Bus Haarlem: ringlijn

Een busringlijn is een aanvulling op het voorgestelde tramnet in Haarlem. Het zou overstap geven op de radiale tramlijnen, en verbetert de aansluiting op de stations. Een volledige ringlijn vormt een alternatief voor de voorgestelde tangent-tramlijn Spaarnwoude – Schalkwijk – Heemstede. Een combinatie is ook mogelijk: een tramlijn en buslijn die samen een ring vormen. Hier wordt een volledige busringlijn beschreven.

Klik om te vergroten: kaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

haarlem-ringlijn-bus

 
De bus zou vier stations aandoen, en rijdt vlak langs het geplande Station Haarlem Zuid (Leidschebuurt). Hier wordt een verlegging van de spoorlijn tussen Haarlem en de Velsertunnel verondersteld, met een nieuw station aan de Orionweg, maar de ringlijn kan ook langs het bestaande Station Bloemendaal. De ringlijn veronderstelt wel overstap op hoogfrequente diensten bij die stations, en krijgt zelf een hoge frequentie.

Dat staat ver af van de huidige werkelijkheid. De vroegere Haarlemse stadsbus verdwijnt gaandeweg: de overgebleven lijnen hebben lage frequenties, en een slingerende route. De spoorlijn naar Beverwijk wordt verwaarloosd: ProRail wil het al jaren sluiten. De hier beschreven lijn veronderstelt een ander beleid.

Ook een ringlijn moet een begin- en eindpunt hebben. Station Spaarnwoude is waarschijnlijk de beste plek, omdat vele reizigers zullen overstappen op de trein richting Amsterdam. Er staan al bushaltes aan zowel de noordkant als zuidkant van het station, en er is een brug over de spoorlijn. Het alternatief is een begin- en eindpunt bij Station Heemstede-Aerdenhout.

Route ringlijn

De route wordt hier beschreven vanaf Station Spaarnwoude, tegen de klok in. De bus rijdt langs de IKEA, en dan over de Oudeweg en Waarderweg, door het grote bedrijfsterrein Waarderpolder. De lijn zou de huidige buslijn 15 niet vervangen, maar aanvullen. De voorgestelde oost-west tramlijn zou mogelijk over Oudeweg lopen: in dat geval zou buslijn 15 wel vervallen.

Oost-west tramlijn…

Oost-west tramlijn in Haarlem, Overveen naar Station Spaarnwoude

 
De bus kruist de Spaarne, en rijdt via de Jan Gijzenkade (zuidkant) naar de Rijksstraatweg. Daar is er overstap op de voorgestelde noord-zuid tramlijn IJmuiden – Haarlem – Bennebroek.

Via de Planetenlaan en Orionweg, rijdt de bus naar de westelijke randweg, Delftlaan. Op dit stuk is er een halte bij het Nova College. De verschoven spoorlijn zou de brede randweg volgen, waarschijnlijk op viaduct. Aan de Orionweg komt een van de drie nieuwe westrand-stations. Als de spoorlijn niet verschoven wordt, krijgt de ringlijn haltes bij de Naefflaan en het sportcentrum , anders is er één halte, onder het station.

Verschoven spoorlijn met nieuwe stations…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel langs N208

 
Bij de aanleg van een nieuwe lijn langs de ringweg, woudt het oude tracé mogelijk gebruikt door een tramlijn naar Santpoort, dat zelf een verlenging vormt van een radiale tramlijn Schalkwijk – Bloemendaal. In dat geval kan de bus simpelweg de tramlijn kruisen.

Alleen als de huidige spoorlijn in gebruik blijft, is een onderdoorgang nodig – tussen de Pim Mulierlaan en Crommelinlaan. In dat geval rijdt de bus langs Station Bloemendaal, en via de Zuider Stationsweg naar de Hartenlustlaan. Anders rijdt het via Laan van Boreel, naar de Hartenlustlaan.

