Tram Hilversum – Almere via brug of tunnel bij Huizen

Al vanaf de planfase, was er sprake van een rail-verbinding Almere – Hilversum, in de vorm van light-rail over de Stichtse Brug. Het is er nooit gekomen. De huidige plannen omvatten een “HOV-lijn” – maar dat is feitelijk een snelbus over de A27. Tegen de tijd dat die rijdt, bestaat Almere al 50 jaar, en hebben al 3 generaties ontdekt dat de auto sneller is.

Hier wordt een tramtracé voorgesteld, met een groot voordeel: het rijdt niet via de Stichtse Brug. Deze lijn loopt dus niet langs de weiden aan de kant van de A27, maar door de dorpskernen, en rechtstreeks naar Almere. Dat vereist een tramtunnel onder het Gooimeer (of een tram-brug), maar de voordelen zijn ook groot.

Tram Gooi - Almere via nieuwe brug of tunnel bij Huizen.

De tramlijn kan aansluiten op het eerder voorgestelde tramnet in Het Gooi: een A27-tracé kan dat niet. Een nieuwe oeververbinding kan ook aansluiten op de bestaande busbanen in Almere, die ooit bedacht zijn met het oog op toekomstige vertramming.

Ook met een tramtunnel loopt het tracé niet in een recht lijn, tussen Hilversum en Almere-Centrum – maar een A27-tracé is nog veel langer. De tram rijdt ook veel door de bebouwde kom, en dat beperkt de gemiddelde snelheid. Een snelle hoofdverbinding tussen Het Gooi en Almere wordt gevormd door een nieuwe spoorlijn Almere – Bussum. De hier voorgestelde tramlijn is daarop een aanvulling.

Tracé-opties tram Almere – Huizen

De kruising van het Gooimeer hangt samen met de lijnvoering in Almere. In elk geval zou de tram de bestaande busbaan gebruiken, vanaf Station Almere-Centrum. Een deel daarvan is ‘overkluisd’ – er is een winkelcentrum overheen gebouwd – maar dat belet de vertramming niet. Het kortste tracé (geel op de kaart) ligt ten oosten van het Weerwater. Het gebruikt de busbaan door de Filmwijk, en loopt vervolgens naast de Waterlandseweg en het huidige fietspad Stevenspad, naar Stamerbos. Een tunnel (of brug) kan rechtdoor naar de haven van Huizen, een logische plek met voldoende ruimte.

Een tracé door Almere-Haven zou ten westen van het Weerwater lopen, en wordt daardoor langer – nog langer als het over de westelijke busbaan loopt (door De Gouwen en De Wierden, dus). Vanaf de oostelijke busbaan, door De Marken en De Grienden (groen tracé), kan de tramlijn aftakken bij Kolkgriend. Het volgt dan het Meentpad, langs de noordkant van Overgooi, naar Stamerbos.

Klik om te vergroten…

Tramtunnel bij Huizen, lijn naar Almere-Haven en/of Almere-Centrum.

Deze varianten zijn de combineren: vanuit Huizen kan de tram rijden naar zowel Filmwijk als Almere-Haven. Een langere diagonale tunnel, van Huizen-Haven naar Almere-Haven, lijkt weinig voordelen te hebben, tegenover deze combinatie-variant. Alle drie varianten lopen langs Overgooi, maar bediening van deze ‘miljonairswijk’ is niet echt de bedoeling van de tramlijn.

Tracé in Huizen en tunnel

De eerder voorgestelde tramlijn Bussum – Huizen – Blaricum loopt langs de westkant van de oude dorpskern in Huizen. Het kan wel op een lijn naar Almere aangesloten worden, maar dat gaat makkelijker vanaf de tramlijn Hilversum – Huizen. Vanaf zijn voorgestelde eindpunt, bij het huidige busstation, kan deze doorgetrokken worden naar de haven, over de straten Zuiderzee en Bestevaer. De tram zou via de Havenstraat rijden naar het parkeerterrein bij Restaurant Kalkovens, en daalt rustig in tunnel, naast het westelijke havenhoofd (oranje lijn op de kaart). Eventueel kan het eerst de haventoegang kruisen, en naast het oostelijke havenhoofd verder dalen (in rood).

Tramtunnel vanaf Huizen-Haven naar Almere, onder Gooimeer.

