Regionale metro rond Groningen

De bevolking van de regio Groningen / Assen is voldoende om een regionale metro te rechtvaardigen, op het model van de Duitse S-Bahn. Typerend zijn radiale lijnen die 25-30 km buiten de stad eindigen. Op die schaal heeft de regio rond Groningen, inclusief Assen, 600 000 inwoners.

Verzwaring en nieuwbouw van de individuele lijnen werden hier eerder beschreven. De lijst hieronder is bedoeld als overzicht. Het gaat hier niet om light-rail voorstellen, die al langer in de regionale politiek werden besproken. Dit wordt een ‘zware’ regionale metro, met alle lijnen geëlektrificeerd, en bijna overal dubbelspoor. Het neemt dan nagenoeg alle regionale vervoerstromen voor zijn rekening. De traditionele streekbus zou verdwijnen: in zijn plaats komt een busnet dat op de regionale metrostations is gericht.

Metro Groningen, Assen en regio: Basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0

regio-metro-groningen

 
De metro zou bestaan uit zes radiale lijnen:

Daarnaast zijn er nieuwe regionale lijnen, geïntegreerd met de regionale metro:

On de lijn naar Roodeschool te ontlasten, wordt de spoorlijn naar de Eemshaven verplaatst naar een nieuw tracé.

Regionale metro rond Groningen

Hogesnelheidslijn Meppel – Groningen via Oosterwolde

Deze hogesnelheidslijn (HSL) door het Friese platteland, is een alternatief voor de eerder voorgestelde HSL Zwolle – Groningen. Het eerdere voorstel gebruikte een nieuw tracé tussen Zwolle en Hoogeveen, en het bestaande tracé via Assen. Hier wordt een tracé voorgesteld, dat 15-20 km verder naar het westen ligt. Het loopt met ruime bogen om de Drentse natuurgebieden, over ontgonnen heide / hoogveen zonder grote landschapswaarde.

Het tracé begint bij Steenwijk. Dat betekent dat de treinen naar Groningen eerst over de lijn naar Leeuwarden rijden. Daarna gebruiken ze een geheel nieuw tracé naar Groningen, dat de stad vanuit het westen benadert, net als de lang geplande Zuiderzeelijn.

HSL-tracé tussen Oosterwolde en Groningen
HSL-tracé tussen Steenwijk en Oosterwolde.

De nieuwe lijn zou twee tussenstations krijgen, bij Oosterwolde, en tussen Leek en Roden. Evenals de eerder voorgestelde variant via Assen, is het vooral bedoeld als inter-regionale lijn, niet als verbinding Randstad – Noorden. Beide varianten verbinden Zwolle (119 000 inwoners), en Groningen (188 000). Beiden liggen in het verlengde van de voorgestelde Flevo-HSL Amsterdam – Zwolle (via de Flevopolders).

Het HSL-tracé

De bestaande lijn tussen Zwolle en Meppel wordt uitgebouwd voor 200 km/h. Aan de zuidrand van Steenwijk draait de bestaande lijn circa 40 graden naar het station. De HSL gaat min of meer rechtdoor, en meteen onder de snelweg A32. Het tracé ligt daarna in open veld, en ook ten oosten van de nieuwbouwwijk Eeserwold.

HSL richting Groningen, vanaf Steenwijk langs Noordwolde.

Het tracé loopt ten oosten van Eesveen, en tussen Wilhelminaoord en Noordwolde. Het draait daarbij langzaam naar het noordoosten. De lijn loopt door de velden ten noorden van Boijl en Elsloo, richting Oosterwolde. (Dit tracé vermijdt bijna elke bosperceel of heide-restant in de omgeving).

Aan de zuidrand van Oosterwolde kruist de lijn de N381. Met 10 000 inwoners is dit het grootste dorp in de streek tussen Assen, Drachten, Hoogeveen en Heerenveen. Het station komt aan de N381 te liggen: dichter bij de dorpskern kan niet, en de plek is ook geschikt voor een busstation. Oosterwolde is een logisch kruispunt voor busroutes naar de wijde omgeving, dat ooit een uitgebreid tramnet kende.

HSL Zwolle - Groningen langs Oosterwolde, met station.

De HSL zou langs de rand van het bedrijfsterrein lopen, of mogelijk op viaduct doorheen, bijvoorbeeld langs Buurstede. Voor een station is er voldoende ruimte tussen N381 en woonboulevard.

