Loskoppelen Zoetermeerlijn en opheffen Randstadrail

Zoetermeer is een opeenstapeling van planologische blunders, ook op het gebied van vervoer. Het was bedoeld al een satellietstad in de polder: de voormalige Zoetermeer Stadslijn zou de inwoners naar hun werk in Den Haag brengen. Dat verklaart zijn vreemd tracé – een lange lus door de woonwijken, om de forensen op te halen. Inmiddels zijn er vervoersstromen in alle richtingen, want Zoetermeer ligt tussen Leiden, Den Haag, Rotterdam en Gouda. De Stadslijn was niet daarop bedacht. Door zijn lusvormig tracé is het ook niet geschikt voor reizen binnen Zoetermeer zelf, dat inmiddels 120 000 inwoners heeft.

Zoetermeer: kaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

Zoetermeer

 
De bestaande spoorlijn Den Haag – Gouda werd als verbinding verwaarloosd – de nieuwe stad werd gebouwd met de rug naar deze spoorlijn toe. Het oude station Zoetermeer werd verplaatst, maar niet naar het nieuwe stadscentrum, dat aan de Stadslijn ligt. Tussen centrum en NS-station ligt de inmiddels verbrede A12, en het is 1500 m lopen. Het station verloor ook zijn Intercity-status, en de omgeving oogt inmiddels versleten.

Het Stadslijn-tracé sluit ook niet aan, op de lijn naar Gouda. Van de halte Stadhuis naar Gouda, bijvoorbeeld, ga je eerst richting Den Haag. Bij de volgende halte, Centrum-West, stap je over op de lijn naar Driemanspolder. Je reist dan de andere kant op, maar de bestemming is ook ‘Den Haag’. Bij Driemanspolder stap je uit, de roltrap op, de A12 oversteken via een lange voetbrug, en dan weer naar beneden, naar de perrons van Station Zoetermeer. Je betaalt ook tweemaal een instaptarief.

De ombouw van de Stadslijn tot RandstadRail-tramlijn heeft zulke ontwerpfouten niet gecorrigeerd. Het tracé binnen Zoetermeer verschilt sterk van de stadstram-tracé’s in Den Haag, waaraan het gekoppeld werd. Het tracé naar Zoetermeer wordt gedeeld met Lijn E van de Rotterdamse Metro, de voormalige Hofpleinlijn. Ook in Den Haag leidt dat tot problemen: tussen Laan van NOI en Den Haag Centraal zijn slechts twee sporen beschikbaar, vroeger vier.

Inmiddels is het Stadslijn-tracé in Zoetermeer uitgebreid met een tak door de Vinex-wijk Oosterheem, dat als RandstadRail lijn 4 rijdt. Ooit was er sprake van een verlenging naar Rotterdam, maar dat werd uiteindelijk een busbaan, dat niet eens op de Oosterheem-tak aansluit.

Oosterheem: regiotram op viaduct…

RandstadRail lijn 4 in Oosterheem

 
Hier wordt voorgesteld om de Zoetermeerlijn geheel los te koppelen, wat neerkomt op afschaffing van RandstadRail. Een vereiste daarvoor is viersporigheid Den Haag – Gouda, of in elk geval tot aan de oostrand van Zoetermeer. Voor het loskoppelen zijn meerdere varianten denkbaar, de ene met meer nieuwe infrastructuur dan de andere.

Tracé-opties en model lijnvoering

De eerste mogelijkheid is om de Stadslijn rechtstreeks te verbinden met de lijn naar Gouda. Dat is eenvoudig gedaan met 1500 m spoorlijn, tussen de golfbanen door, ongeveer naast een bestand fietspad (Sprinterpad). Treinen vanuit Den Haag Centraal rijden dan via de voorgestelde Binckhorst-tunnel in Den Haag, met vier tussenstations, naar Zoetermeer. Station Centrum-West wordt verbouwd met extra perrons, maar behoudt de bestaande verbindingen aan de oostzijde. Voorweg-Laag wordt een NS-station. Zowel de lus, als de Oosterheem-tak, worden bereden door dezelfde trams als nu, vanaf Centrum-West. Ze rijden alleen niet naar Den Haag.