Onder het ondiepe Gooimeer komt een afgezonken tunnel: het losse zand (van de Gooise stuwwal) laat een geboorde tunnel niet toe. Er is blijkbaar wel zand weggebaggerd hier, en de tunnel moet misschien 20 m diep liggen. Aan de noordkant is de kruising van de dijk wel een probleem. Normaal voorkomt een toerit boven de dijkkruin, dat een tunnel een sifon vormt tussen twee polders. Huizen ligt echter op de stuwwal, boven NAP. Een afsluitbare kering net achter de dijk in de Flevoplder, is misschien voldoende. Als een tunnel echt niet kan, dan is een brug hier ook inpasbaar, vooral omdat een tram een helling van 8% aankan.

Lijnvoering

De oeververbinding zelf wordt circa 2200 m lang. Het lijkt logisch dat een lijn uit Hilversum doorgetrokken wordt naar Almere-Haven. Deze lijn wordt dan circa 19 km lang – qua lengte een streektram, maar qua uitvoering een stadstram. Een tramlijn vanaf Almere-Centrum, via het kortere Filmwijk-tracé, zou in Huizen eindigen. Deze zou 11-12 km lang worden. Eventueel zou deze naar Bussum kunnen rijden: via Bestevaer / Karel Doormanlaan, en verder over het tracé van de eerder voorgestelde tramlijn Huizen – Bussum.

Advertisements
Tram Hilversum – Almere via brug of tunnel bij Huizen

Tram Gooi: tramlijn Bussum – Huizen

Een eenvoudig tramnet in het Gooi is hier eerder voorgesteld: zie de korte inleiding bij Tramlijn Hilversum – Huizen. Daar is al aangeven, dat koppeling met een lijn uit Bussum of Naarden mogelijk is. Dat was ook de historische toestand: de Stoomtramweg Maatschappij Bussum-Huizen reed van Bussum en Naarden naar Huizen, en later door naar Hilversum. Vanwege de verstedelijking van het Gooi, is het simpelweg herstellen van de oude lijnen echter niet voldoende.

Hier wordt uitgegaan van een lijn Bussum – Huizen – Blaricum. Deze lijn passeert de dorpskern van Huizen aan de westkant. De tram uit Hilversum zou de oostkant van Huizen bedienen, en ook aan de oostkant van de dorpskern eindigen. Er komt dus geen aansluiting tussen de twee lijnen in Huizen, wel in Blaricum.

Tram net Gooi, lijn Bussum - Huizen - Blaricum

De oude (enkelsporige) tramlijn begon bij Station Naarden-Bussum, achter de huidige fietsenstalling. De tram reed via de Comeniuslaan naar Naarden, en langs de buitenste vestinggracht. Daar gaf de lijn overstap op de hoofdlijn van de Gooische Stoomtram, Amsterdam – Laren – Hilversum. Het reed verder over de Naarderstraat naar Huizen. Nieuwe tramlijnen hoeven dit patroon niet te dupliceren. Herstel van de oude hoofdlijn is niet zinnig, en ook het oude tracé door Bussum kan verbeterd worden.

De nieuwe lijn zou beginnen bij de huidige bushaltes, naast Station Naarden-Bussum. Het volgt de route van de bussen naar de De La Reulaan: niet ideaal voor een tram, maar het kan wel, en daarna kan de lijn bijna rechtdoor naar Huizen. (Bij eventuele ondertunneling van de spoorlijn door Bussum, kan de eindhalte aan de oostzijde van de sporen komen).

Bussum en Naarden: oud tracé (bruin) en nieuw tracé (blauw)…

Oude en nieuwe tracés, tramlijn Naarden / Bussum - Huizen - Blaricum

In Bussum rijdt de lijn over de Brediusweg. Een halte bij de Brinklaan geeft overstap op een noord-zuidlijn Naarden – Hilversum. Daarna is er een halte bij de Amersfoortsestraatweg, en mogelijk een tussenhalte bij het Bilderdijkpark. Na het kruisen van de snelweg A1, rijdt de tram over de Bollelaan en de Nieuwe Bussumerweg. Dit zijn geen brede wegen: een deel over de heide kan iets verbreed worden, en in de villawijken moet de tram voorrang krijgen boven het overig verkeer. Tussen Bussum en Huizen komt slechts één halte, bij Bikbergen (Flevolaan).

In Huizen is er één halte aan de westkant, bij de Ericaweg (huidige bushalte). Bij het naderen van het oude dorp, draait de lijn via de Crailoseweg naar het oude tramtracé over de Naarderstraat. (Bij een eventuele tramlijn over de Crailoseweg en Karel Doormanlaan, komt er nog een overstap-halte, net voor de Naarderstraat).