Na Oosterwolde draait de lijn weer langzaam richting noorden, langs Weperpolder en Haulerwijk. Ook hier loopt het door agrarisch gebied, ontgonnen in de 20e eeuw, met als enige beschermde plek de Zwartendijksterschans.

Na Haulerwijk ligt het tracé in Drenthe, mogelijk deels aan de grens met Groningen. Het loopt evenwijdig aan de N979 langs Zevenhuizen, en begint weer te draaien naar het noordoosten, tussen Leek en Roden.

Zwolle - Groningen HSL langs Haulerwijk.

Bij Nietap, aan de zuidrand van Leek, kruist de HSL de weg Leek – Roden, met het tweede station. Mogelijk kan de lijn door het gat tussen Nietap en Leek, waar het slechts een straat hoeft te kruisen. In dat geval ligt het dicht bij de kern van Leek, maar verder liggen de nieuwbouwwijken van Leek en Roden niet op loopafstand, en overstap op de bus zal nodig zijn. (De dorpen hadden ooit een tramverbinding met Groningen, dat meer op een lokaalspoorlijn leek).

Hier verandert het landschap, en wordt de inpassing van een HSL-tracé een probleem. Tussen ‘Station Leek-Roden’ en Groningen ligt open veenlandschap, in de polders Leutingewolde en Matsloot. Deze worden heringericht als natuurgebied en waterberging, en ook als recreatiegebied.

De enige mogelijkheid is een tunnel, vergelijkbaar in lengte en bouwwijze met de Boortunnel Groene Hart. Het wordt circa 8 km lang, tussen Nietap en Peizerdiep. Met een station tussen Nietap en Leek, zou de lijn deels onder het Leekstermeer liggen. Dat stelt andere eisen aan de tunnel: dat kan een reden zijn, om een tracé aan de zuidrand van Nietap te kiezen.

Hier is eerder voorgesteld om een HSL uit de Randstad (Zuiderzeelijn) bij Hoogkerk aan te sluiten op de bestaande lijn.

Aansluiting van de HSL Zuiderzeelijn op bestaand tracé bij Hoogkerk

Dat is moeilijk te combineren met het tracé vanaf Nietap: de lijn zou naar de A7 moeten draaien, en wordt daardoor langer. Een tracé langs de Peizerweg in Groningen sluit veel beter aan, op het tracé langs Nietap. De HSL zou kort langs de Eelderdiep lopen, en de A7 kruisen bij afrit 35. (De tunnel zou eindigen aan de oostzijde van de Peizerdiep, circa 500 m ten westen van de afrit).

Bij de ringweg van Groningen, sluit het tracé aan op de bestaande lijn, op slechts een kilometer afstand van Station Groningen. De komst van deze HSL, in combinatie met de Zuiderzeelijn en de voorgestelde HSL naar Hamburg vereist een grootschalige verbouwing van het station.

De tracé-varianten vergeleken

Een HSL via Oosterwolde gebruikt het bestaande tracé tot aan Steenwijk. Dat betekent dat ook treinen naar Leeuwarden met 200 km/h kunnen rijden, in elk geval tot de aftakking. Het resterende tracé kan natuurlijk ook verbeterd worden. (De twee bochten in Steenwijk zijn wel een probleem, verder is de lijn bijna overal kaarsrecht).

De HSL zou de streek tussen Assen, Drachten, Hoogeveen en Heerenveen aansluiten op het spoorwegnet. Het station Oosterwolde kan ook als toegang dienen tot de natuur- en recreatiegebieden rond Appelscha. Daar staat tegenover dat de streek dunbevolkt is, en dat de bestaande spoorlijnen wel langs de dorpen en steden lopen.

De eerder voorgestelde HSL Zwolle – Groningen gebruikt de bestaande lijn tussen Hoogeveen en Groningen. Alleen de lijn via Meppel wordt vervangen, door een HSL op geheel nieuw tracé via Balkbrug.

HSL Zwolle - Assen - Groningen via Balkbrug

Met dit Balkbrug-tracé wordt de totale route Zwolle – Groningen 99-100 km lang: het tracé via Oosterwolde is even lang. Beide zijn dan 4-5 km korter dan de lijn via Meppel. Het eerder voorgestelde tracé bedient echter Hoogeveen en Assen, waar het overstap zou geven op regionale diensten naar Groningen (eventueel met nieuwe stations).