Spoorlijn naar Zoetermeer-Centrum

 
In een tweede variant wordt Centrum-West ook NS-station, maar de trein bereikt het van de andere kant. De trein vanuit Den Haag rijdt naar Station Zoetermeer, en duikt dan in tunnel onder de A12. Het tracé van de Stadslijn via Delftsewallen, wordt weer tot spoorlijn omgebouwd. (De halte Delftsewallen, dat slecht gelegen is, kan vervallen). De trein stopt in een verbouwd station Dorp, en op Centrum-West. Deze oplossing vereist nieuwe perrons en een ongelijkvloerse kruising bij Centrum-West, maar de ruimte is er wel.

De tram blijft in gebruik, en rijdt dan vanaf Driemanspolder naar Voorweg-Hoog, over de lus, en via Centrum-West naar Voorweg-Laag. Ook vanaf de Oosterheem-tak wordt gereden tot aan Voorweg-Laag. Reizigers naar Den Haag stappen over in Centrum-West.

Spoorlijn via Delftsewallen.

 
De laatste variant laat de sporen naar Leidschenveen ongebruikt. De verbinding met Zoetermeer is dan via Station Ypenburg en tramlijn 19.

Een derde variant is meer een lijnvoering, dat geen nieuwe infrastructuur vereist. Zoetermeer krijgt dan een metrolijn vanaf Den Haag Centraal, met metrostellen zoals op Lijn E. In Zoetermeer rijdt de metro naar Centrum-West, en vervolgens óf naar Oosterheem, óf via Dorp en Driemanspolder naar Voorweg-Hoog. De resterende stations worden opgeheven.

Metro naar Zoetermeer

 
Voordeel van deze variant is dat tram en metro perrons niet delen, en de koppeling met een stadstram in Den Haag verdwijnt. In wezen wordt de Stadslijn hersteld, maar dan als metro.

Een vierde variant zou afzien van een NS-station bij het centrum van Zoetermeer. In plaats daarvan zou het Stadslijn-tracé bij Driemanspolder verschoven worden, naar Station Zoetermeer. De reiziger stapt uit de trein, steekt het perron over, en stapt in de tram naar Centrum-West. Deze oplossing vereist twee tunnels onder de A12, en een volledige verbouwing van Station Zoetermeer. Dat kan ook de vorm nemen van nieuwe ondergrondse perrons, onder de Zuidweg: de huidige perrons zouden verdwijnen.

zuidweg-tunnels

 
Ook in dit geval zou de verbinding Voorweg-Laag – Leidschenveen simpelweg opgeheven worden.

Een vijfde variant omvat gebruik van het Stadslijn-tracé voor een sneltram of lichte metro vanaf Leiden. Die kan aansluiten op het bestaande tracé bij halte Buytenwegh, en doorrijden tot Driemanspolder. Het kan ook in tunnel onder het Buytenpark, naar Voorweg-Laag en Centrum-West.

Sneltram vanaf Leiden in Zoetermeer

 
Medegebruik is afhankelijk van het gekozen systeem. Gebruik van het tracé door Buytenwegh is met name aantrekkelijk als dit stuk anders opgeheven wordt, zoals in variant vier.

Op de kaarten is de Oosterheem-tak in zijn huidige lengte aangegeven, tot aan halte Javalaan. Een 2-km verlenging is al in ruwbouw klaar, behalve de laatste halte. Die komt boven de spoorlijn naar Gouda, en zo ontstaat het kruisstation BleiZo. Dat is tenminste de bedoeling, maar de capaciteit van de huidige tweesporige lijn is beperkt, en het aangrenzende bedrijfsterrein staat leeg. De ooit geplande verlenging naar Rotterdam wordt apart beschreven, maar meer dan een overstapstation voor Oosterheem, zal ‘Bleizo’ nooit worden. Verlenging naar het kruisstation heeft geen gevolgen, voor de hier beschreven varianten.

Advertisements
Loskoppelen Zoetermeerlijn en opheffen Randstadrail

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: lijst

Een lichte metro in Den Haag zou de functie van de radiale tramlijnen grotendeels overnemen. Sommige bestaande tramlijnen, bijvoorbeeld lijn 9 en 11, worden geheel vervangen door de metro. Sommige krijgen een aangepaste of ingekorte route.

Nieuwe tramlijnen zijn ook wenselijk, vooral tangent-lijnen. Op hun buurt vervangen ze een aantal buslijnen. Hier werden al enkele voorstellen gedaan:

Daarnaast zou de radiale lijn 4 (of zijn opvolger), naar Poeldijk worden verlengd.