De route volgt in elk geval de Bloemendaalseweg naar Station Overveen. Hier staan nog haltes langs de weg, maar de vroegere buslijn is opgeheven. Een of twee haltes worden gedeeld met de radiale tramlijn Schalkwijk – Bloemendaal.

Tram Bloemendaal – Schalkwijk…

Stedelijke tramlijn Bloemendaal - binnenstad - Schalkwijk

 
Station Overveen zelf wordt verschoven naar het terrein van Hogeschool InHolland. De bus krijgt een halte bij het nieuwe station, dat ook de kleine dorpskern van Overveen bedient. (Naast het station, op het Hogeschool-terrein, komt de eindhalte van de oost-west tramlijn uit Station Spaarnwoude).

Vanaf Overveen volgt de lijn de huidige route van lijn 14, door het Ramplaankwartier, en vervolgens over de Lorentzkade (naast de randweg). De lijn kan die route volgen tot aan Station Heemstede, maar het kan ook door de buurten Oosterduin en Rijnegom, momenteel zonder buslijn. Dat vereist enige aanpassingen: dit gebied ligt in drie gemeenten, die op kinderachtige wijze hun straten niet op elkaar aansluiten.

De bus moet in dat geval de randweg kruisen bij de Duinvlietbrug. Het rijdt dan naar de Oosterduinweg, en via de Malefijtlaan naar de Houtvaartkade. Deze doodlopende straat wordt met een korte busbaan aangesloten op de Zandvoorterweg, vlak bij Station Heemstede. Oosterduin en Rijnegom krijgen twee of drie haltes. (Een alternatief is om de Lorentzkade aan te sluiten op de Houtvaartkade, met een bustunnel onder de randweg, ten zuiden van de huidige fietstunnel).

Bij Station Heemstede geeft de ringlijn overstap op de voorgestelde tweede noord-zuid tramlijn, naar het centrum langs de Leidsevaart. Hier werd ook eerder voorgesteld, om de tramlijn Heemstede – Zandvoort te herstellen, en die zou ook goed aansluiten op een ringlijn.

Heemstede en Haarlem-Zuid

Vanaf Station Heemstede, rijdt de bus richting Schalkwijk. Een route via de Lanckhorstlaan staat min of meer vast, want er is maar één brug over de Spaarne. (De huidige buslijn 7 rijdt om, via de dorpskern van Heemstede). De Lanckhorstlaan is niet breed, en verwerkt ook het wegverkeer in oost-west richting. Het is ook het tracé van de voorgestelde tramlijn Hoofddorp – Heemstede.

Tram uit Hoofddorp naar Station Heemstede…

Tram Hoofddorp - Heemstede, deels over Heemsteedse Dreef

 
Een combinatie van tram, bus, en wegverkeer, over één straat door een woonwijk, is onwenselijk. Voor de tramlijn is er een alternatief: een ‘Heemstede-tak’ van de eerder voorgestelde Metro Haarlemmermeer. De metro volgt ook de Lanckhorstlaan naar Station Heemstede, maar wel in geboorde tunnel. Het tracé wordt niet geheel gedupliceerd – de metro krijgt drie tussenstations in Heemstede, en de ringlijn zou één daarvan aandoen. Hoe dan ook, het verkeer op de Lanckhorstlaan moet beperkt worden, als daar een bus gaat rijden – anders is de dienstregeling onbetrouwbaar.

Heemstede-tak in geel…

Lichte metro Haarlemmermeer, rode lijn met aftakking Heemstede

 
Na de Lanckhorstlaan, kruist de ringlijn weer de noord-zuid tramlijn, met overstap richting Bennebroek. De bus rijdt dan via de Heemsteedse Dreef en de Francklaan, naar de brug over de Spaarne.

De route door Schalkwijk wordt Europaweg – Aziëweg – Amerikaweg. Bij het grote winkelcentrum, kruist de lijn weer de tramlijn Bloemendaal- Schalkwijk – Vijfhuizen. Hier zou de lijn ook overstap geven, op de voorgestelde metrolijn Haarlem – Hoofddorp. Ook zonder de metro, zouden radiale tramlijn en ringlijn samen, de huidige buslijnen door Schalkwijk grotendeels vervangen.