De gemeente Ooststellingwerf (rond Oosterwolde) heeft 26 000 inwoners, Noordenveld (Roden) en Leek samen 41 000. Alleen al Assen heeft net zoveel inwoners als die drie samen: 67 000. Assen is ook beginpunt van de voorgestelde regionale lijn Assen – Stadskanaal – Emmen. Het tracé via Balkbrug kan ook gecombineerd worden met een nieuwe lijn Drenthe – Twente.

De vergelijking valt dus slecht uit voor een tracé via Oosterwolde. Het voorstel is meer een theoretische oefening: ook in een dichtbevolkt land als Nederland, is het nog altijd mogelijk om hogesnelheidslijnen op geheel nieuw tracé aan te leggen.

Hogesnelheidslijn Meppel – Groningen via Oosterwolde

Buslijnen Veenkoloniën

Hier wordt gekeken naar een herstructurering van de buslijnen in de voormalige veenkoloniën van Groningen en Drenthe, na de bouw van een Hondsrug-spoorlijn Groningen – Emmen, en een regionale spoorlijn Assen – Stadskanaal – Emmen. Globaal zou en verschuiving plaatsvinden, van lange noord-zuid buslijnen, naar kortere oost-west lijnen die aansluiten op de nieuwe spoorlijnen. Het gebied kan bijna volledig ontsloten worden, want bijna iedereen woont in een lintdorp.

De voorgestelde spoorlijnen lopen deels evenwijdig: de ene langs de Hondsrug tussen Zuidlaren en Emmen, en de andere door de Kanaalstreek. Deze streek ligt aan het Stads-kanaal, dat op zijn beurt de provinciegrens Semslinie volgt. Door de Kanaalstreek rijden twee verschillende diensten. De regionale metrolijn via Veendam is een radiale lijn, gericht op Groningen.

Regional metro Groningen - Veendam - Stadskanaal

De lijn Assen – Stadskanaal – Emmen kan worden gezien als een radiale lijn Assen – Stadskanaal, gekoppeld aan een tangentlijn Stadskanaal – Emmen. Zodoende ontstaan er ook twee dwarsverbindingen, tussen de Hondsrug en de Kanaalstreek. Op de kaart is Hondsrug-lijn in zwart aangegeven, de lijn Assen – Stadskanaal – Emmen in oranje…

Nieuwe regionale spoorlijn Assen - Gieten - Stadskanaal - Emmen

Deze spoorlijnen zouden vooral de huidige sneldiensten vervangen, de ruggengraat van het busvervoer in dit gebied. De bissen rijden over de N34, N385, N33, N374, en N391 – nieuwe wegen die de voormalige lokaal-spoorlijnen volgen. De voorgestelde nieuwe spoorlijnen volgen grotendeels de oude tracés, maar sluiten beter op elkaar aan. De buslijnen 300, 302, 303, 305, 312, en 600 verdwijnen in elk geval. Ander lijnen worden ingekort, en krijgen een lokale functie.

De gevolgen per lijn

Van zuid naar noord, tussen Hondsrug en Kanaalstreek, veranderen de lijnen als volgt…

Buslijn 42 via Emmer-Compascuum eindigt bij een nieuw station Ter Apel, met overstap richting Stadskanaal. De route via Roswinkel vervalt.

Bus 73 wordt ingekort tot Emmen – Ter Apel. De lange rit naar Groningen (meer dan 2 uur) vervalt: de lijn passeert het nieuwe station Ter Apel, en de spoorlijn is veel sneller. Mogelijk zou deze buslijn doorrijden naar Winschoten via Vlagtwedde, door het Westerwolde. Dat is de route van de huidige lijnen 70 en 11, dat ook vroeger als één lijn gereden werd.

Bus 28 blijft rijden Emmen – Musselkanaal – Stadskanaal maar krijgt in Valthe overstap op de Hondsruglijn richting Groningen. Het eindigt bij het nieuwe station Stadskanaal-Centrum, op de plek van het voormalige Station Stadskanaal Oost. De ritten naar busstation Gieten (aansluiting op snelbus richting Assen en Groningen) worden vervangen door een lokale buslijn.