Naar Wassenaar zou een nieuwe radiale tramlijn rijden. Deze lange lijn volgt overigens de route van de voormalige Gele Tram (Den Haag – Wassenaar – Leiden).

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: lijst

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: Rijswijk – Kijkduin

Deze tramlijn Rijswijk – Kijkduin vormt een aanvulling op de eerder voorgestelde lichte automatische metro Den Haag. Met de aanleg van de metro wordt het tramnet nieuw ingericht, ook met nieuwe tangentlijnen. Deze tangentlijn vervangt een deel van de huidige buslijn 23, en volgt grotendeels zijn route tussen Rijswijk en Kijkduin. De lijn rijdt door naoorlogse nieuwbouwwijken, en de afstand tussen de bushaltes is al redelijk groot. Daarom worden de meeste gehandhaafd: enkele worden opgegeven of verschoven.

De lijn rijdt van Station Rijswijk, aan de spoorlijn naar Rotterdam, naar het strand bij Kijkduin. Het station ligt ook aan de voorgestelde metrolijn door Rijswijk naar Wateringen.

“Tram 23” door de westelijke wijken in Den Haag: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC3.0 licentie

Nieuwe tramlijn van Station Rijswijk naar zee, "tramlijn 23".

 
Bij het station zelf is er geen ruimte voor een keerlus: de lijn begint daarachter, bij het Kesslerpark. Het gebruikt de bestaande tramsporen (lijn 17), met als eerste halte Treubstraat. Na het station, draait de tramlijn naar de Steenvoordelaan, en om het winkelcentrum heen (In de Boogaard). Het volgt de busroute over de Generaal Spoorlaan, Schappweg en Loevesteinlaan. De halte Tempellaan wordt verschoven naar de Aalberselaan, en de halte Sammersweg vervalt.

Bij de Erasmusweg is er overstap op tramlijn 16, of zijn opvolger. Bij de Melis Stokelaan is er overstap op de voorgestelde metrolijn vanaf station Den Haag HS door stadsdeel Escamp. De tramlijn draait weer, met een halte bij het winkelcentrum Leyweg, en gaat verder over de Leyweg.

Klik om te vergroten…

Vertramde lijn 23 in Rijswijk. langs Winkelcentrum Leyweg.

 
Het tracé langs Ziekenhuis Leyenburg wordt gedeeld met RandstadRail lijn 4, en met tramlijn 6, dat hier zijn eindhalte heeft. Het is ook een busstation, waar meerdere stads- en streeklijnen samenkomen. Met de bouw van de voorgestelde metrolijnen in dit deel van Den Haag, zou deze halte zijn overstap-functie grotendeels verliezen. De halte wordt gehandhaafd, met overstap op lijn 4 en 6, of hun opvolgers.

De huidige buslijn rijdt rechtdoor naar de Thorbeckelaan. De tram kan dat ook, maar die straat is ook het tracé van de voorgestelde metrolijn van Den Haag HS naar Stadsdeel Loosduinen (Laakkanaal-tracé).

Lichte metro in Den Haag, van Station HS naar Savornin Lohmanplein

 
Daarom zou de tramlijn over de Houtwijklaan en Groen van Prinstererlaan lopen: dit tracé wordt gedeeld met een tramlijn Loosduinen – Wateringse Veld – Delft (meer daarover later). Het gebruikt een smalle deel van de Escamplaan, dat als busbaan in gebruik is. De volgende halte komt bij de Berlagelaan. Bij de Oude Haagweg wordt een halte van tramlijn 2 verschoven, om een overstaphalte te realiseren (de huidige buslijnen hebben hier geen overstap op de tram).

Na een halte Albardastraat, bereikt de tram het Savornin Lohmanplein, het derde winkelcentrum op de route. Hier is er overstap op de voorgestelde metrolijn van station Den Haag Centraal naar Segbroek en Loosduinen, en ook op de Laakkanaal-metrolijn.

Klik om te vergroten…

Vertramde lijn 23 naar eindpunt Kijkduin via Bohemen.

