Isabella-tracé HSL Den Bosch – Vught

De 4 km spoorlijn tussen Den Bosch en Vught is een knelpunt voor de voorgestelde hogesnelheidslijn Utrecht – Eindhoven. Het tracé is bochtig, deels ingeklemd door bebouwing, en er is een gelijkvloerse kruising met de lijn naar Tilburg. Den Bosch was eeuwenlang een vestingstad, en de spoorlijn moest het verdwenen Fort Antonie en Fort Isabella ontwijken. Op het beeld hieronder is het oude fort met de latere kazerne te zien, de Dommel, het afwateringskanaal, de aansluiting in Vught, en de vele wegen. Niet te zien is de nieuwe randweg met onderdoorgangen.

Klik om te vergroten…

den-bosch-vught

Hier wordt een ‘maximale oplossing’ voorgesteld: een geheel nieuw tracé, dat de rechte lijn door Station Den Bosch verbindt met de rechte lijn door Station Vught. Het tracé doorsnijdt Fort Isabella, en daarom heet het hier Isabella-tracé. Het is de tegenhanger van het Crèvecoeur HSL-tracé ten noorden van Station Den Bosch, eveneens naar een fort genoemd.

Het Isabella-tracé kan tweesporig worden uitgevoerd, als louter HSL-tracé. Dat is zinvol als het aansluit op een doorgaande tunnel onder Station Den Bosch. In combinatie met het Crèvecoeur-tracé zijn dan hoge snelheden door Den Bosch haalbaar, en rijden de snelle treinen van Utrecht tot Eindhoven zonder halte in Den Bosch. In dat geval zou het Isabella-tracé als tweesporige tunnel worden uitgevoerd.

Als de HSL wel aansluit op Station Den Bosch, zoals hier eerder voorgesteld, dan is het zinnig om het Isabella-tracé viersporig uit te voeren, en de bestaande spoorlijn op te heffen. In dat geval zou de lijn waarschijnlijk op viaduct Den Bosch verlaten, en dan in tunnel duiken onder Fort Isabella.

In beide gevallen is het tracé identiek, en 2500 m lang. Het eindigt bij de huidige overweg aan de Loonsebaan: vanaf dat punt loopt de lijn kaarsrecht door Vught. Het Isabella-tracé is verenigbaar met gedeeltelijke ondertunneling door Vught (ten zuiden van de A65). Dat moet wel rekening houden met de voorgestelde verschuiving van de Tilburgse lijn, naar een N65-tracé. Dat is onmisbaar voor de voorgestelde HSL Tilburg – Den Bosch, maar heeft ook vele voordelen voor een regionale lijn met nieuw stations.

De verschoven aansluiting in Vught: regionale en HSL-varianten…

HSL in tunnel door Vught

 
Het Isabella-tracé moet uiteraard rekening houden met de nieuwe randweg van Den Bosch, dat op het tracé ligt, maar dat lijkt niet een groot probleem te zijn.

Het tracé

600 m van de perrons in Den Bosch, ligt de eerste bocht in de spoorlijn naar Vught. De spoorlijn kruist hier de verdiepte Vlijmenseweg, dat vroeger als randweg fungeerde, en direct daarna het afwateringskanaal. De nieuwe Randweg loopt eerst naast de spoorlijn, en kruist het 700 m verderop.

Het Isabella-tracé kruist ook de Vlijmenseweg, maar omdat het verder naar het westen ligt, moet het kort daarna ook de nieuwe Randweg kruisen. Bovendien ligt de as van het tracé hier ‘in het water’, op de plek van het afwateringskanaal. Het kanaal moet daarom zijwaarts opschuiven, net zoals bij de bouw van de Randweg. Deze randvoorwaarden gelden voor zowel een tunnel als een viaduct op het Isabella-tracé, de zwart stippellijn op de kaart.

Tracé-as: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC3.0 licentie

tracé-bepaling

 
Het verleggen van het kanaal is te combineren met de bouw van een brug of tunnel op het Isabella-tracé. Heel misschien past een tweesporige tunnel net tussen de pijlers van de nieuwe brug Randweg/afwateringskanaal, maar waarschijnlijk moet ook de Randweg worden verschoven. 100 m is voldoende, want als de nieuwe lijn Station Den Bosch verlaat op viaduct, kan het klimmen om de weg te kruisen. De Randweg kan ook verder naar het zuiden worden verschoven. De mogelijke ligging van nieuwe spoorlijn, nieuwe Randweg, en nieuw kanaal, staat hieronder aangegeven.

Verlegde infrastructuur bij Vughter Poort: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC3.0 licentie

Vughterpoort

 
Door het terrein van Fort Isabella loopt de lijn in elk geval in ondiepe tunnel: het terrein ligt hier iets hoger, dan de polders aan de rand van Den Bosch. Sloop is onvermijdelijk, maar de kazerne-gebouwen zelf zijn geen erfgoed. Na de bouw, kan het terrein als park worden hersteld. De nieuwe lijn zou ook in tunnel onder de Postweg, de nieuwe noordelijke randweg van Vught.

Enkele woningen moeten ook verdwijnen aan de Willemslaan, net voor de huidige overweg aan de Loonsebaan. Daarna sluit het nieuwe tracé aan op het oude, maar de bestaande lijn kan niet in zijn huidige staat blijven. De aansluiting met de lijn naar Tilburg moet sowieso ongelijkvloers worden, anders kunnen er hier geen snelle treinen rijden. Omdat de ruimte beperkt is, begint deze nieuwe ongelijkvloerse kruising ook direct bij de Loonsebaan.

Een nieuw tracé voor de Tilburgse lijn, in elk geval binnen Vught, moet worden gezien als deel van het HSL-project. Omdat de lijn in tunnel onder de N65 zou lopen, moet de ongelijkvloerse kruising ook de vorm nemen van een onderdoorgang (diveunder).

Aansluiting in nieuwe spoortunnel door Vught.

 
Dat heeft ook gevolgen voor de lijn naar Eindhoven. Het lijk onvermijdelijk dat deze op maaiveld blijft, tussen de Loonsebaan en de A65. Volledige ondertunneling door Vucht is moeilijk uit te voeren. Door de A65 onder de spoorlijn enkele meters verder te verlagen, is het wel mogelijk dat de spoorlijn onder de Helvoirtseweg kan duiken. Station Vught komt dan verdiept te liggen. Er is wel genoeg ruimte om dat gefaseerd uit te voeren, maar het is alleen zinvol bij herinrichting van het gebied rond het station. De viersporige lijn komt weer op maaiveld bij de Wolfskamerweg, waar de overweg wordt vervangen door een onderdoorgang.

Vught-viersporen-tunnel

 
Aanleg van een tunnel door Vught wordt makkelijker als de A65 zelf verdwijnt. Lokaal verkeer kan via de Wolfskamerweg / Vijverbosweg en de Postweg / Loonsebaan, en verkeer richting Tilburg en Breda van de A59. Maar ook zonder A65, wordt een ongelijkvloerse aansluiting midden in een woonwijk gebouwd, ter hoogte van de de Molenvenseweg / Breugellaan. Volledige opheffing van de barrière-werking is hier onmogelijk.

Ongeacht de lengte van een tunnel, biedt het Isabella-tracé de mogelijkheid om Vught met hoge snelheid te passeren. Het voordeel van een kaarsrecht tracé kan worden benut: dat is nu niet het geval, vanwege de bochten direct ten noorden van Vught.

Isabella-tracé HSL Den Bosch – Vught

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s