Tram door Schalkwijk…

Vertramd Zuidtangent-tracé als stedelijke tramlijn in Haarlem

 
Na Winkelcentrum Schalkwijk rijdt de bus over de Amerikalaan en Prins Bernhardlaan, richting Station Spaarnwoude. Na het Reinaldapark, zou het naar de Springerlaan draaien, en volgt dan de route van de huidige buslijn 2 naar het station. De lijn eindigt bij Station Spaarnwoude, aan de zuidkant.

Deze ringlijn wordt 21 km lang. De bus rijdt door dorpskernen en woonwijken, en daarom zal de gemiddelde snelheid niet hoog liggen – dit is geen HOV-lijn. De bus zal bijna een uur nodig hebben, om van eindpunt tot eindpunt te rijden, maar dat doen de reizigers niet. Ze zouden doorgaans 10 – 20 minuten in de bus zitten, en vooral overstappen op andere lijnen.

Advertisements
Bus Haarlem: ringlijn

Verschuiving Station Overveen

Dit voorstel houdt verband met de voorgestelde oost-west tramlijn door Haarlem, van Overveen naar Waarderpolder. Maar ook zonder een tram is het verschuiven van de perrons van Station Overveen zinvol. Het brengt het station dichter bij het dorpscentrum, en vooral de ingang van Hogeschool InHolland. De overweg op de Bloemendaalseweg kan ook vervangen worden, door een ongelijkvloerse kruising.

Station Overveen ligt op de spoorlijn Haarlem – Zandvoort. Er zijn diverse voorstellen geweest (met steun van de gemeente Haarlem), voor light-rail op deze spoorlijn. Hier wordt verondersteld, dat de lijn opgenomen wordt in een groot regionaal metronet, rond Amsterdam en Haarlem. Dat past beter bij de hoofdtaak van deze lijn – vervoer van stad naar strand. Een goed alternatief voor light-rail op de spoorlijn, is herstel van een stedelijk tramnet in Haarlem. De tram bedient veel meer haltes dan light-rail, en geeft toch overstap op de spoorlijn richting Zandvoort, want de voorgestelde oost-west lijn eindigt bij de Hogeschool.

Klik om te vergroten…

Oost-west tramlijn in Haarlem, van Overveen naar Raaks

Aanpassingen tracé

De huidige spoorlijn tussen de N208 (ringweg Haarlem) en de duinen, telt meerdere bochten, en een nieuw tracé kan de bochten iets verruimen. De lijn begint ook iets te klimmen, naast het Hogeschool-terrein. Het nieuwe tracé zou hier op maaiveld blijven, maar dan naast de huidige spoordijk. Op dit stuk komen de nieuwe perrons.

Er komt een nieuwe overbrug in de Bloemendaalseweg, niet op de plek van de huidige overweg, maar ernaast. Onder deze brug, ligt de lijn 10-20 m van zijn huidige tracé, meer naar het zuiden toe. Dat betekent dat de nieuwe lijn ‘een hap neemt’ uit het landgoed Belvédère, maar er zijn toch plannen voor nieuwbouw op dat terrein. Het verschoven tracé passeert ook het huidige station aan de zuidkant – gebouw en terrein komen volledig vrij voor hergebruik.

Bij de overbrug in de Brouwerskolkweg, komt de lijn terug op bestaand tracé. Het gedeelte tussen het oude station en deze brug kan wellicht overkluisd worden, over enkele honderden meters. Vlak bij de Brouwerskolkweg kan de lijn ook iets naar de Tetterodeweg worden verschoven (bij de Joodse begraafplaats), maar de ruimte daarvoor is beperkt.