 
De tram rijdt kort over de sporen van RandstadRail lijn 3, of zijn opvolger, met één gedeelde halte (Hoefbladlaan). Het volgt dan weer de route van bus 23 naar Kijkduin, via de Lobelialaan en Vrijenhoeklaan. Aan het einde van de Lobelialaan is een trambrug nodig om een vijver te kruisen, verder is vertramming geen probleem. De lijn eindigt op het Deltaplein in Kijkduin, dat direct aan het strand grenst.

De tramlijn Rijswijk – Kijkduin wordt 11 km lang, met 21 haltes – een gemiddelde halte-afstand van 550 m.

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: Rijswijk – Kijkduin

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: ringlijn Moerwijk – Archipelbuurt – Voorburg

De hier voorgestelde tramlijn is aanvullend op de eerder voorgestelde Metro Den Haag. Het is een ringlijn op circa 3 km van het centrum. Het begint bij van Station Moerwijk en eindigt bij Station Voorburg. De ring is dus niet volledig, en het tracé vormt ook geen cirkel, meer drie kanten van een vierkant.

Klik om te vergroten…

Haagse ring-tramlijn van Station Moerwijk naar Station Voorburg.

Het Haagse tramnet heeft geen ringlijn, vergelijkbaar met tramlijnen 3 en 10 in Amsterdam. Tramlijn 19 is een tangentlijn door nieuwbouwwijken, deels aan de rand van de Haagse agglomeratie. Buslijn 23 is wel een ringlijn, van Kijkduin tot Scheveningen, om het centrum heen. Zijn route valt beperkt samen, met die van de voorgestelde ringtram.

De overige Haagse tramlijnen zijn radiale lijnen, en de voorgestelde lichte metro zou de grote radiale vervoersstromen overnemen. Dat impliceert een herstructurering van het tramnet, met meer tangentlijnen. (Op hun beurt, kunnen ze enkele buslijnen vervangen). De hier voorgestelde ring-tramlijn past in die benadering, met overstap op de nieuwe metrolijnen, en de spoorlijnen. De lijn wordt hier beschreven, vanaf Station Moerwijk, met de klok mee.

Tracé ringlijn

Bij Station Moerwijk is er voldoende ruimte voor een eindlus, eventueel op het voormalige brandweerterrein. Om een ingewikkelde kruising met de metro te vermijden, zou de lijn eerst over de Erasmusweg rijden, op het bestaande tracé van lijn 16. Bij de rotonde draait het richting zee, over de Moerweg.

Op de Melis Stokelaan, is er overstap op de voorgestelde metrolijn door Escamp. Een halte verder, bij de brug over het Laakkanaal, is er overstap op de voorgestelde metrolijn van Den Haag HS naar Stadsdeel Loosduinen, dat deels onder het kanaal loopt.

De tramlijn loopt verder over de De La Reyweg, met haltes bij de Kempstraat en Dierenselaan (winkelstraat, tramlijn 6). Bij de volgende halte (Loosduinseweg), kruist de ringlijn de huidige Randstadrail-lijn 4, en tramlijn 2. Met de komst van een lichte metro, zouden bestaande tramtracés worden aangepast, maar over de Loosduinseweg/kade blijft zeker een tram rijden.

De tram gaat rechtdoor over de Beeklaan, om aan te sluiten op het bestaande tracé van tramlijn 12. De haltes Cartsesiusstraat en Weimarstraat (winkelstraat) blijven in gebruik. Tram 12 draait vervolgens naar links, de ringlijn rijdt verder over de Beekstraat, naar de Laan van Meerdervoort. Daar is er overstap op de huidige tramlijn 3, of een nieuwe tangentlijn over deze lange straat.

Van hier kan de tram over de Laan van Meerdervoort, maar een ringlijn zou bij voorkeur geen radiale lijn dupliceren. Daarom lijkt een tracé over de Groot Hertoginnelaan een betere optie, ook al vervalt de overstap op de tweede metrolijn naar Scheveningen (vanaf Station Hollands Spoor). In plaats daarvan, is er overstap op tramlijn 17, of zijn opvolger, bij de Stadhouderslaan.

De haltes op de Groot Hertoginnelaan zijn gelijk aan die van buslijn 24. Aan het einde van deze straat, draait de lijn om het Vredespaleis heen. (Bus 24 doet dat ook in één richting, omdat de Laan van Meerdervoort hier smal is).

