Station De Hoven en busbaan Deventer-Noord

Dit voorstel hangt samen met de eerder voorgestelde viersporige IJssel-tunnel bij Deventer. Een nieuw station De Hoven wordt met Deventer-Noord verbonden, door een nieuwe busbrug over de IJssel. Zodoende ontstaat een ringlijn, buiten het centrum om. Deze kan aansluiten op nog twee nieuwe stations in Deventer: meer daarover later.

Busbaan en station versterken elkaar. Het station ligt aan de westrand van de bebouwde kom, gescheiden van de binnenstad door de IJssel. Zonder de busbaan zou het één wijk bedienen, De Hoven, met 2400 inwoners. De busbaan verbindt het nieuwe station met de naoorlogse wijken ten noorden van de binnenstad. Aan de zuidkant zou het aansluiten op de Rijksstraatweg (N344), de bestaande busroute naar de binnenstad van Deventer, over de Wilhelminabrug. Deze brug kan ook verplaatst worden, waardoor de aansluiting op Deventer-Zuid verbetert.

Klik om te vergroten…

Nieuw station De Hoven in Deventer met spoortunnel onder de IJssel

De Hoven is ontstaan buiten de stadsmuren van Deventer, en was nooit bedoeld als woonwijk. Het werd in 1621 aangelegd als moestuinen (hoven) voor de stadsbewoners, maar werd later met huisjes bebouwd. De huidige wijk met rijtjeswoningen ligt ingeklemd tussen spoorlijn, rijksweg, en rivier. Het nieuwe Station De Hoven (of Deventer-Hoven) komt aan het oostpunt van de wijk. De treinen moeten namelijk klimmen uit de eerder voorgesteld IJssel-tunnel, en ook de busbaan zou om de wijk heen lopen.

Het tracé kan hier iets naar het noord-oosten worden verschoven, om de bocht bij de Rijksstraatweg te verruimen. Daarmee wordt de spoorlijn ook iets verwijderd van de bebouwing. De hele lijn tot Apeldoorn zou viersporig worden, en mogelijk op andere plaatsen verschoven of ondertunneld worden: meer daarover later.

Bij het nieuwe station loopt de busbaan haaks op de spoorlijn. Aan de noordkant loopt het door de weilanden (Stadsland), en draait vervolgens om de IJssel te kruisen via een nieuwe brug. Het Stadsland kan bebouwd worden, maar dit is geen voorstel tot stadsuitbreiding, en de busbaan is daarvan niet afhankelijk.

Aan de overkant sluit de busbaan aan, op de Van Vlotenlaan, en in het verlengde daarvan de Ceintuurbaan. Samen vormen ze een onvoltooide ringweg door de naoorlogse wijken: later werd een tweede ringweg aangelegd. De Van Vlotenlaan kruist de spoorlijn naar Zwolle, een dit is een geschikte plek voor een Station Deventer-Noord, tussen de wijken Zandweerd en Zwolse Wijk.

Klik om te vergroten…

Busbaan met nieuwe IJsselbrug, vanaf Station De Hoven in Deventer

Aan de zuidkant van Station De Hoven, loopt de busbaan langs de rand van de wijk (Dahliastraat), naar de Rijksstraatweg, en sluit op deze aan. Eventueel kan de bus de huidige route gebruiken, over de Twelloseweg. De route aan de overkant van de IJssel wordt hier niet beschreven, omdat het afhangt van een mogelijke verplaatsing van de verkeersbrug.

In elk geval zou de busbaan gebruikt worden door ring- of tangentlijnen, die Deventer ten noorden en ten zuiden van de binnenstad bedienen. De wijken ten noordoosten van de binnenstad liggen dichter bij Station Deventer. Reizigers richting Twente, Arnhem, of Zwolle zullen ook Station Deventer blijven gebruiken: Station De Hoven is vooral bedoeld voor reizigers richting Apeldoorn.

Advertisements
Station De Hoven en busbaan Deventer-Noord

Viersporige IJssel-tunnel Deventer

Vier sporen over/onder de IJssel bij Deventer, en ongelijkvloerse kruisingen bij het station, zijn voorwaarden voor intensieve diensten naar Apeldoorn, Zwolle en Arnhem. De huidige spoorbrug kan verdubbeld woorden, maar een tunnel biedt voordelen, bijvoorbeeld bij de bouw van ongelijkvloerse kruisingen. Hier wordt van een tunnel uitgegaan.

In samenhang met de nieuwe tunnel is ook een nieuw station mogelijk, ten westen van de IJssel. Deze bedient De Hoven, de enige wijk van Deventer aan de Gelderse kant van de IJssel. Het zou ook aansluiten op een nieuwe busbaan, dat via een nieuwe brug aansluit op de onvoltooide naoorlogse ringweg (Ceintuurbaan).