Het is ook mogelijk om het tracé in de duinen te verschuiven, met een nieuwe overbrug onder de Brouwerskolkweg. Kort na deze weg, kruist de spoorlijn namelijk een voormalige zandafgraving (Zanderijvaart). De boogbrug daar bepaalt de verdere ligging van het tracé. Met een nieuwe brug over de zanderij, kan de scherpe bocht verruimd worden: dit tracé is schematisch in groen angegeven.

Klik om te vergroten…

Verschuiving spoorlijn en station in Overveen, aan de rand van Haarlem.

Ook zonder aanpassing bij de Zanderijvaart, worden de S-bochten door het nieuwe tracé iets afgevlakt. Nieuwbouw op het vrijgekomen terrein, kan waarschijnlijk de kosten van deze verschuiving dekken. De Hogeschool krijgt een station ‘op campus’, dat bovendien dichter bij de dorpsstraat van Overveen ligt. Ook zonder een nieuwe tram, verbetert in elk geval overstap op de bus: de lijnen 8, 81 en 84 kunnen langs het station rijden. De voorgestelde ringlijn Haarlem zou langs het station rijden: het vervangt de huidige lijnen 14 en 481. Het project vereist een tijdelijke sluiting van de Bloemendaalseweg, maar de treinen naar Zandvoort kunnen waarschijnlijk blijven rijden, bij gefaseerde uitvoering.

Verschuiving Station Overveen

Tram Haarlem: verlengde lijn Bloemendaal – Santpoort

De eerder voorgestelde Haarlemse tramlijn tussen Schalkwijk en Bloemendaal van verlengd worden, naar Santpoort en Velserbroek. De lijn maakt deel uit van een voorgesteld tramnet in Haarlem: lees daarom eerst de inleiding met lijst van lijnen.

De Bloemendaal-lijn is een radiale tramlijn, van noord-west naar zuid-oost. De verlengde tramlijn zou langs de noordwestrand van de Haarlemse agglomeratie lopen, meer als tangentlijn.

Klik om te vergroten: de eerder voorgestelde tramlijn Vijfhuizen – Schalkwijk – Bloemendaal…

Stedelijke tramlijn Bloemendaal - binnenstad - Schalkwijk

De verlengde lijn kan het tracé van de spoorlijn naar Santpoort gebruiken, dat vrij komt na de voorgestelde verschuiving naar de N208 / A208. Alleen bij eventuele reactivering van de spoorlijn naar IJmuiden, is het zinnig om het Santpoort- tracé naast een N208-tracé te handhaven. Hier wordt echter uitgegaan van een tramlijn naar IJmuiden, niet een spoorlijn.

Klik om te vergroten: verschoven spoorlijn langs N208…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel langs N208

Handhaving van het Santpoort-tracé heeft in elk geval weinig gevolgen, voor verlenging van de tramlijn Schalkwijk – Bloemendaal. De tram kan namelijk over de weg: het tracé verschilt nauwelijks. Een onderdoorgang zou wel nodig zijn, aan de Wüstelaan, bij Station Santpoort Zuid.

De tram naar Bloemendaal rijdt door de Haarlemse binnenstad. Bij de IJsbaan kruist het de verschoven spoorlijn, bij het nieuwe ‘Station Kleverpark’. De tram kan hier al de oude spoorlijn op, maar het is beter om door het centrum van Bloemendaal te rijden. Het eerder beschreven tracé eindigt op het terrein van zorgcentrum Wildhoef. De tram kan verder over de Kennemerweg, of anders via Laan van Boreel de spoorlijn bereiken.

Beide tracés gaan richting Station Santpoort Zuid. Een tram over het spoor-tracé straat heeft haltes bij Veen en Duin en de Litslaan. Als het over straat rijdt, dan komen die bij de huidige bushaltes. In beide gevallen is er een halte Wüstelaan, bij het huidige Station Santpoort Zuid.

Van hier tot Station Santpoort Noord zijn er drie tracés mogelijk: over de Willen de Zwijgerlaan, over de Daniëlslaan, of over de spoorlijn. Één tussenhalte is voldoende, bij de Middenduinerweg.