Bij het Carnegieplein, draait de lijn naar de Patijnlaan. De tram rijdt hier niet langs de ingang van het Vredespaleis, met de halte van tramlijn 1, en de overstap op deze lijn is niet optimaal. Op de Patijnlaan / Laan Copes van Cattenburg, krijgt de lijn twee haltes, bij het Hoofdbureau van Politie, en het Nassauplein.

De lijn kruist vervolgens de Raamweg, met overstap op de voorgestelde metrolijn van Den Haag Centraal naar Scheveningen. Het rijdt langs de Shell-kantoen op de Bylandtlaan, en draait naar de Oostduinlaan, de route van buslijn 13.

Klik om te vergroten: metro CS – Scheveningen…

Metro Den Haag Centraal naar Scheveningen.

Na een halte op de hoek van de Wassenaarseweg, rijdt de lijn over het Israelsplein langs het Rosarium, en draait naar de Wassenaarseweg. De haltes hier volgen die van buslijn 18.

Bij het ANWB-kantoor draait de lijn naar de Laan van Alkemade. Over deze lange straat, van Scheveningen naar Voorburg, zou mogelijk een tangentlijn rijden. Om die reden, kan de ringlijn ook iets omrijden, om het winkelcentrum van Voorburg te bedienen. Daarbij vervalt een overstap op de spoorlijn naar Leiden, bij Station Laan van NOI.

Tracé-alternatieven in Voorburg

Eerst rijdt de ringlijn rechtdoor, samen met een eventuele tangentlijn. De haltes volgen die van buslijn 23: Benoordenhoutseweg, Theresiastraat (winkelstraat), en Stolberglaan. Vervolgens draait de ringlijn naar de Stolberglaan, over het tracé van tramlijn 6.

Om Voorburg te bereiken is een nieuw tramtracé nodig, over de Stolberglaan, vanaf het Stuyvestantplein. Daarna volgt een nieuwe trambaan onder de spoorlijnen. Dat is niet ingewikkeld: de trambaan volgt het fietspad door de volkstuinen, met twee onderdoorgangen.

Daarna rijdt de tram langs Park ‘t Loo, naar de Prins Bernhardlaan. Dat kan beter langs de oostkant van het park, langs het CBS-gebouw, voor een betere aansluiting op tramlijn 2, en/of de metrolijn naar Leidschendam.

Daarna draait de lijn naar de Prins Bernhardlaan, en rijdt langs de ‘voorkant’ van Winkelcentrum Voorburg. Op het nieuwe tracé vanaf het Stuyvestantplein zijn er vier nieuwe haltes, inclusief die voor het winkelcentrum.

Klik om te vergroten…

Ringtram in Den Haag, tracé-keuze in Voorburg.

Een korter alternatief voor dit nieuw tramtracé is de route van buslijn 23 (in geel). Deze rijdt langs Station Laan van NOI, over de Julianalaan, en om het winkelcentrum heen naar de ‘voorkant’. Een lijn 23-tracé geeft goede overstap richting Leiden, maar de langer variant sluit Voorburg beter aan, op op het ‘eigen’ station.

In beide varianten, rijdt de tram verder over de Prins Bernhardlaan naar Station Voorburg, eventueel met een halte Broekslootkade. Op het heringerichte stationsplein is er voldoende ruimte voor een eindlus.

De hele ringlijn wordt 14 km lang, met 33 haltes, inclusief eindhaltes. Het wordt een lange lijn, maar in uitvoering duidelijk een stedelijke tramlijn, met een halte-afstand van circa 450 m.

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: ringlijn Moerwijk – Archipelbuurt – Voorburg

Metro Den Haag: naar Ypenburg en Delft

Hier wordt een deel van een mogelijk Haags metronet voorgesteld: een metrolijn naar Ypenburg en Delft, dat tramlijn 1 zou vervangen. Om het overzichtelijk te houden, wordt het netwerk in deel-tracés beschreven. Lees eerst de inleiding: Metro Den Haag.

Deze metrolijn zou aftakken van het metro-tracé door bedrijventerrein Binckhorst. Dat tracé ligt zelf in het verlengde van de voorgestelde metrolijn uit Scheveningen. (Van de Binckhorst-lijn zou ook een metrolijn naar Rijswijk aftakken).