Klik om te vergroten: het tracé met spoortunnel…

Nieuwe IJssel-spoortunnel in Deventer en station De Hoven

Deventer heeft 88 000 inwoners, de gemeente 99 000. De stad is ontstaan aan de oostoever van de IJssel, en is historisch en economisch met Overijssel verbonden. Pas in 1943 werd de Wilhelminabrug over de IJssel gebouwd.

De eerste spoorlijn door Deventer liep dan ook niet oost-west. Het was de spoorlijn Arnhem – Zwolle – Leeuwarden, Staatslijn A. De eerste verbindingen vanuit Amsterdam naar het oosten liepen ook niet via Deventer, maar over Zwolle en Arnhem. De Staatslijn D (Arnhem – Zutphen – Hengelo), was de hoofdverbinding met Twente.

De lijn over de IJssel werd in 1888 als lokaalspoorweg Apeldoorn – Deventer gebouwd. Het werd gelijk als lokaalspoorweg doorgetrokken naar Almelo: bij Wierden sloot het aan, op de eerdere lijn uit Zwolle.

Vier spoorlijnen door Station Deventer

De huidige Intercity-route Randstad – Twente is dus ontstaan, als samenraapsel van lijnen, die niet voor dat doel gebouwd zijn. Dat is goed te zien in Station Deventer, dat slechts één perron heeft. Het station wordt verbouwd vanaf 2011: een tijdelijk hulp-perron is in gebruik.

Hier werd al eerder voorgesteld, de verbinding Amsterdam – Twente – Münster via Zwolle opnieuw in te richten, met een hogesnelheidslijn Amsterdam – Zwolle, en een aansluitende HSL Zwolle – Twente. Vanuit Den Haag, Rotterdam, en Utrecht, blijft een tracé over Apeldoorn het kortste. (Het hoeft overigens niet via Deventer: ook een HSL langs de A1 is een denkbaar).

Hier wordt uitgegaan van een interregionale lijn Den Haag – Utrecht – Twente, ongeveer vergelijkbaar met de huidige InterCity. In de Stedendriehoek Apeldoorn / Zutphen / Deventer, zou een regionale metro rijden. Beiden zouden in Deventer overstap geven, op zowel een regionale als een inter-regionale lijn Arnhem – Zwolle. Een station met twee eilandperrons kan dat probleemloos verwerken.

Station Deventer: publieke domein, foto T. Houdijk…

De binnenstad van Deventer ligt aan de IJssel, en het station ligt aan de landzijde. De spoorlijn uit Apeldoorn volgt de singels (nu een park), om de oude stad heen. De aansluiting met de lijn uit Zwolle ligt net voor het eilandperron. (De lijnen richting Twente en Arnhem splitsen zich 3 km verderop, bij Snippeling).

Dit perron is in het verleden onnodig verlengd, dat was de goedkoopste oplossing. Het emplacement is wel breed genoeg voor twee smallere perrons, met vier perronsporen. Vervolgens kan de perronlengte ook teruggebracht worden. Dat geeft net voldoende ruimte (250m), voor een ongelijkvloerse kruising van de lijnen naar Zwolle en Apeldoorn. Het betekent wel de sloop van alles wat op het emplacement staat: de monumentale stationsgebouwen blijven behouden.

Klik om te vergroten…

Emplacement Station Deventer

De kruising is op zich eenvoudig: de vier sporen richting spoorbrug zouden dalen, en één spoor uit Zwolle kruist deze sporenbundel (fly-over). De onderdoorgang Stationsstraat zou waarschijnlijk verdwijnen: de sporen richting IJsselbrug komen hier ongeveer op maaiveld te liggen. Ze worden op dit punt ook iets opgeschoven, richting park, om de bocht te verruimen.

Daarna dalen de sporen verder: er is totaal 1000 m daarvoor beschikbaar, tussen perron en IJssel-kade. De tunnel wordt naast de bestaande lijn gebouwd, zoals bij de Willemsspoortunnel in Rotterdam. Sloop van de woningen langs de Ossenweerdstraat is daarbij onvermijdelijk, maar dat geldt waarschijnlijk ook voor een brugverdubbeling.

Zoals gezegd kan viersporigheid ook worden bereikt, met een tweede brug naast de bestaande. De ongelijkvloerse kruising met de lijn uit Zwolle wordt in dat geval ingewikkelder. De lijn vanaf de brug moet in 700 m dalen naar maaiveld, en weer naar emplacement klimmen.

Aan de overkant zijn er 850 m beschikbaar, om te klimmen naar een nieuw station De Hoven. Het hele tracé naar Apeldoorn wordt viersporig, wat ruimte schept voor enkele nieuwe stations. Dit station zou vooral nut hebben voor reizigers richting Apeldoorn. Vanuit De Hoven, is de kortste weg naar de binnenstad dezelfde als in de middeleeuwen: de voetveer.

Dit is het eerste in een serie voorstellen voor Deventer, en omgeving. Meer later over de overige voorstellen., waaronder…

Viersporige IJssel-tunnel Deventer