Klik om te vergroten: verlenging in blauw, haltes, ook op spoor-tracé, in wit…

Verlenging Haarlemse tramlijn vanuit Bloemendaal naar Santpoort

Bij Station Santpoort Noord verlaat de tram het spoor-tracé. Het rijdt dan verder over de ringweg, Santpoortse Dreef. (Er is voldoende ruimte hier, voor een trambaan naast de weg). Een halte aan de hoofdweg naar IJmuiden (Hagelingerweg), geeft overstap op de noord-zuid tramlijn naar IJmuiden.

De tramlijn kruist vervolgens de A208, en dus ook de verlegde spoorlijn (voor de tweede keer). Een station hier, naast de Dreefbrug, bedient de noordkant van Santpoort, en de westkant van Velserbroek. De tram geeft dus twee keer overstap op de spoorlijn, dat gebruikt zou worden door een stadsregio-metro.

De tram rijdt verder over de Velserbroekse Dreef, en eindigt pal voor het winkelcentrum Velserbroek. Over de weg wordt de verlenging 5,5 km lang, over het spoor-tracé iets minder (het is minder bochtig). De voorgestelde tramlijn Vijfhuizen – Schalkwijk – Bloemendaal is al vrij lang (bijna 11 km), en de totale lengte komt dan op circa 16 km.

Tram Haarlem: verlengde lijn Bloemendaal – Santpoort

Tram Haarlem: Bloemendaal – Schalkwijk

Het is altijd de bedoeling geweest, dat een tram zou rijden over het tracé van de Zuidtangent. Deze HOV-lijn is gericht op regionaal vervoer naar Schiphol, maar vertramming levert ook een Haarlemse stadslijn op, tussen binnenstad en Schalkwijk. Hier wordt voorgesteld, dit tracé te verlengen naar Bloemendaal: een radiale tramlijn, van noord-west naar zuid-oost. Het maakt deel uit van een voorgesteld tramnet in Haarlem: lees daarom eerst de inleiding met lijst van lijnen.

Tram Haarlem, radiale tramlijn Bloemendaal - Schalkwijk - Vijfhuizen

Het voorstel is niet origineel: de voormalige Haarlemse tram reed namelijk al naar Bloemendaal. De nieuwe lijn zou het voormalige tracé geheel overnemen.

Eerst het gedeelte ten zuiden van Station Haarlem, de huidige route van de Zuidtangent. Deze snelle bus rijdt op eigen baan in Hoofddorp en Schiphol, en die is ontworpen voor latere vertramming. In Haarlem rijdt de bus echter door de straten, en moet ook wachten als de brug over de Spaarne open staat. Daarom zijn verschillende tunnel-opties onderzocht door gemeente en Provincie, ook een tunnel onder de Spaarne. Het gaat om “tramvoorbereide bustunnels”, want geld voor een tram is er voorlopig niet.

Klik om te vergroten: de nieuwe tramlijn van Bloemendaal naar Schalkwijk en Vijfhuizen…

Stedelijke tramlijn Bloemendaal - binnenstad - Schalkwijk

Hier wordt uitgegaan van een stedelijke tramlijn binnen Haarlem, ook in aansluiting op de eerder voorgestelde snelle tramlijn naar Schiphol. Een korte HSL naar Schiphol, een aftakking van de voorgestelde Schiphol bypass hogesnelheidslijn, zou de allersnelste verbinding vormen.

Klik om te vergroten: HSL tussen Schiphol en Haarlem…

Korte HSL tussen Haarlem en Schiphol (tweede terminal)

De regionale functie van de Zuidtangent zou helemaal verdwijnen, met de bouw van de voorgestelde Metro Haarlemmermeer. De ‘rode lijn’ van deze lichte metro, loopt van Station Haarlem, via Waarderpolder en Schalkwijk, naar Hoofddorp. De metro krijgt ook een station in de ‘023-zone’ – een lege strook tussen Europaweg en Schipholweg, dat de komende jaren ontwikkeld wordt.

