Ringlijn Hilversum

Hilversum (85 000 inwoners) heeft al drie stations, en hier werd de bouw voorgesteld van een vierde – station Hilversum-Oost, aan de lijn naar Baarn en Amersfoort. Met of zonder een stadstram in Hilversum is een ringlijn (bus) daarop een goede aanvulling.

vier-stations-Hilversum

 
De ringlijn zou de buitenwijken met drie stations verbinden: ze zijn in vele gevallen een alternatief voor het gebruik van Station Hilversum (in het centrum). De wijken worden ook met elkaar verbonden, en met het Media Park en overige bedrijfsterreinen. De lijn vereist een nieuwe brug over de spoorlijn bij het Mediapark, en verder vooral herprofilering van de straten op zijn route.

Vergelijk de voorgestelde ringlijn Naarden – Bussum en de langere ringlijn Alkmaar en ringlijn Amersfoort.

Route

Elke ringlijn met een begin- en eindpunt hebben: de bussen kunnen niet eindeloos doorrijden. Voor Hilversum is het ziekenhuis een geschikte plek, aan de rand van de stad in het zuidoosten.

Tegen de klok in, rijdt de bus langs het nieuwe station aan de Oosterengweg, en verder over de Jan van der Heydenstraat en de Jacob van Campenlaan. Aan de rand van de bebouwde kom, rijdt het langs de Erfgooiersstraat naar de Stroeslaan. Dit gedeelte volgt bestaande busroutes.

Vanaf de Stroeslaan kan de bus de Mies Bouman Boulevard bereiken, met een nieuwe brug over de sporen. Daarvoor moet een schoolgebouw worden gesloopt. Bij de aanleg van de voorgestelde spoortunnel Hilversum-Noord krijgt de lijn hier twee extra sporen aan de oostzijde. Als de sporen daarbij iets verlaagd worden, dan kan een brug aansluiten op de nieuwe rotonde in de Mies Bouman Boulevard. (De spoortunnel zelf begint verderop).

Het is natuurlijk ook mogelijk dat de bus de bestaande Crailose Brug gebruikt, om de spoorlijn te kruisen. De route wordt daardoor iets langer.

ringlijn-bus-hilversum

 
De bus rijdt in elk geval langs Station Media Park (vroeger Hilversum-Noord). Dankzij de nieuwe voetgangersbrug, geeft de halte ook toegang tot het Media Park zelf. De bus rijdt vervolgens over de Hilversumse ringweg, naar de westrand van de stad. Een deel daarvan, een smalle weg door een villawijk, is ongeschikt is voor zijn huidige functie. Om een buslijn mogelijk te maken, moet het overige verkeer beperkt worden.

Bij de ‘s-Gravelandseweg kan de bus de ringweg verlaten, en rijdt verder over de naastgelegen Schuttersweg. Via de Loosdrechtseweg bereikt het de Gijsbrecht van Amstelstraat, een oudere ringweg door de zuidelijke wijken. De huidige ringweg (Diependaalselaan) is veel breder, maar deze route bedient de winkelstraten.

De bus rijdt vervolgens langs Station Sportpark. Het zou daar de route delen met de voorgestelde noord-zuid tramlijn Naarden – Hilversum, en dat vereist een onderdoorgang. Ook zonder tram, is een onderdoorgang onvermijdelijk bij hoogfrequente diensten (Randstadspoor). Daarom moet de bus via de Utrechtseweg naar de Soestdijkerweg. Dat is onhandig vanwege een scherpe bocht, maar andere oplossingen zijn nog ingewikkelder.

Vanaf Station Sportpark rijdt de bus via de Van Riebeeckweg naar het ziekenhuis, zijn eindpunt. De lijn in de kortste variant wordt bijna 12 km lang. Gezien de relatief smalle straten en de vele haltes, wordt de rijtijd waarschijnlijk niet korter dan 40 minuten. Een ringlijn is echter niet bedoeld om rondjes te rijeen: de meeste reizigers zullen 10-15 minuten in de bus zitten, voordat ze overstappen op een radiale lijn, of op de trein.