Drie, mogelijk vier, stations in Stadskanaal…

Stations in Stadskanaal

Bus 15 rijdt van Emmen naar Musselkanaal via Exloo, niet Valthermond. Zodoende passeert het drie stations: Emmen, Exloo, en Musselkanaal-Noord. Het zou doorrijden tot Station Stadskanaal-Centrum. Tussen Musselkanaal en Stadskanaal rijden dan twee buslijnen, die de bebouwingslint goed aansluiten op de stations.

Bus 24 rijdt Beilen – Borger – Nieuw Buinen – Stadskanaal, en overneemt dus de huidige buslijn 36, exclusief de route door Wijster.

Buslijnen 302 en 312 tussen Stadskanaal en Gieten vervallen, vervangen door de herstelde spoorverbinding.

Een nieuw tracé langs Gasselte sluit de Hondsruglijn lijn aan, op het oude tracé door Gasselternijveen…

Nieuw tracé herstelde spoorlijn Assen - Stadskanaal, bij Gasselte.

Buslijn 28 tussen Gieten en Stadskanaal wordt gekoppeld aan een lijn naar Vlagtwedde en Bourtange. Deze rijdt dan rechtdoor van Stadskanaal naar Onstwedde (niet via Alteveer), en vervangt delen van buslijnen 11 en 14, ten oosten van Stadskanaal. Deze lijn kan misschien worden doorgetrokken naar station Dörpen in het Emsland. Daarvoor is wel een busbaan nodig, om de Vesting Bourtange heen.

Buslijnen 303 en 603 (een rit per dag) vervallen, vervangen door een herstelde spoorlijn tussen Assen en Gieten (op de Hondsruglijn). Van daar tot Bareveld, op de herstelde lijn Veendam – Stadskanaal, komt er een vervangende buslijn via De Hilte, dat ook een deel van lijn 94 vervangt. Deze kan gekoppeld worden aan een deel van buslijn 10, Bareveld – Veendam via Wildervank. (Dat heeft geen gevolgen voor lijn 10 tussen Veendam en Winschoten via Oude Pekela).

Bus 58 rijdt Assen – Annen – Veendam, zoals vroeger. Deze vervangt ook een deel van buslijn 94, tussen Annen en Annerveenschekanaal.

Lijn 93 en lijn 94 zijn buurtbussen, die de kleine lintdorpen tussen Zuidlaren, Gieten, Bareveld en Stadskanaal bedienen (4-5 ritten per dag). Lijn 94 wordt grotendeels vervangen door een nieuwe noord-zuid buslijn Emmen – Bareveld. Deze rijdt door de kleine lintdorpen tussen de Hondsrug en de Semslinie (en dus niet over de N385).

Buslijn Emmen - Bareveld door kleine lintdorpen veenkoloniën.

Vanaf Emmen gebruikt deze de route van bus 73 naar Nieuw Weerdinge. Daar is enige nieuwe infrastructuur vereist: een busbaan tussen de Raiffeisenstraat in Nieuw Weerdinge, en de 49e Laan in Valthermond. Verder rijdt de lijn via Exlöerkijl, Exlöerveen, Buinerveen, Drouwenerveen, Gasselternijveen, Torenveen, Gieterveen, en De Hilte , naar Station Bareveld.

Deze noord-zuid buslijn is goed te koppelen aan een lijn Bareveld – Hoogezand via Annerveenschekanaal en Kiel-Windeweer. In tegenstelling tot de huidige lijn 73 over de N385, zou deze lijn wel via de lintdorpen rijden.

Station Bareveld…

Regionale metro Veendam - Stadskanaal met station in Bareveld

Een korte nieuw lijn rijdt van het nieuw Station Zuidlaren (aan de Hondsruglijn) via Zuidlaarderveen, Spijkerboor, Eexterveen en De Hilte, naar Station Bareveld. De frequentie zal niet hoog zijn, want dit zijn langgerekte bebouwingslinten met weinige huizen, maar met deze lijn erbij, zijn de buurtbussen 93 en 94 geheel vervangen.

Buslijn 58 (Groningen – Annen) en lijn 59 (Emmen – Gieten), zijn lokale buslijnen langs de dorpen van de Hondsrug. Lijn 58 wordt doorgetrokken tot Gieten, om ze op elkaar aan te sluiten. Bij het nieuwe station van Gieten is er overstap naar Groningen, Assen, Emmen en Stadskanaal.

Station Gieten…

Station Gieten op Hondsrug-spoorlijn, en lijn Assen - Stadskanaal.