Klik om te vergroten: lichte metro tussen Haarlem en Hoofddorp…

Lichte metro van Haarlem naar Hoofddorp en Aalsmeer

Het voorstel hier is een stadstram op een vertramde Zuidtangent-tracé. Het zou daarom meer haltes krijgen, dan officieel voorzien: in de binnenstad bij Kenaupark of Nassauplein, en op de Turfmarkt. Het tracé in de binnenstad, tussen Raaks en Spaarne, wordt ook gedeeld met een oost-west tramlijn Overveen – Station Spaarnwoude. Een tramtunnel onder de Spaarne, op het gedeelte tussen Turfmarkt en Schipholweg, blijft echter noodzakelijk.

De gemeente overweegt een tracé-verschuiving om de 023-zone beter te bedienen: dat hangt af van de toekomstige ontwikkelingen. Een tracé-variant langs het ziekenhuis (Kennemer Gasthuis, voorheen Elisabeth) is in wit aangegeven op de kaart.

Klik om te vergroten: tram met extra haltes in Schalkwijk…

Vertramd Zuidtangent-tracé als stedelijke tramlijn in Haarlem

De tramlijn zou een eindpunt krijgen in Vijfhuizen, aan de rand van de Haarlemse agglomeratie (de volgende Zuidtangent-halte is in Hoofddorp). In Schalkwijk, zou de tram extra haltes krijgen bij de de Kennedylaan / Belgiëlaan, de Eijkmanlaan, en mogelijk bij de Slakkenbrug. Bij Winkelcentrum Schalkwijk, kruist de lijn de voorgestelde tangentlijn van Station Spaarnwoude naar Heemstede.

Terug naar Station Haarlem. Het kortste en eenvoudigste tracé loopt via Parklaan, Kruisweg, en Statenbolwerk, meet een halte aan de zijkant van het Stationsplein. Vanaf Statenbolwerk, aan de noordzijde van de spoorlijn, volgt de nieuwe lijn het oude tramtracé naar Bloemendaal. De tram rijdt, zoals zijn voorganger, via Ostadestraat, Kleverparkweg (een bescheiden winkelstraat), en Verspronckweg. Er komen haltes bij de Schotersingel, en op het plantsoen Kleverpark.

Daarna kruist de tram de spoorlijn Haarlem – Beverwijk. Hier werd eerder voorgesteld, om deze spoorlijn te verschuiven naar een tracé naast de N208 / A208. Er komt ook een station aan het begin van de Kleverlaan, bij de IJsbaan. De tram geeft zodoende overstap op een regionale metrolijn.

Klik om te vergroten: verschoven spoorlijn langs N208…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel langs N208

De oude tramlijn eindigde verderop op de Kleverlaan, aan de zuidrand van Bloemendaal. De nieuwe tramlijn zou wel het centrum bedienen, en rijdt verder via de Korte Kleverlaan, naar de Bloemendaalseweg, en door de winkelstraat. (De huidige buslijn gebruikt de Hartenlustlaan, maar die is te smal en bochtig). Er komen drie haltes op dit gedeelte, met een eindhalte op het terrein van zorgcentrum Wildhoef, circa 3500 m van Station Haarlem.

Vanaf dit punt kan de lijn makkelijk over de Kennemerweg verlengd worden naar Santpoort en Verlserbroek. Eventueel kan het over de oude spoorlijn lopen: het tracé komt immers vrij na de verschuiving naar de N208. Deze opties worden apart beschreven.

Klik om te vergroten: tram naar Bloemendaal…

Nieuwe Haarlemse tramlijn op oud tracé, naar Bloemendaal via Kleverpark

Gemeten vanaf Wildhoef, is de lijn Bloemendaal – Schalkwijk – Vijfhuizen bijna 11 km lang. Dat is vergelijkbaar met de eerder voorgestelde tweede noord-zuid tramlijn, van Santpoort naar Station Heemstede-Aerdenhout, en ook met stadstram-lijnen in Amsterdam, Rotterdam, en Den Haag. De gemiddelde halte-afstand bedraagt circa 700 m.

