Spoorlijn Wijlre – Gulpen

Deze korte spoorlijn heeft dezelfde functie, als de vroegere tramlijn tussen Station Wijlre-Gulpen en het dorp Gulpen. Het station ligt namelijk in Wijlre, en Gulpen ligt 2 km verderop, aan de overkant van het Geuldal. Toen de spoorlijn Maastricht – Aachen opende in 1853 was een half-uur lopen heel normaal. Pas na de aanleg van de stoomtram Maastricht – Vaals door Gulpen, werd een tramlijn tussen station en dorp haalbaar. Met een korte tak van 2 km, werd het station aangesloten op de tramhalte van de Limburgsche Tramweg-Maatschappij (LTM), in het centrum van Gulpen.

Station Wijlre-Gulpen wordt tegenwoordig gebruikt door de museumlijn ZLSM, en heeft geen OV-functie. Hier werd eerder heropening van de lijn Maastricht-Aachen voorgesteld, en invoering van een regionale metro-netwerk. Het blijft een nadeel dat Gulpen – een toeristische bestemming en overstappunt voor de buslijnen – niet goed bediend wordt. Een korte tak naar een station in Gulpen kan dat corrigeren.

Een regionale lijn Maastricht – Gulpen …

maastricht-gulpen

 
De oude tramlijn is nog te volgen in het landschap, en op luchtfoto’s. Het volgde de huidige Parallelweg, en liep door de velden net achter Kasteel Cartils. Daarna draaide het 90 graden – dit stuk is nog een voetpad met de naam Oude Trambaan – naar de Geul. Via de huidige tennisbanen, bereikte het de hoofdweg (Rijksweg) met de LTM-tramlijn.

Een spoorlijn kan dit tracé niet hergebruiken, wegens de steile hellingen en scherpe bochten. Een geheel ander tracé is ook niet mogelijk, omdat begin en eindpunten vast staan, en dicht bij elkaar liggen. De beste oplossing lijkt het aanleggen van een nieuwe verdiepte perron, direct ten noorden van de huidige ZLSM-perron. Dat moet in de helling uitgesneden worden. Direct na het perrons, aan de oostzijde van het station, zou een nieuwe lijn iets dalen, om onder de bestaande lijn te draaien.

Het tracé gaat verder in tunnel, onder het iets hoger gelegen terrein – de hoogteverschillen zijn niet heel groot, wel van belang voor de hellingen op de lijn. Achter het kasteel komt de lijn weer aan de oppervlakte, iets ten oosten van het tram-tracé. Om het landschap te beschermen, kan ook dit gedeelte ingesneden worden.

Het tracé draait dan naar de Geul, net als de tramlijn vroege, maar met een iets ruimere bocht. Ongeveer op de plek van de oude trambrug, kruist de lijn de Geul. De plek van de brug staat vast, want het tracé moet aansluiten op de Rijksweg. De lijn daalt circa 20 meter tussen station en Geul.

Gulpen per spoor: base map by Jan-Willem van Aalst, CC3.0 licence

aftakking-Gulpen

 
Een station bij de Geul is mogelijk, op de plek van de tennisbanen. Het is echter voordeliger dat de lijn eindigt in het centrum, bij het bus-station. Daarvoor hoeft het slechts 500 m door te lopen, in tunnel onder de Rijksweg. Het terrein is daarvoor geschikt, want de weg ligt hoger dan de Geul, en dit gedeelte is ook breed genoeg.

De nieuwe lijn wordt bijna 3 km lang, van Station Wijlre tot het centrum van Gulpen. Logischerwijs zou hier een dienst uit Maastricht eindigen. Dat wordt de hoofdverbinding tussen Gulpen en Maastricht, de opvolger van de vroegere tram en de huidige bus 50. De route van de spoorlijn is indirect, over Valkenburg, maar de reistijd zou ongeveer hetzelfde zijn, en de overstap-mogelijkheden veel groter. In Gulpen zouden de radiale buslijnen aansluiten op de spoorlijn, zoals ze nu aansluiten op buslijn 50. Het zijn de lijnen 49 (Valkenburg), 40 (Heerlen via Kunrade), 21 (Heerlen via Simpelveld), 61 (Vaals), en 57 (Slenaken). De sneldienst 58 nar Heerlen kan wel vervallen, omdat reizigers kunnen overstappen in Schin op Geul.

Spoorlijn Wijlre – Gulpen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s