Klik om te vergroten: de lijn door Binckhorst…

Metro-tracé door bedrijfsterrein Binckhorst in Den Haag

Het tracé richting Delft kruist veel infrastructuur en waterkeringen, en zou grotendeels als geboorde tunnel worden uitgevoerd. In de Vinex-wijk Ypenburg kan een deel wellicht op viaduct. Een korte aftakking, met één station, kan het wijkwinkelcentrum daar bedienen. Voor de rest, bedient de lijn alleen de Delftse kant van Ypenburg.

Na de aftakking bij Arentsburgh, kruist de lijn een nog onbebouwd terrein, naast recreatiepark Drievliet. De lijn draait om naast de Molensloot te lopen, met een eerste station bij het bedrijfsterrein Hoornwijck. Door een afwateringskanaal te verplaatsen, kan het station pal naast de Laan van Hoornwijck liggen (onder het scouting-terrein). Het kan ook iets verder van de weg liggen, onder het parkeerterrein van Omroep West.

Klik om te vergroten:

Metro-tracé van Den Haag via Binckhorst naar Delft, langs Ypenburg.

De lijn kruist vervolgens de A4, met meerdere bruggen (Knooppunt Ypenburg). Het tracé ligt eerst naast de Laan van Hoornwijck, en daarna onder deze brede weg. Het volgende station komt aan de kruising met Laan van Kans / Laan van Ypenburg, tussen bedrijfsterrein Ypenburg en de woonwijk Boswijk.

Direct na dit station, draait de lijn 90 graden naar de Singel, de rondweg om de woonwijken. Hier zou de korte lijn naar winkelcentrum Ypenburg aftakken. Deze eindigt 600 m verder, onder het plein voor de winkels. Het inpassen van een bocht naar Singel is geen probleem: de wegen zijn hier zeer ruim uitgevoerd.

Klik om te vergroten…

Metrolijn van Den Haag naar Delft, langs de Delftse kant van Ypenburg.

De lijn naar Delft volgt de Singel, met een station bij de Fokkersingel. Dit gedeelte kan mogelijk op viaduct. Na de Fokkersingel, draait de weg zelf 90 graden, en loopt evenwijdig aan de A13. Een volgend station, aan de Rijswijkse Landingsbaan, geeft vooral overstap op tramlijn 19, dat hier een nieuwe halte zou krijgen. (Het station komt naast de wijk Waterwijk, maar vanwege de snelweg is er verder weinig bebouwing hier.)

Daarna draait het tracé naar de noordelijke wijken van Delft. Het kruist daarbij niet alleen de A13, maar de afrit Delft-Noord en zijn aansluitende wegen, waterkeringen, en een afwateringskanaal. Het tracé komt in elk geval onder het BoRent-terrein naast de snelweg, en moet daarna enkele kantoorgebouwen vermijden. Afhankelijk van de benodigde hellingen, is een viaduct over de snelweg misschien mogelijk, als de lijn direct daarna weer in tunnel duikt. Anders is een geboorde tunnel hier de enige optie.

Klik om te vergroten…

Metrolijn vanuit  Den Haag, aan de grens van Delft bij Brasserskade,  naast A13.

Een volgend station komt naast de Brasserskade, op een onbebouwde plek naast de nieuwbouw aan de Castrop-Rauxellaan. Dit terrein ligt lager dan de weg naar de afrit: als de lijn de A13 op viaduct kruist, dan is een station op maaiveld misschien haalbaar.

De lijn passeert hier de gemeentegrens. Ook binnen Delft zou een geboorde tunnel de voorkeur hebben, want het tracé loopt vlak langs de binnenstad. Het tracé loopt eerst over het terrein van de GGZ Delfland. Sloop kan wellicht beperkt blijven tot één gebouw: het terrein heeft veel groen en geen dichte bebouwing. Het tracé is gebogen, om aan te sluiten op de hoofdweg in deze wijk. Het is blijkbaar een onvoltooide rondweg, bestaande uit de St. Jorisweg, Van Miereveltlaan, en Stalpaert van der Wieleweg.

Op dit gedeelte komen er twee stations: bij de Tweemolentjeskade, en ter hoogte van de Koepoort. Dit laatste ligt op slechts 250 m van de binnenstad.

Verderop loopt de weg naast de voormalige stadsgracht, dat vergroot werd tot Rijn-Schie Kanaal. Het tracé draait hier circa 80 graden, om het kanaal te volgen. Het volgend station komt bij de Zuidpoort, onder de Sebastiaansbrug (naar Delft-Zuid). Op de Zuidwal, de ingang van het vernieuwde winkelgebied Zuidpoort, is er overstap op de geplande tram naar Delft-Zuid.