Tram Haarlem: Bloemendaal – Schalkwijk

Verlegging spoorlijn Haarlem – Velsertunnel

De spoorlijn van Haarlem naar Alkmaar loopt langs Bloemendaal. Toen het in 1867 werd gebouwd, was dat een logische keuze. Haarlem-Noord werd later gebouwd, te ver van de spoorlijn. Hier wordt voorgesteld om dat te corrigeren, door de spoorlijn tussen Haarlem en de Velsertunnel te verschuiven naar de N208 / A208. De verschuiving is niet groot (hooguit 1100 m), maar de aansluiting op de woonwijken en het openbaar vervoer zou sterk verbeteren.

Klik om te vergroten…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Deze spoorlijn is overigens al in 1957 ‘verschoven’ naar de Velserspoortunnel. Het hier voorgestelde tracé, zou op deze lijn uit 1957 aansluiten, net voor de tunnel-ingang. Tussen Haarlem-Kleverpark en Station Beverwijk, zou het tracé uit 1867 aldus vervangen worden. (Een deel daarvan kan mogelijk als tramlijn gebruikt worden: meer daarover later).

Het voorstel is planologisch te vergelijken, met de eerder voorgestelde verplaatsing van de spoorlijn door de Bollenstreek. Ook daar zou de functie van de spoorlijn veranderen, door een relatief kleine verschuiving in de ligging. In beide gevallen wordt de lijn meer ‘stads-regionaal’ – vergelijkbaar met de Duitse S-Bahn.

De agglomeratie Haarlem, met Heemstede, Velsen, en Bloemendaal, heeft een bevolking van 255 000. Door de verlegging worden vooral Haarlem-Noord en Velserbroek beter bediend. Daarnaast is vervoer op stedelijke schaal nodig. In Haarlem is een noord-zuid HOV-lijn al jaren in onderzoek. De hier voorgestelde lijn is wel bedoeld om overstap te geven op een tramlijn Haarlem – IJmuiden, dat iets afwijkt van de officiële plannen (meer daarover later). De overstap zou plaatsvinden waar tram en trein elkaar kruisen, bij het dorp Santpoort.

Klik om te vergroten: de agglomeratie Haarlem, zonder IJmuiden…

Het voorstel is ook een aanvulling op de voorgestelde Haarlem-aftakking van de Schiphol-bypass. Haarlem krijgt daarmee een eigen aansluiting op de HSL-Zuid, waardoor de lijn Alkmaar – Haarlem in belang toeneemt. De twee voorstellen zijn echter niet van elkaar afhankelijk.

Technisch lijkt het project niet moeilijk. Het tracé ligt naast de N208, de westelijke randweg van Haarlem, en zijn verlengde de A208 (aansluiting op de Velsertunnel). Deze brede wegen zouden deels versmald worden, en de A208 zou zijn snelweg-status verliezen. De spoorlijn zou waarschijnlijk op viaduct lopen: de weg vormt al een barrière, en ondertunneling is alleen zinvol als de weg ook in tunnel verdwijnt.

Het nieuwe tracé begint aan de westkant van Station Haarlem. De aansluiting met de lijnen uit Zandvoort en Leiden, moet ongelijkvloers worden (dat is ook een vereiste voor verbetering van die lijnen). De boog richting Bloemendaal moet iets verschoven worden, om aan te sluiten op het tracé van de N208 (Delftlaan), maar er is voldoende ruimte.

Klik om te vergroten…

Verschuiving spoorlijn Haarlem - Velsen bij het Sterren College

Het huidige tracé heeft drie bochten tussen rechte stukken, en kan vervangen worden door een boog zonder tussenstukken. De nieuwbouw van het Sterren College hoeft niet te wijken, het squash-centrum wel. Het eerste station komt aan het begin van het nieuwe tracé, bij de Kleverlaan, naast de ijsbaan. Het bedient de wijk Kleverpark, en de zuidkant van Bloemendaal en de Bomenbuurt.