Het centrum-halte komt op het Prins Bernhardplein, op de plek van het oude tramstation Huizen. De oude tram Bussum-Huizen eindigde eerst hier, maar werd later doorgetrokken. De nieuwe lijn kan zijn verlengde tracé volgen, over de Ceintuurbaan, Blaricumerstraat en Huizerweg. In Huizen komen nog twee haltes, bij de Engweg en Haardstedelaan: vlak bij elkaar, maar goed aangesloten op het stratenpatroon.

Regio-tramlijn Bussum - Huizen - Blaricum

Tussen Huizen en Blaricum is er een halte in de villawijk Huizerhoogt (zoals de naam aangeeft, iets hoger gelegen). Het komt op de plek van de huidige bushalte, dat op het hoogste punt ligt.

In Blaricum sluit de lijn aan, op het tracé van de eerder voorgestelde tramlijn Hilversum – Huizen. Ze delen een halte in het ‘centrum’ (enkele winkels). Dit wordt het eindpunt: de trams uit Bussum keren direct daarna, op het kleine dorpsplein. Of een keerspoor een ‘aantasting’ vormt is een subjectieve kwestie: overal in Blaricum staan dure auto’s geparkeerd.

Het is niet de bedoeling dat deze lijn naar Hilversum doorrijdt. Het verbindt vooral het centrum van Huizen met Station Naarden-Bussum. Doortrekking naar Blaricum is een aanvulling op de tramlijn Huizen – Hilversum, dat via de oostkant van Huizen rijdt.

De lijn wordt 9 km lang, met 8-10 tussenhaltes. De halteafstand lijkt groot, omdat de lijn deels over de heide rijdt: in de kernen is het echter een stedelijke tramlijn. Het tracé laat niet toe, dat hier een sneltram aangelegd wordt. Een snelle verbinding vanuit Huizen richting Amsterdam, biedt de lijn dus niet. De ooit geplande spoorlijn Naarden – Huizen had dat wel geboden, maar zonder tunnel is de aanleg niet meer denkbaar.

Tram Gooi: tramlijn Bussum – Huizen

Tram Gooi: tramlijn Hilversum – Huizen

Regionale tramlijn Gooi

Al jaren wordt gesproken over herstel van een tramnet in het Gooi. Daarvan is niets terechtgekomen: de enige lijn die kans maakte, een nieuw tracé over de Stichtse Brug naar Almere, is gedegradeerd tot snelbus over de A27, een zogenoemde HOV lijn. De laatste tram- plannen waren beperkt tot één lijn, langs de snelweg A1 en de Crailoose Weg (N527). Dat tracé is vooral gericht op de automobilist.

Hier wordt een eenvoudig tramnet in het Gooi voorgesteld, met vier lijnen: Bussum – Huizen, Bussum – Eemnes, Hilversum – Huizen, en Naarden – Hilversum. Het is niet gericht op de automobilist, maar verbindt vooral dorpskernen en stations. De regio heeft ongeveer 200 000 inwoners, genoeg om een tramnet te rechtvaardigen.

Voorstellen voor tramtracés in Het Gooi volgen vaak de lijnen van de voormalige Gooische Stoomtram (1882-1947), en dat is hier ook het geval. Bij de voorstellen is ook rekening gehouden met een bescheiden stadsnet in Hilversum. Als eerste wordt hier de tramlijn Hilversum – Huizen beschreven. Vanwege de beperkte ruimte wordt uitgaan van kleinere tweerichtingtrams.

Tramlijn Hilversum – Huizen

De oude tramlijn naar Huizen begon bij een remise aan de oostzijde van Station Hilversum, eigenlijk een tramstation. Na een kort stuk eigen tracé, liep de lijn verder over de Larenseweg: de overgang van remise naar straat is nog altijd zichtbaar, als inrit van de Connexxion busremise.

Het zou mogelijk zijn, om de oude toestand te herstellen, met een tramhalte achter Café Dudok. Het centrum ligt echter aan de overkant van het spoor: daarom liever een halte aan de voorkant van het station. Deze kan ook gebruikt worden door de voorgestelde noord-zuid lijn uit Naarden en Bussum, dat langs het Mediapark zou lopen.

Dat vereist een tramtunnel naar het Stationsplein, op de plek van de voormalige overgang. De ruimte is beperkt, en de bouw wordt ingewikkeld, maar het lijkt wel te kunnen. De tram kan de tunnel bereiken vanaf het oude tram-tracé: daarvoor moet de busremise en het ‘Connexxion-huisje’ gesloopt worden. Een tunnel naar de Larenseweg is ook een optie, maar dat vereist de sloop van de winkelrij aan de noordkant van de straat, bij het station.