Hier worden de buslijnen ten oosten van de Kanaalstreek , in Westerwolde en Reiderland, buiten beschouwing gelaten. De heropening van een spoorlijn door de Kanaalstreek zou weinig gevolgen hebben voor die lijnen. Het is wel mogelijk om enkele lijnen over de grens door te trekken, naar stations op de Emslandstrecke (spoorlijn Dortmund – Münster – Emden). De mogelijkheden zijn beperkt, door de lage bevolkingsdichtheid aan beide kanten van de grens. De voorgestelde regionale spoorlijn Emmen – Meppen wordt de primaire verbinding vanuit de Hondsrug en de Veenkoloniën, richting Münster.

Buslijnen Veenkoloniën

Regional line Emmen – Meppen

This new regional rail line would connect Emmen with Meppen, on the Ems valley line (Dortmund – Münster – Emden). It can be seen as an extension of the proposed Groningen – Emmen regional line along the Hondsrug ridge. It might be operated as part of that line, but perhaps as an isolated service.

Click to enlarge: Hondsrug line in orange, line to Meppen in red…

Hondsrug rail line with extension Emmen - Meppen

Emmen (population 57 000) is the only urban centre in the south of Drenthe province. At present, it is served by a 75-km regional line from Zwolle – electrified, but mainly single-track. The proposed Hondsrug line would connect it to Groningen (the largest city between Amsterdam and Bremen).

At present, there are east-west passenger rail lines, from Groningen to Leer, and from Hengelo to Rheine. The Emmen – Meppen line would create a new link, about halfway between those two. The line would be about 35 km long, with only 3 intermediate stations. The area is thinly populated, with large tracts of moor (peat bog). Some land is still excavated for turf.

Click to enlarge…

New rail line Emmen - Meppen

The line would diverge from the existing line to Zwolle, at about 2 km south of Emmen station: the existing single-track line would be doubled here. A second station in central Emmen, at the Dordsestraat, would be on the shared section. The new alignment would pass the industrial zone Bargermeer, following an existing rail track, and then the Tasmanstraat. There would be a new station, where the line crosses the ring road N391 (Rondweg, at the retail cluster, the meubelboulevard).

After crossing the Oranje Kanaal, the new line would turn south-east across open farmland, to join the alignment of the A37 motorway (E233). The line would cut through the A37 Business Park, but that is not a problem, since most of it is empty anyway. The A37 motorway runs east from Hoogeveen to the border, and continues in Germany as the B402: the new line would now follow this road, to the outskirts of Meppen.

Click to enlarge…

New rail line Emmen - Meppen

Klazienaveen (population 12 000) would have a station at the northern edge of the built-up area, on the road to Nieuw-Dordrecht. This is at the north end of the Brugstraat, the old main road from Emmen: the station would be about 1110 m from the centre.

There would be no further stations on the line: it would pass north of Zwartemeer, and the landscape is flat and empty. The line would cross the Autobahn A31, still following the road, probably on the north side. It would cross the Ems River, and then turn due south, to a junction with the rail line from Emden. Meppen station is 1600 m further south.

Click to enlarge…

New rail line Emmen - Meppen

Meppen has a municipal population of 35 000, and is the capital of Landkreis Emsland (population 314 000). Most passengers would travel further: in the region, and especially south toward Münster.

There was a local rail line eastwards, the 51-km Meppen-Haselünner Eisenbahn: it connected to Quakenbrück on the Oldenburg – Osnabrück line. The alignment is intact, and the new line from Emmen would make re-opening more logical.

Trains from Emmen (or Groningen) would terminate at Meppen. There are extra tracks south of the station, which can be used to reverse trains. The line is not intended as a fast line, but there are few restraints on the alignment, so it could easily be built for 150 km/h. An Emmen – Meppen journey time of 22 minutes would be reasonable.