Ringlijn Hilversum

Nieuwe busbanen in Deventer

Deventer, met bijna 100 000 inwoners, heeft op papier 8 stadsbus-lijnen, maar de routes slingeren en de frequentie is laag. Met de bouw van eerder voorgestelde nieuwe stations in Deventer, is een herstructurering van de routes wenselijk. Dat is geen voorwaarde voor de stations en overige nieuwe infrastructuur, maar versterkt hun functie. Voor de herstructurering zelf zijn enkele nieuwe busbanen voldoende.

Slingerende buslijnen in Deventer, uit de lijnennet-kaart van Syntus…

slinger-lijnen

 
De functie van het busnet zou veranderen door de aanleg van vier sporen Apeldoorn – Deventer, en de invoering van een hoogfrequente stadsregio-dienst. Die zou rijden tot station Deventer-Colmschate of een heropende station Bathmen. Op de lijn komen twee nieuwe stations, Station De Hoven aan de overkant van de IJssel, en Station Deventer-Rivierenwijk.

Met een nieuw Station Deventer-Noord aan de lijn naar Zwolle, heeft Deventer dan vier stations in de buitenwijken. Dat heeft gevolgen voor de vervoersstromen, met name voor de radiale buslijnen.

Ook de reeds geplande verplaatsing van de Wilhelminabrug heeft gevolgen voor het busnet. Invoering van een ringlijn langs de nieuwe stations, en over de nieuwe brug, is een logische keuze.

Bij het voorstel voor Station De Hoven, werd al een volledige ringlijn voorgesteld. Dat vereist een nieuwe busbrug naar de Van Vlotenlaan, maar ook zonder die verbinding kan de ringlijn drie stations verbinden. Het zou in dat geval aan de IJssel beginnen, en loopt via Ceintuurbaan, Dunantlaan en Hanzeweg naar de nieuwe brug. Op een deel van de route rijdt nu geen bus, elders worden de bestaande haltes gebruikt. Bij winkelcentrum Keizerslanden, moet de straat opnieuw worden ingericht: eventueel kan de ringlijn de huidige route van lijn 4 volgen, via de Ludgerstraat. De lijn krijgt ook nieuwe haltes vlak bij het station Rivierenwijk en aan de Snipperlingsdijk: de plek hangt af van de huidige herinrichting van de straten hier.

Ringlijn Deventer: alle kaarten op basis van een topografische kaart door Jan-Willem van Aalst, met Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 licentie…

Deventer-ringlijn-bus

 
De ringlijn sluit de wijken aan op de nieuwe stations, maar vervangt ook delen van de huidige radiale lijnen. Daarmee kunnen ze rechtgetrokken worden, en vervolgens aan elkaar gekoppeld worden.

Ten noorden van de binnenstad wordt de huidige lijn 3 rechtgetrokken, en rijdt over de Zwolseweg. Het vervangt ook een deel van lijn 4. Over de route van lijn 161 rijdt een stadsbus, losgekoppeld van de streekbus naar Zwolle. Hiermee wordt ook een deel van de lijnen 2 en 4 vervangen. (In de noordelijke wijken, vervangt de ringlijn verdere delen van de lijnen 2, 3 en 4).

Lijn 4 wordt helemaal rechtgetrokken, and rijdt via de Hoge Hondstraat, en vervolgens over zijn huidige route naar Schalkhaar. De route van Schalkhaar naar Raalte wordt daarvan losgekoppeld: dat is geen stadslijn maar een streeklijn.

Westelijke lijnen Deventer…

westlijnen

 
De lijnen 1 en 5 reden vroeger een grote lus door de oostelijke nieuwbouwwijken, in de ene richting als lijn 1, in de andere als lijn 5. Geen van beide deden ze Station Colmschate aan. Dat is nu gecorrigeerd, en de lijnen gesplitst, maar lijn 1 slingert nog meer als vroeger.

Lijn 5 kan de huidige route behouden. Het rijdt vlak langs het nieuwe station Rivierenwijk, maar stopt niet voor de deur. Lijn 1 zou door de oosthelft van Rivierenwijk rijden, over de Deltalaan, en vervolgens meteen door naar Blauwenoord. Dat vereist een nieuwe bustunnel onder de spoorlijn vanaf de Biesboschlaan, een busbrug over het Overijsselsch Kanaal, en een busbaan naar het Wilgenhaantje in Blauwenoord. Vanaf de kruising met de N348, rijdt de bus rijdt via de huidige route, naar Station Colmschate.

