen Muiden, Muiderberg en Naarden is de oude Rijksweg nog in gebruik, en die loopt als doorgaande weg langs de rand van Bussum.

Vanaf afrit 7 heeft de A1 het tracé van de Rijksweg overgenomen. Verkeer vanaf het centrum van Bussum naar Crailo, Blaricum en Laren wordt min of meer gedwongen om de snelweg te gebruiken. Verkeer vanaf Huizen, Blaricum en Laren naar Hilversum-Zuid en Utrecht rijdt het snelst via Knooppunt Eemnes, maar de oude route via de Hilversumse ring is nog bruikbaar. Vanuit Eemnes zelf richting Utrecht, zijn de snelwegen de kortste route.

Vanuit Laren en Eemnes naar Baarn is de oude dijkweg nog beschikbaar, met buslijn 73. Vanuit Baarn naar Amersfoort-Noord, is de A1 feitelijk de enige weg, afgezien van omrijden via Bunschoten. De oude weg door Soest kan niet veel verkeer verwerken, en de nieuwere N221 loopt achter Soest.

Voor het wegverkeer tussen Huizen en Nijkerk zijn de snelwegen de snelste optie. Er werd hier nooit een kustweg aangelegd: alle wegen liepen via de Eem-kruising in Amersfoort. Pas met de bouw van een brug bij Eembrugge, ontstond een oost-west verbinding Baarn – Bunschoten – Nijkerk, dat voor de snelweg nog steeds een alternatief vormt.

Tussen Amsterdam en Nijkerk / Harderwijk, kan het wegverkeer via de Flevopolders, met name over de N305, N301 en N302.

Spoorlijn als alternatief binnen Gooi en Eemland

De spoorlijn werd via Weesp aangelegd, en vermijdt Muiden, Muiderberg en Naarden. Met de bouw van de voorgestelde lijn langs de A1, zou ook de lijn vanuit Weesp verschoven worden. Daarmee krijgt Naarden twee eigen stations, en een spoorverbinding met zowel Amsterdam als Bussum. De dorpen Muiden en Muiderberg blijven op de bus aangewezen, dat geen snelweg vereist.

weesp-bussum

 
Voor de ‘dwarsverbindingen’ in het Gooi, bijvoorbeeld Bussum – Huizen en Hilversum – Laren, is de spoorlijn niet geschikt. Het voorgestelde streektram Gooi kan die functie wel vervullen, met lijnen Hilversum – Huizen, Bussum – Huizen, Bussum – Laren – Eemnes, en een noord-zuid tramlijn Naarden – Bussum – Hilversum. De lijn Bussum – Laren – Eemnes zou kort naast de snelweg lopen, tussen de afritten 7 en 8. Het begint bij Station Bussum-Zuid, en biedt wel een alternatief voor het wegverkeer tussen Amsterdam en Laren / Eemnes.

Tramlijn Bussum - Eemnes van station tot A1.

 
De tramlijn Hilversum – Huizen is een goed alternatief voor de A27 tussen Huizen een Hilversum, ook omdat het op de spoorlijn richting Utrecht aansluit.

Tussen Baarn en Amersfoort, zou de voorgestelde spoorlijn langs Soestdijk en Soest een hoogfrequent verbinding bieden, ook tussen de dorpskernen onderling. Amersfoort krijgt ook een station aan de westrand (Soesterkwartier), dat aansluit op een ringlijn door de naoorlogse wijken.

Nieuwe spoorlijnen bij Soest met nieuwe stations.

 
Deze nieuwe lijn biedt (zoals aangegeven) geen alternatief voor reizigers tussen Baarn en het noorden van Amersfoort: de automobilist is er veel sneller. De trein-verbinding tussen Baarn en Nijkerk kan wel verbetered worden, om met de A1 te concurreren. Het duurt tegenwoordig 50 minuten, omdat de treinen niet op elkaar aansluiten in Amersfoort: de echte reistijd is 20 minuten.

Sluiting A1 en vervangende wegen

Het principe van de sluiting is dat reizigers de trein gebruiken voor de lange afstand (naar Twente of het Noorden), en waar het kan, ook voor de korte afstand. Ook het inter-regionale goederenvervoer zou niet meer over de weg. Daarmee vervalt de hoofdfunctie van de snelwegen, en kan gekeken worden naar vervangende routes binnen de regio.