Regional line Emmen – Meppen

Regionale lijn Assen – Stadskanaal – Emmen

Deze spoorlijn is niet bedoeld als rechtstreekse verbinding tussen Assen en Emmen – daarvoor zouden reizigers in Gieten overstappen, op de eerder voorgestelde Hondsrug-spoorlijn van Groningen naar Emmen. Je kunt het beter zien als twee lijnen (Assen – Stadskanaal en Stadskanaal – Emmen), die operationeel aan elkaar gekoppeld zijn. Op de kaart is de samenhang duidelijk: Hondsrug-lijn in zwart, lijn Assen – Stadskanaal – Emmen in oranje…

Nieuwe regionale spoorlijn Assen - Gieten - Stadskanaal - Emmen

De nieuwe lijn zou oude tracés volgen, van de Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij (NOLS) en van de Groningsch-Drentsche Spoorweg-Maatschappij Stadskanaal-Ter Apel-Rijksgrens (S.T.A.R.). De NOLS exploiteerde een lijn van Assen naar Gasselternijveen (gesloten 1947), en van Zwolle via Gasselternijveen naar Stadskanaal (volledig gesloten ten noorden van Emmen in 1947). Het tracé van de Groningsch-Drentsche Spoorweg-Maatschappij is nog in gebruik als museumlijn (Stichting STAR), tot aan Musselkanaal.

Reactivering van de STAR-lijn, vanaf Zuidbroek via Veendam, is al jaren in discussie op provinciaal en lokaal niveau. De makkelijkste optie zou zijn, op het oude tracé een light train te laten rijden, maar een zwaardere variant heeft vele voordelen. Ten eerste eindigt de oude lijn bij de grens achter Ter Apel – de ooit geplande aansluiting in Duitsland kwam nooit tot stand. De lijn is ook te lang voor lightrail of sneltram, en een spoorlijn kan ook makkelijker infrastructuur delen met de Hondsrug-lijn, en met een regionale metro rond Groningen.

Tracé Assen – Stadskanaal – Emmen

Het voorstel omvat een dubbelsporige electrische lijn van Assen naar Gieten, aansluiting op de Hondsruglijn daar, dan weer een aftakking ter hoogte van Gasselte. Vervolgens gaat de lijn over het NOLS-tracé tot Stadskanaal, langs het STAR-tracé (inclusief museumlijn) tot Ter Apel, en vervolgens over een nieuw tracé tot Emmen. Op sommige plaatsen zou de lijn de autowegen volgen, die vanaf de jaren ’60 in deze zwakke regio aangelegd zijn.

De voorgestelde lijn begint in de provincie-hoofdstad Assen (66 000 inwoners). Het zou aftakken ten noorden van Station Assen, net als de NOLS-lijn vroeger.

Klik om te vergroten…

Het tracé is nog onbebouwd, wel staan er nieuwe woningen ernaast. De aftakking kan iets naar het noorden verschoven worden, naar de Europaweg (ringweg). Een station bij de rotonde daar is mogelijk, maar er is weinige bebouwing in de directe omgeving. Daarna kan de lijn het oude tracé volgen tot aan Rolde (3800 inwoners). Het stationsgebouw staat er nog, het nieuwe kan bij de bouwmarkt ernaast komen, en verder moet één woning wijken.

Klik om te vergroten…

Enkele kilometers ten oosten van Rolde, zou de lijn het NOLS-tracé verlaten, en de N33 volgen. Na de kruising met de weg naar Eext, buigt de lijn dan af, om op de voorgestelde Hondsrug-lijn aan te sluiten. De aansluiting ligt vlak voor het station van Gieten (5000 inwoners). Treinen zouden dan gebruik maken van de Hondsrug-lijn, over ongeveer 3 km. Deze lijn zou naast de N34 lopen (evenwijdig aan het oude NOLS-tracé richting Gasselte).

Klik om te vergroten…

Ten noorden van Gasselte, zou de lijn richting Stadskanaal aftakken, naar een station aan de noordkant van Gasselte – vlakbij het oude station. De lijn volgt dan de N378, dat zelf het NOLS-tracé volgt, richting Gasselternijveen (2000 inwoners), een van de oudste veenkoloniale dorpen. Het station komt aan de kruising met de Hoofdstraat, ook de plek van het oude station. Van hier tot Stadskanaal, wordt de oude lijn simpelweg opnieuw in gebruik genomen.

Klik om te vergroten…

Aan de rand van de bebouwde kom van Stadskanaal ( 21 000 inwoners), ligt de aansluiting met de NOLS-spoorlijn vanuit Zuidbroek en Veendam. Deze zou gebruikt worden voor een regionale metrolijn vanuit Groningen. 550 m na de aansluiting ligt Stadskanaal Hoofdstation. Het ligt op de oude plek aan de Stationsstraat, maar het stationsgebouw is een replica, gebouwd voor de museumlijn STAR. De ligging is nog gunstig ten opzichte van de bebouwing, daarom kan het in gebruik blijven, als ‘Stadskanaal-Noord’.