Lijn 6 krijgt zijn oude route terug, via de Holterweg en Westfalenstraat naar de Zweedseweg. Na de bestaande onderdoorgang, rijdt de bus over Grote Ratelaar naar winkelcentrum en station Colmschate. (Het vervangt hier de huidige route van lijn 1).

Oostelijke lijnen Deventer…

oostlijnen

 
De bedrijfsterreinen Bergweide en Kloosterlanden worden bediend door de huidige lijn 7, maar de route wordt vereenvoudigd. Het wordt een volwaardige radiale lijn, door het door te trekken naar de wijken ten zuiden van Station Colmschate. Dat vereist niet meer dan een bustunnel onder de Siemelinksweg, ter hoogte van de Hamburgweg. Dat kan eventueel gecombineerd worden met een nieuw station Deventer-Zuid op die plek, maar dat station heeft slechts beperkte voordelen. Met of zonder station, zou lijn 7 via Handelspark en Somervaart rijden (de huidige route in één richting), en over de Holterweg naar station Colmschate.

Er rijden dan drie lijnen langs Station Deventer vanuit het westen, en vier vanuit het oosten. Hoe ze aan elkaar gekoppeld worden wordt hier niet besproken, want dat hangt af van het vervoersaanbod per wijk. Omdat lijn 7 vooral bedrijfsterreinen bedient, zou het een afwijkende dienstregeling krijgen, en is het beter om het niet te koppelen aan een andere lijn. De huidige lijn 8, een lus door de binnenstad, blijft ongewijzigd.

Nieuwe busbanen in Deventer

Bus Haarlem: ringlijn

Een busringlijn is een aanvulling op het voorgestelde tramnet in Haarlem. Het zou overstap geven op de radiale tramlijnen, en verbetert de aansluiting op de stations. Een volledige ringlijn vormt een alternatief voor de voorgestelde tangent-tramlijn Spaarnwoude – Schalkwijk – Heemstede. Een combinatie is ook mogelijk: een tramlijn en buslijn die samen een ring vormen. Hier wordt een volledige busringlijn beschreven.

Klik om te vergroten: kaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

haarlem-ringlijn-bus

 
De bus zou vier stations aandoen, en rijdt vlak langs het geplande Station Haarlem Zuid (Leidschebuurt). Hier wordt een verlegging van de spoorlijn tussen Haarlem en de Velsertunnel verondersteld, met een nieuw station aan de Orionweg, maar de ringlijn kan ook langs het bestaande Station Bloemendaal. De ringlijn veronderstelt wel overstap op hoogfrequente diensten bij die stations, en krijgt zelf een hoge frequentie.

Dat staat ver af van de huidige werkelijkheid. De vroegere Haarlemse stadsbus verdwijnt gaandeweg: de overgebleven lijnen hebben lage frequenties, en een slingerende route. De spoorlijn naar Beverwijk wordt verwaarloosd: ProRail wil het al jaren sluiten. De hier beschreven lijn veronderstelt een ander beleid.

Ook een ringlijn moet een begin- en eindpunt hebben. Station Spaarnwoude is waarschijnlijk de beste plek, omdat vele reizigers zullen overstappen op de trein richting Amsterdam. Er staan al bushaltes aan zowel de noordkant als zuidkant van het station, en er is een brug over de spoorlijn. Het alternatief is een begin- en eindpunt bij Station Heemstede-Aerdenhout.

Route ringlijn

De route wordt hier beschreven vanaf Station Spaarnwoude, tegen de klok in. De bus rijdt langs de IKEA, en dan over de Oudeweg en Waarderweg, door het grote bedrijfsterrein Waarderpolder. De lijn zou de huidige buslijn 15 niet vervangen, maar aanvullen. De voorgestelde oost-west tramlijn zou mogelijk over Oudeweg lopen: in dat geval zou buslijn 15 wel vervallen.

Oost-west tramlijn…

Oost-west tramlijn in Haarlem, Overveen naar Station Spaarnwoude

 
De bus kruist de Spaarne, en rijdt via de Jan Gijzenkade (zuidkant) naar de Rijksstraatweg. Daar is er overstap op de voorgestelde noord-zuid tramlijn IJmuiden – Haarlem – Bennebroek.

