Crèvecoeur HSL-tracé in Den Bosch

De eerder voorgestelde hogesnelheidslijn Utrecht – Eindhoven zou binnen Den Bosch de bestaande spoorlijn volgen, tussen Maas en station. Hier wordt een variant beschreven, ten westen van de bestaande lijn. Het loopt langs Fort Crèvecoeur, daarom heet het hier Crèvecoeur-tracé.

De lijn zou op viaduct lopen vanaf de Maas, en mogelijk in tunnel vanaf Orthen. Dat is ingewikkeld, maar de eerder voorgestelde verdubbeling van de bestaande lijn is dat ook. Het Crèvecoeur-tracé vermijdt bijna alle bebouwing tussen binnenstad en Maas, en kan een kaarsrechte weg volgen. Vroeger was dit polderlandschap langs de Dieze, buiten de stad. Na de bouw van spoorlijn en rijksweg, werd het gebied afgesneden van de groeiende stad, en gebruikt voor zandwinning: de plassen zijn daarbij ontstaan. Van het oude fort zelf is weinig behouden, maar het is nog militair terrein, herkenbaar vanuit de trein door de geparkeerde legervoertuigen.

De eerdere voorstellen

Het eerder voorgesteld HSL-tracé loopt vanaf de Waal (Waardenburg) aan de oostzijde van de bestaande lijn. Bij de Maasbrug tussen Hedel en Den Bosch zou het iets draaien: enkele graden aan de noord-oever, en enkele graden aan de zuidoever. Daarmee wordt de knik in het bestaande tracé vermeden. De HSL sluit vervolgens aan op de oude lijn, dat viersporig wordt.

Verschuiving HSL tracé bij Maasbrug
De toegevoegde capaciteit maakt twee nieuwe stations mogelijk, één op de oude tweesporige lijn, en één op de viersporige lijn (na de aansluiting met de HSL).

Stations tussen binnenstad en Maas: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC3.0 licentie

noord-bosch-stations
In deze variant, kan de spoorlijn langs de Ertveldplas beperkt verschoven worden. Dat betekent dat het tracé ook vast zit, aan de bestaande kruising van de Dieze. Daar zijn de bruggen en de aansluiting met de lijn uit Nijmegen net vernieuwd, maar dat is ook een nadeel, want het ontwerp houdt geen rekening met een viersporige lijn vanuit het noorden.

Het Crèvecoeur-tracé ligt verder naar het westen, en kan ook op een nieuw tracé de Dieze kruisen. Er is wel een nadeel: het moet echt door de Ertveldplas, en afhankelijk van de diepte van de zandwinning wordt de bouw ingewikkelder. Het tracé blijft echter dicht bij de oostrand van de plas.

Het Crèvecoeur-tracé

Bij het naderen van het nieuwe tracé kan de HSL aan de oostkant van de bestaande lijn blijven, tot aan de Maas. Het draait echter niet, om de knik in het oude tracé te vermijden. In plaats daarvan, zou de nieuwe lijn iets klimmen na de Maasbrug, en de bestaande lijn kruisen, dat zelf hier daalt. Uiteraard is dit ook goed te combineren met een HSL-tracé aan de westzijde van de oude lijn: in dat geval is er geen flyover.

Na de flyover draait de nieuwe HSL wel, om naast de oude Rijksweg te lopen (Treurenburg). Het loopt evenwijdig aan de oude lijn, maar 120 m ten westen daarvan. Net voor het dorpje Orthen begint het weer te draaien, meer naar het westen. Het loopt dan in een flauwe boog, naar het stationsemplacement, net na de Dieze.

Klik om te vergroten…

Crèvecoeur-tracé
In de oude lijn zit een S-bocht, net voor de Dieze. Blijkbaar was dat nodig, om de tweesporige brug over de Dieze te kunnen delen, met de lijn uit Nijmegen. Na de brug moet de oude lijn daarom iets draaien, om aan de sluiten op de hoofd-as van het station. De net vernieuwde bruggen, met flyover voor de treinen uit Nijmegen, hebben dit niet kunnen corrigeren. De nieuwe HSL kan op de stations-as aansluiten, zonder S-bocht: het tracé ligt ten westen van de spoorbruggen (en de nieuwe verkeersbrug).

De plaats van de aansluiting hangt af van de vraag, of de HSL wel een station krijgt. Het Crèvecoeur-tracé is namelijk geschikt voor een doorgaande lijn, dat in tunnel door Station Den Bosch loopt. Een doorgaande tunnel komt waarschijnlijk onder de westelijke sporen en de Parallelweg / Magistratenlaan. Om alle bebouwing te vermijden, moet het de as van het station volgen. Een bijkomend voordeel is dat alle conflicten met de voorgestelde vier sporen tussen Den Bosch en Oss verdwijnen.

Een tunnel onder het station vereist een tunnel onder de Dieze, en dat vereist weer een tunnel onder de Ertveldplas, of een soort polder waar de lijn kan klimmen / dalen. (Tussen Dieze en Ertveldplas is onvoldoende ruimte, om van tunnel op viaduct over te schakelen).

Het Crèvecoeur-tracé kan ook aansluiten op de bestaande perronsporen, maar dat stelt eisen aan de kruising van de Dieze. Ook in dit geval is een Dieze-tunnel wenselijk, want de ruimte tussen Dieze en perrons is beperkt. Er zit meer flexibiliteit in het tracé zelf, want de treinen rijden niet zo hard, vlak bij het station. Het tracé moet ook de nieuwe weg kruisen, de doorgetrokken Parallelweg, en dat gaat beter met een tunnel. De gemeente plant hier een ‘Stadscampus’ naast de sporen, maar het terrein is nog niet verbouwd.

Met een aansluiting op de perronsporen, rijden de treinen niet veel sneller tussen Maas en station, dan op de eerder voorgestelde viersporige lijn. De aanleg van twee nieuwe stations is in beide varianten mogelijk. Planologisch lijkt het Crèvecoeur-tracé beter, omdat het de woonwijken vermijdt, behalve bij het dorpje Orthen. Met een doorgaande tunnel onder het station, rijden de treinen wel degelijk harder door Den Bosch. Het Crèvecoeur-tracé heeft dan de voorkeur, want het kan zeker voor 200 km/h worden ontworpen. Een doorgaande tunnel is alleen zinvol met een snelle lijn aan de zuidkant, richting Vught: het Isabella-tracé.

Crèvecoeur HSL-tracé in Den Bosch

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s