Klik om te vergroten…

over-skanaal

Het tweede station in Stadskanaal lag aan het uiteinde van de Stationslaan. Het station is verdwenen, maar de plek ligt gunstig, op 500 m van het inmiddels vernieuwde stadscentrum. Bovendien zou deze straat doorgetrokken worden, naar een toekomstige nieuwbouwwijk achter het spoor. Dit lijkt dan de juiste plek, voor een nieuw station Stadskanaal-Centrum.

Het volgende station (Nieuw-Buinen) lag aan de oude weg naar Buinen. Dit station zou naar het noorden verplaatst worden, naar de nieuwe Buinerweg, de N374. Hier ligt al een nieuwbouwwijk aan de westkant van de spoorlijn, dat goed bediend wordt door dit station. Formeel hoort de wijk bij Nieuw-Buinen (5 000 inwoners), want de spoorlijn volgt de provinciegrens, De regionale metrotreinen uit Groningen en Veendam, zouden doorrijden tot Stadskanaal-Centrum of Stadskanaal-Zuid. Stadskanaal heeft dan treinen in de richtingen Groningen, Assen, en Emmen.

Een vierde station in Stadskanaal is wellicht mogelijk, aan de Cereskade. Het zou Ceresdorp bedienen, met ongeveer 1000 inwoners. Het ‘dorp’ is slechts een plaatselijke verdichting van de lintbebouwing langs het kanaal, dat toch een busverbinding zal behouden (het kanaal is bebouwd tot in Ter Apel). De noodzaak van een vierde station moet goed bekeken worden.

Klik om te vergroten…

mkanaal

Het volgende is Station Musselkanaal, eindhalte van de museumtreinen. Slechts een kaal perron met enkele banken is overgebleven, maar het heeft misschien het mooiste uitzicht van alle perrons in Nederland. Om de bebouwde kom (7000 inwoners) beter te bedienen, zou het door twee nieuw stations vervangen worden: aan de noordkant bij de Sluiskade, en aan de zuidkant vlakbij de winkels (Aaweg / Kavelingen). De twee locaties liggen ongeveer 1500 meter uit elkaar.

Klik om te vergroten: langs Ter Apel…

mk-terapel….terapel

De lijn volgt dan het ongebruikte tracé, tot aan Ter Apel (9000 inwoners). Hier boog de lijn naar het oosten, over het Ter Apelkanaal, richting Duitsland. Het nieuwe tracé naar Emmen zou beginnen bij deze bocht: de nieuwe lijn loopt dan rechtdoor, evenwijdig aan het kanaal. Het kruist de Westerstraat / N36, op de plaats van het schoolgebouw, ongeveer een kilometer van van het winkelcentrum.

Vanaf dit station loopt de nieuwe lijn naar het zuiden, naar de N391, en draait richting Emmen, naast de weg. Deze kaarsrechte weg werd door open velden aangelegd. (Er was ooit een tram van Ter Apel naar Emmen, maar deze liep via Nieuw-Weerdinge). Een verlenging van de STAR-lijn naar Emmen is ook eerder voorgesteld, en een tracé langs de N391 ligt voor de hand.

Klik om te vergroten…

tera-emmen

Twee km ten oosten van Weerdinge, draait de weg naar het zuiden: de spoorlijn zou rechtdoor gaan, om aan te sluiten op de Hondsruglijn, tussen Weerdinge en Emmen. De lijn kruist de Emmerhoutstraat bij Weerdinge, maar het dorp is te klein voor een station (800 inwoners), en de lijn zou iets moeten afbuigen om het goed te bedienen. Dat weegt niet op, tegen het voordeel van een recht tracé langs de hoogspanningsleiding. Vanaf de aansluiting, rijden de treinen nog 2 km over de Hondsrug-lijn, naar het station van Emmen: met 57 000 inwoners, het regionaal centrum van Zuid-Drenthe.

De treinen op de nieuwe lijn zouden rijden van Assen tot Emmen. Het is niet zinnig om ze door te later rijden tot Zwolle, daarom wordt Emmen overstap-station. De totale lengte van de lijn bedraagt 60 km: een reistijd van minder dan een uur is haalbaar.

Regionale lijn Assen – Stadskanaal – Emmen