Vanaf Knooppunt Muiderberg, waar de A6 richting Flevoland afbuigt, wordt de A1 teruggebracht tot een weg met 3 of 4 rijstroken. Hiermee wordt de oude Rijksweg hersteld. Bij Naarden werd de snelweg werd door de weilanden ten noorden van de vesting aangelegd. Dit gedeelte kan verdwijnen: de nog bestaande Rijksweg aan de zuidkant van de vesting wordt aangepast. Door een historisch boerderij te verplaatsen, is er ruimte voor een extra rijstrook, maar ook voor een tunnel. Met twee rijstroken in tunnel voor het doorgaand verkeer, en twee daarboven voor lokaal verkeer, is er voldoende capaciteit. De tunnel zou eindigen bij de aansluiting met de Amersfoortsestraat. Vanaf de Brediusweg wordt de snelweg teruggebracht tot een weg met 3 of 4 rijstroken. De snelweg tussen afrit 5 en afrit 7 verdwijnt geheel.

Naarden: A1 ten noorden, Rijksweg ten zuiden van de vesting, basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

876px-Naarden-Bussum-topografie

 
Bij afrit 8 (Crailo) sluit de herstelde Rijksweg aan op de Naarderstraat naar Laren. De A1 tussen afrit 8 en afrit 9 is door een villawijk aangelegd, wat niet meer denkbaar is. Het heeft een beperkte lokale functie als bypass van het centrum van Laren, maar kan in principe verdwijnen.

De A1 tussen afrit 9 en Knooppunt Eemnes is vooral voor doorgaand verkeer, en kan ook verdwijnen. Het volgt hier de oude Rijksweg, dat voor de Tweede Wereldoorlog dwars over de heide werd aangelegd: er is geen historisch weg op dit tracé. Zonder bebouwing is er ook geen noodzaak voor een aansluiting.

Knooppunt Eemnes: A1 en A27, basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

KP-Eemnes

 
Daarmee kan ook de A1 tussen Knooppunt Eemnes en Knooppunt Hoevelaken verdwijnen. Behalve de verbinding Baarn – Amersfoort-Noord, heeft het geen lokale functie, ook niet binnen Amersfoort.

De A27 tussen afrit 35 (rondweg Huizen) en afrit 33 (Hilversum-Zuid) kan ook in zijn huidige vorm verdwijnen. Met het wegvallen van Knooppunt Eemnes wordt zijn rol sterk verminderd. Tussen de afritten 35 en 34 is een lokale verbindingsweg voldoende, dat bij de bestaande weg Laren – Eemnes eindigt.

De A27 heeft ook een functie als oostelijke bypass van Hilversum (en Laren). Ter vervanging daarvan kan de ring Hilversum verbeterd worden. Ooit werd een weg aan de rand van Hilversum gepland, en een deel kan alsnog aangelegd worden: tussen de Naarderweg en de Larenseweg, en tussen de Philipsweg en de Soestdijker Straatweg, langs het ziekenhuis.

Randweg Hilversum: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

oostrand-hilversum

 
Daarmee kan het noord-zuid verkeer Bussum – Hilversum – Utrecht, en ook Bussum – Hilversum – Baarn, het centrum van Hilversum vermijden.

De A27 ten zuiden van Hilversum heeft een logische route, en is goed aangesloten op de Hilversumse Ring. Daarom is sluiting niet direct aan de orde, en het ligt ook buiten het gebied dat hier besproken wordt.

Niet alle mogelijke routes over de snelwegen, kunnen hier worden genoemd. Wel is duidelijk, dat in de meeste gevallen een alternatief over oudere wegen bestaat. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat alle verkeer over de huidige A1 door de dorpen rijdt. Het is de bedoeling dat de verkeersstromen teruggebracht worden tot de omvang van 1950, toen de onderliggende wegennet wel voldoende was. De mensen en goederen die nu over de A1 rijden, zouden vooral gebruik maken van de sterk verbeterde spoorlijnen door de regio, en sterk verbeterd aansluitend openbaar vervoer.

Sluiting A1 door Het Gooi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s