Klik om te vergroten…

Metro-tracé ten oosten van de Delftse binnenstad, langs Koepoort en Zuidpoort.

De lijn zou eindigen bij Station Delft. Het kan niet verder: het loopt tegen de nieuwe spoortunnel aan. Met een metro is uiteraard geen rekening gehouden bij het ontwerp voor het stationsgebied, en de overstap wordt niet optimaal. Het nieuwe station Delft krijgt geen zuiduitgang, waarop het metrostation kan aansluiten. De loopafstand wordt circa 350 m, dat overigens zelf wel in tunnel kan, dus niet noodzakelijk over straat.

Gevolgen voor de tram

Deze tak van de Haagse metro wordt 10,6 km lang, gemeten vanaf Den Haag Centraal. Er zijn 11 tussenstations. Het winkelcentrum Ypenburg komt op 6 km van Den Haag Centraal te liggen, bijna een rechte lijn.

Klik om te vergroten…

Den Haag Centraal naar Station Delft per lichte metro, overzicht.

Deze metrolijn zal de functie van tramlijn 1 overnemen, als tweede verbinding Den Haag – Delft (naast de spoorlijn). Het tracé van lijn 1 in Delft kan vervolgens gekoppeld worden, aan die van tramlijn 17 in de Plaspoelpolder. Dat vereist een nieuwe trambrug over de Delftse Vliet, ter hoogte van de halte Verffabriek. De tram kan de bestaande onderdoorgang onder de A4 gebruiken (Diepenhorstlaan), en sluit aan op de bestaande tramlijn bij het Europees Octrooibureau. Tramlijn 15 blijft rijden: zijn halte Broekpolder vervangt twee haltes op lijn 1, in het bedrijfsterrein Broekpolder.

De route van de verlegde tramlijn in Den Haag zelf, wordt hier niet verder besproken. In Delft is een eigen tramnet met drie stadslijnen mogelijk, want ook zonder een metrolijn zal de ‘interlokale’ functie van tramlijn 1 verdwijnen. De nieuwe spoortunnel maakt ook een hoogfrequente dienst mogelijk. Tramlijn 1 geldt als ‘enige overgebleven interlokale tram van Nederland’, maar de stedelijke ontwikkelingen hebben de omschrijving ingehaald. Met of zonder metro, zijn aanpassingen nodig. Eventueel kan de lijn, in het weekend, als semi-toeristische lijn blijven rijden.

Metro Den Haag: naar Ypenburg en Delft

Metro Den Haag

Hier wordt een uitgebreid metronet voorgesteld, in Den Haag en de regio Haaglanden (1,1 miljoen inwoners). Het is vergelijkbaar in omvang, met de eerder voorgestelde Metro Utrecht, en zou eveneens gescheiden blijven van bestaande infrastructuur. Om het hier overzichtelijk te houden, wordt het netwerk lijnstuk voor lijnstuk beschreven.

Den Haag heeft al een metrolijn: via de Hofpleinlijn is Den Haag Centraal aangesloten op de Rotterdamse metro (lijn E). In Den Haag zelf is er een tramtunnel, maar verder geen metro-plannen. Geen recente plannen tenminste, want al voor de Tweede Oorlog werd een Haagse ‘stadsspoorweg’ besproken. In het naoorlogse Structuurplan van M.A. Dudok, werd een ringlijn gepland, dat deels overeenkomt met de voorstellen hier. In de jaren ’70 werd een Haagse semi-metro gepland, met lange tramtunnels.

Semi-metro in rood, stadsspoor Dudok in geel: kaart van Voogd075 met CC3.0 licentie

Metro plannen Den Haag.

De eerdere plannen gebruikten deels bestaande infrastructuur (tram of spoor). Dat had voordelen, bijvoorbeeld doorrijden van Rotterdam naar Scheveningen, maar bepaalde ook de keuze van voertuigen. Met de keus voor een volautomatische metro vervalt de noodzaak tot aansluiting op de bestaande lijnen. Het wordt ook makkelijker, om de lijnen stuksgewijs aan te leggen. Het betekent wel dubbele infrastructuur in enkele gevallen, met een metrolijn naast een bestaande spoorlijn. (Het is niet de bedoeling om de geplande Stedenbaan te vervangen). Omgekeerd kunnen bestaande lijnen, na de bouw van nieuwe infrastructuur, ook ontvlecht worden. De Randstadrail-lus in Zoetermeer kan bijvoorbeeld losgekoppeld worden, van de lijn Zoetermeer – Den Haag.

