Herinrichting Station Geldermalsen

De voorgestelde hogesnelheidslijn Utrecht – Eindhoven zou buiten Geldermalsen lopen, grotendeels in tunnel. De bestaande lijn door Geldermalsen wordt daarmee aan de regionale treinen, en het goederenvervoer, overgelaten.

HSL-bypass…

hsl-bypass-geldermalsen

 
Hier wordt gekeken naar de herinrichting van het station, na de aanleg van de hogesnelheidslijn (HSL). Het gaat om meer dan een bypass: de hele lijn gaat bijvoorbeeld over op 25 kV wisselstroom, en op de aansluitende lijnen moet aangepast materieel rijden.

Bij Geldermalsen kruisen de noord-zuid spoorlijn Utrecht – Boxtel (Staatslijn H, 1870), en de oost-west lopend oude Betuwelijn Dordrecht – Elst. De kruisingen zijn gelijkvloers, en Station Geldermalsen heeft één eilandperron. Dat beperkt de capaciteit, vooral ten koste van de oost-west lijn. Treinen uit Dordrecht (Merwede-Linge lijn) eindigen in Geldermalsen. Reizigers moeten daar overstappen voor Tiel (NS Utrecht – Tiel) en weer in Tiel zelf, voor de Arriva trein naar Arnhem.

Het belang van de oost-west lijn zou toenemen, met de uitvoering van eerdere voorstellen hier. Met de aanleg van de lang geplande spoorlijn Utrecht – Breda, krijgt de oost-west lijn een tweede overstap op een noord-zuid lijn, bij Gorinchem . De voorgestelde spoorlijn Gouda – Schoonhoven – Gorinchem zou een nieuwe ‘oost-west’ verbinding daaraan toevoegen. Ten oosten van Geldermalsen zou herstel van de lijn Veenendaal – Rhenen – Betuwe de oost-west lijn met Nijmegen verbinden. Om herhaalde overstappen te beperken, moet de Merwede-Lingelijn in elk geval worden doorgetrokken tot Tiel – ook een beter overstappunt voor de bus.

Tegelijkertijd is het wenselijk om Tiel, conform de huidige plannen, op te nemen in het Randstadspoor-net rond Utrecht. Dat kan betekenen dat er op de 11 km tussen Geldermalsen en Tiel, meer treinen rijden dan strikt noodzakelijk.

Dan is er nog het goederenvervoer. Bij Meteren, net ten zuiden van Geldermalsen, is de nieuwe Betuweroute aangesloten op de noord-zuid lijn, hier wel met een ongelijkvloerse kruising. Alle goederentrein naar Utrecht en Amsterdam rijden ook door Station Geldermalsen, 2500 m verderop.

aansluiting-meteren
 

Ligging van Station Geldermalsen

Het station ligt aan de westrand van Geldermalsen (10 500 inwoners). De randligging is onhandig, en het station is ook geen belangrijk knooppunt voor het streekvervoer. Zonder kruisende spoorlijnen was dit een eenvoudig dorpsstation.

Vroeger stopte hier ook sneltreinen: in 1929 treinen naar Arnhem, Nijmegen, Rotterdam, Amsterdam, Roermond, Maastricht en Roosendaal. Om plaats te bieden aan meerdere lange treinen, heeft het station een eilandperron van bijna 600 m. Tegenwoordig gebruiken de Intercity-treinen de twee buitensporen, en is de overstap beperkt tot de stoptreinen. Aan de westzijde zijn er opstelsporen.

Langs het perron is er dus voldoende capaciteit. 200 m ten noorden van het perron ligt de Linge. De brug heeft slechts twee sporen, met een overweg aan de Lingedijk. Dat is het begin van het dorp Tricht: er is een tweede overweg aan de Nieuwsteeg.

geldermalsen-lijnen

 
Aan de zuidkant van het station kruisen de sporen de randweg van Geldermalsen (N327, Tunnelweg). De lijnen naar Den Bosch en Tiel sluiten op elkaar aan, precies boven de onderdoorgang: de brug heeft ruimte voor 3 sporen.

Eén eilandperron is voldoende, als de kruisingen ongelijkvloers zijn. Om het toenemend goederenvervoer te scheiden van de regionale treinen zijn extra sporen wenselijk, zowel bij Tricht als aan de zuidkant van het station.

Tricht

Met een flyover voor de spoor uit Utrecht, kan de aansluiting Tricht zowel ongelijkvloers als viersporig worden gemaakt. (De flyover komt naast een klein bedrijfsterrein). Doorgaande treinen zijn in dat geval, al voor de Lingebrug, gescheiden van de stoptreinen. Dat is alleen zinvol als de vier sporen doorlopen tot het station: de Lingebrug moet twee extra sporen krijgen, aan de buitenkant. Die sluiten direct aan, op de buitensporen langs het perron.

De overweg Lingedijk moet verdwijnen. Omdat de dijk iets hoger ligt dan het terrein erachter, is het mogelijk om de smalle straat onder de sporen te voeren. Dat is vooral ten behoeve van bestemmingsverkeer: alle overige verkeer zou een nieuwe overbrug aan de rand van Tricht gebruiken, en ook de overweg Nieuwsteeg wordt gesloten Beide projecten zitten al in de planfase.

tricht

 
Er lopen dan vier sporen door Tricht, waar de bewoners al klagen over trillingen. Ondertunneling is overigens niet mogelijk: het vereist ook een tunnel of aquaduct onder de Linge, en dat kan niet aansluiten op de perronsporen in Geldermalsen. Het station zou dan verdiepte perrons krijgen, of moet geheel verschoven worden. Dat is niet zinvol om misschien 10-15 woningen te beschermen. Uitkopen van de bewoners is veel makkelijker: er zijn voldoende woningen beschikbaar in de gemeente.

Geldermalsen

De onderdoorgang in de N327 beperkt de opties voor een ongelijkvloerse kruising, ten zuiden van Station Geldermalsen. De weg kan eventueel verplaatst worden, maar dat lijkt niet nodig. De makkelijkste oplossing is een flyover voor beide sporen uit Tiel. Die wordt iets langer dan normaal, omdat de sporen direct boven de onderdoorgang iets hoger liggen. Daarvoor moet de zuidhelft van het perron worden gesloopt, en de sporen uit Den Bosch iets verschoven. Ook daarna blijft het perron lang, bijna 400 m, en kan het waarschijnlijk twee regionale treinen per richting verwerken.

geldermalsen-zuidkant

Met deze optie kunnen de buitensporen langs het perron worden doorgetrokken, naar de aansluiting met de Betuweroute. De spoorlijn langs Meteren wordt in dat geval viersporig – met de extra sporen aan de oostzijde is dat wel in te passen. Er is ook voldoende ruimte voor een onderdoorgang, om de overweg Bredeweg te vervangen.

Met deze extra sporen, krijgt de Betuweroute feitelijk een aftakking tot in Tricht. Dat zal de doorstroming bij Geldermalsen verbeteren, maar ten noorden van Tricht zullen regionale en goederen-treinen toch twee sporen moeten delen.

Herinrichting Station Geldermalsen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s