Klik om te vergroten…

Gooi-regio tramlijn Hilversum - Laren - Huizen.

De tram rijdt verder de stad uit, over de Larenseweg, met een halte voor de kruising met Jan van der Heydenstraat (bij de Super de Boer). Net na de ringweg is er nog een halte, aan de rand van de stad.

Het tracé volgt de oude tramlijn over de heide naar Laren, met een halte bij het St. Janskerkhof (toegang natuurgebied). Aan de rand van Laren is een halte mogelijk bij de St. Janstraat, na de afrit van de A1. Het centrumhalte in Laren komt bij de Brink, met overstap op de voorgestelde tramlijn Bussum – Laren – Eemnes. Bij het begin van de Torenlaan volgt de tram de huidige eenrichtingsindeling, met een halte bij de Remiseweg (rotonde).

Klik om te vergroten…

Nieuwe tram door Laren, op oud tracé.

De Torenlaan is niet breed, en een tramlijn hier gaat duidelijk ten koste van het autoverkeer. Met verder één tussenhalte, bij het voormalige gemeentehuis, bereikt de lijn het centrum van Blaricum – veel kleinschaliger dan die van Laren. Het centrumhalte komt naast de Albert Heijn.

De oude tramlijn ging verder rechtdoor, over de Huizerweg: in Huizen sloot het aan op de tram Bussum-Huizen. Een tracé over de Huizerweg blijft een optie, voor een nieuwe lijn Bussum – Huizen – Blaricum. Omdat de groeikern Huizen aan de oostkant is uitgebreid, zou de nieuwe lijn uit Hilversum bij voorkeur ook de oostkant aansluiten.

Daarvoor is een nieuw tracé nodig, over de Bergweg. Dit is de bebouwingsgrens van Blaricum, met aan de westkant open veld: aan het einde komt er een halte Meentzoom, aan het noordpunt van Blaricum. De tramlijn gaat dan verder naast het fietspad naar Huizen: het volgt hier een landschapsgrens, met een voormalige zandgroeve aan de oostkant.

Over de heide naar Huizen…

Tram Blaricum - Huizen over de heide

Bij de Randweg draait de lijn, volgt kort de Randweg, en duikt dan onder het kruispunt in een korte tunnel. Het komt boven aan de oostkant van ‘t Merk, de ontsluitingsweg van de nieuwbouwijken. De eerste halte komt pas bij de Gemeenlandselaan: daar zijn goede looproutes naar de woonwijken. De volgende halte komt bij het winkelcentrum Oostermeent: een tracé aan de oostzijde van de weg is hier in het voordeel.

De lijn gaat nu verder over de Huizermaatweg, richting dorpskern. Twee bestaande bushaltes zijn als tramhalte geschikt: bij Fauna en De Haar. (De halteafstand is wel klein: de geplande HOV heeft één halte, bij Jol).

Klik om te vergroten…

Tram door Huizen-Oost naar busstation.

De lijn uit Hilversum eindigt bij het busstation, 700 m van het centrale plein van Huizen. Er is een goede tracé beschikbaar om het centrum heen, over Zuiderzee, Bestevaer, en Karel Doormanlaan, maar het lijkt beter om dat tracé over te laten aan een andere tramlijn, uit Bussum.

Wat niet kan, is een tram-tracé door de oude dorpskern van Huizen. De kronkelende straten met historische boerderijen, laten dat gewoon niet toe. De voormalige tram uit Naarden eindigde aan de westzijde van het centrum, vlak bij de dorpskerk. Daar sloot het aan, op de lijn naar Blaricum over de Huizerweg, en herstel van die tracés zou ook de westkant van Huizen met Blaricum en Laren verbinden: meer daarover later.

De tramlijn Hilversum – Huizen wordt 11,5 km lang, met 11-13 tussenhaltes, en een halteafstand van rond 850 m. Dat lijkt op een stadslijn, en dat is deze tramlijn ook. Het loopt vooral door woonwijken, en door de dorpskernen, in tegenstelling tot de officieel geplande HOV-lijn. De tram rijdt dan wel langzamer, maar het tracé is korter: 40 minuten Huizen Busstation – Station Hilversum is realistisch.

De overige lijnen zijn:

Tram Gooi: tramlijn Hilversum – Huizen