De tracés worden hier beschreven als deeltracé centrum-stadsrand, dat wil zeggen, als onderdeel van een radiale lijn…

Met de aanleg van de metro zou het trament heringericht worden. Daarbij zijn meerdere nieuwe tramlijnen wenselijk, vooral tangentlijnen.

Metro Den Haag

Tram Delft: ringlijn

Hier werd al eerder een eigen Delftse tramnet voorgesteld, met twee radiale lijnen in de vorm van een X. Dit bescheiden net bedient alle vier kwadranten van Delft. Een ring-tramlijn (circa 9 km lang) kan de kwadranten onderling verbinden, en de aansluiting op de spoorlijn naar Rotterdam verbeteren. De eerste versie van dit voorstel ging uit van een station Delft-Noord, maar naar de aanleg van de Delftse spoortunnel is duidelijk dat deze te ver naar het noorden zou liggen, om de noordhelft van Delft goed te bedienen.

Als er een station komt, dan ligt het waarschijnlijk in het huidige tuinbouwgebied ‘t Haantje, dat bij de Gemeente Rijswijk hoort. Dit gebied wordt langzaam volgebouwd, onder de naam Rijswijk-Buiten, met vooral laagbouw. Er was ooit sprake van een centrum-gebied met een nieuw station, maar dat lijkt uit de plannen verdwenen. De Rijswijkse plannen houden helemaal geen rekening met de aansluiting op Delft-Noord, en mocht er daar ooit een station komen, dan zal het de noordelijke wijken van Delft nauwelijks bedienen.

De hier eerder voorgesteld station midden op het DSM-terrein had dat wel gedaan, maar lijkt zoals gezegd niet haalbaar. De ringlijn zelf blijft wel haalbaar: het rijdt dan via de Wateringse Vest en de Ruys de Beerenbrouckstraat, ten zuiden van het DSM-terrein. De reden om hier een tram boven een bus te kiezen, is dat een groot deel van het tracé vertramd zou worden ten behoeve van de radiale lijnen.

De ringlijn is een langwerpige lus, van de westkant van Station Delft-Zuid, naar de oostkant van hetzelfde station. De route wordt ‘met de klok’ beschreven. De tram rijdt, vanaf het stationsplein, over de groenstrook naast de Kruithuisweg, naar de Voorhofdreef. Het tracé op de Voorhofdreef wordt gedeeld met een radiale lijn. Bij Winkelcentrum De Hoven sluit het aan, op het bestaande tram-tracé. Bij de Westlandseweg, draait de bestaande lijn richting binnenstad: de ringlijn gaat rechtdoor, over de Krakeelpolderweg en Westplantsoen. Op dit gedeelte komen er haltes bij de Brandweer (overstap op een oost-west streektramlijn), bij de Buitenwatersloot, en bij het Wilhelminapark. In de Beerenbrouckstraat, gebruikt de tram het eerder beschreven radiaal tracé (noord-west kwadrant).

Via bestaande tracé op de Wateringsevest, met overstap op lijn 1 en 19, rijdt de tram naar de Insulindeweg. Het gaat verder via de Bonairestraat, de St. Jorisweg en de Van Miereveltlaan, samen een randweg ten oosten van de binnenstad. Op dit gedeelte krijgt de lijn haltes op de hoek van de Bonairestraat, en bij de Palamedesstraat, Koepoortbrug en Oostplein. Via de Julianalaan bereikt de lijn het reeds geplande tramtracé naar de TU Delft. Afhankelijk van de plek van de halte Mijnbouwplein, zou de lijn eventueel via de Mijnbouwstraat lopen: er komt ook een halte bij de Vredeskerk (tweede overstap op een oost-west streektramlijn). Na de TU, eindigt de geplande radiale lijn op Science Park Technopolis. De ringlijn draait hier naar het oosten, over de groenstrook aan de noordzijde de Kruithuisweg. Via een nieuwe trambrug kruist het de Delftse Schie, en bereikt het een eindpunt aan de oostzijde van Station Delft-Zuid.

Tram Delft: ringlijn