Klik om te vergroten…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Het tweede station komt 1150 m verder, ter hoogte van de Orionweg. Een nieuwe busbaan tussen Pim Mulierlaan en Laan van Boreel, zou het verbinden met Bloemendaal. Dit station bedient de Planetenwijk en Sinnevelt, en de noordkant van Bloemendaal en de Bomenbuurt. De eerste twee stations vervangen samen het huidige Station Bloemendaal.

Nog 1150 m verder komt het derde station, ter hoogte van de Jan Gijzenkade. Het bedient Delftwijk en Vondelkwartier. Via het Schoterkerkpad is ook Santpoort-Zuid te bereiken, maar wel met ongeveer 850 m toegevoegde loopafstand.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

De lijn gaat verder, naar een station bij het dorpskern van Santpoort (1500 m verderop). Hier geeft de lijn overstap op een tramlijn uit Haarlem-Noord (waarschijnlijk rijdt deze over de Dijkzichtlaan). Het station in Santpoort komt ter hoogte van de huidige fietstunnel. De inpassing vereist waarschijnlijk verbouwing van de A208, er moet een tramhalte naast het station komen, en de lijn kruist ook een waterkering (Slaperdijk). Voordeel is dat een stuk weiland nog vrij is: het station komt direct naast de dorpskern, en toch hoeft er niets gesloopt te worden. Dit station bedient ook de zuidkant van Velserbroek.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

De lijn gaat verder naast de A208, in een rechte lijn. Er is hier een brede strook beschikbaar: snelweg met twee parallelwegen. Het volgende station wordt op maaiveld uitgevoerd, aan de zuidkant van de Dreefbrug. De lijn moet direct na het station een afrit kruisen, maar dat kan met een kort verdiept stuk. Dit station bedient de noordkant van zowel Santpoort-Noord als Velserbroek. Met twee nieuwe stations, zullen de meeste inwoners van Santpoort-Noord beter af zijn, maar wie naast het huidige station woont, zal veel verder moeten lopen. Daartegen krijgt ook Velserbroek twee stations.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Station Driehuis, het enige nieuw gebouwd in 1957, verdwijnt. De inwoners zijn dan aangewezen op de tram naar Santpoort en Haarlem.

1700 m na het laatste station, sluit de lijn aan op de bestaande tunnel-inrit. De lijn hoeft daarvoor in principe slechts de Rijksweg te kruisen, maar het lijkt handig om de aansluiting op de A22 tegelijkertijd te om te bouwen tot een ‘gewone’ afrit.

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel

Na de Velserspoortunnel, net voor Station Beverwijk, sluit het tunnel-tracé (1957) aan op het oorspronkelijke tracé (1867). Vanaf Beverwijk rijden de treinen over het oude tracé naar Uitgeest, dat hier niet verder beschreven wordt.

Er zijn verschillende modellen denkbaar, voor de diensten over het nieuwe tracé. Het wordt in elk geval meer dan de huidige stoptrein elke 30 minuten. Een hoogfrequente dienst uit Amsterdam, zou via Haarlem naar Uitgeest kunnen rijden (dat doet de stoptrein ook). Als de lijn losgekoppeld wordt van de Amsterdamse agglomeratie-diensten, dan is een dienst Haarlem – Alkmaar de logische optie. In dat geval zou de huidige sneltrein kunnen vervallen. Het hier voorgestelde tracé heeft namelijk slechts één extra station, en met moderne treinen kan een S-Bahn-achtige dienst waarschijnlijk de huidige reistijd naderen. (De sneltrein doet 33 minuten over de 34 km Haarlem – Alkmaar). Met de voorgestelde nieuwe stations in Beverwijk erbij, blijft er sowieso geen ruimte over, voor een sneldienst op deze lijn.

Verlegging spoorlijn Haarlem – Velsertunnel