Via de Planetenlaan en Orionweg, rijdt de bus naar de westelijke randweg, Delftlaan. Op dit stuk is er een halte bij het Nova College. De verschoven spoorlijn zou de brede randweg volgen, waarschijnlijk op viaduct. Aan de Orionweg komt een van de drie nieuwe westrand-stations. Als de spoorlijn niet verschoven wordt, krijgt de ringlijn haltes bij de Naefflaan en het sportcentrum , anders is er één halte, onder het station.

Verschoven spoorlijn met nieuwe stations…

Verlegging spoorlijn Haarlem - Velsertunnel langs N208

 
Bij de aanleg van een nieuwe lijn langs de ringweg, woudt het oude tracé mogelijk gebruikt door een tramlijn naar Santpoort, dat zelf een verlenging vormt van een radiale tramlijn Schalkwijk – Bloemendaal. In dat geval kan de bus simpelweg de tramlijn kruisen.

Alleen als de huidige spoorlijn in gebruik blijft, is een onderdoorgang nodig – tussen de Pim Mulierlaan en Crommelinlaan. In dat geval rijdt de bus langs Station Bloemendaal, en via de Zuider Stationsweg naar de Hartenlustlaan. Anders rijdt het via Laan van Boreel, naar de Hartenlustlaan.

De route volgt in elk geval de Bloemendaalseweg naar Station Overveen. Hier staan nog haltes langs de weg, maar de vroegere buslijn is opgeheven. Een of twee haltes worden gedeeld met de radiale tramlijn Schalkwijk – Bloemendaal.

Tram Bloemendaal – Schalkwijk…

Stedelijke tramlijn Bloemendaal - binnenstad - Schalkwijk

 
Station Overveen zelf wordt verschoven naar het terrein van Hogeschool InHolland. De bus krijgt een halte bij het nieuwe station, dat ook de kleine dorpskern van Overveen bedient. (Naast het station, op het Hogeschool-terrein, komt de eindhalte van de oost-west tramlijn uit Station Spaarnwoude).

Vanaf Overveen volgt de lijn de huidige route van lijn 14, door het Ramplaankwartier, en vervolgens over de Lorentzkade (naast de randweg). De lijn kan die route volgen tot aan Station Heemstede, maar het kan ook door de buurten Oosterduin en Rijnegom, momenteel zonder buslijn. Dat vereist enige aanpassingen: dit gebied ligt in drie gemeenten, die op kinderachtige wijze hun straten niet op elkaar aansluiten.

De bus moet in dat geval de randweg kruisen bij de Duinvlietbrug. Het rijdt dan naar de Oosterduinweg, en via de Malefijtlaan naar de Houtvaartkade. Deze doodlopende straat wordt met een korte busbaan aangesloten op de Zandvoorterweg, vlak bij Station Heemstede. Oosterduin en Rijnegom krijgen twee of drie haltes. (Een alternatief is om de Lorentzkade aan te sluiten op de Houtvaartkade, met een bustunnel onder de randweg, ten zuiden van de huidige fietstunnel).

Bij Station Heemstede geeft de ringlijn overstap op de voorgestelde tweede noord-zuid tramlijn, naar het centrum langs de Leidsevaart. Hier werd ook eerder voorgesteld, om de tramlijn Heemstede – Zandvoort te herstellen, en die zou ook goed aansluiten op een ringlijn.

Heemstede en Haarlem-Zuid

Vanaf Station Heemstede, rijdt de bus richting Schalkwijk. Een route via de Lanckhorstlaan staat min of meer vast, want er is maar één brug over de Spaarne. (De huidige buslijn 7 rijdt om, via de dorpskern van Heemstede). De Lanckhorstlaan is niet breed, en verwerkt ook het wegverkeer in oost-west richting. Het is ook het tracé van de voorgestelde tramlijn Hoofddorp – Heemstede.

Tram uit Hoofddorp naar Station Heemstede…

Tram Hoofddorp - Heemstede, deels over Heemsteedse Dreef

 
Een combinatie van tram, bus, en wegverkeer, over één straat door een woonwijk, is onwenselijk. Voor de tramlijn is er een alternatief: een ‘Heemstede-tak’ van de eerder voorgestelde Metro Haarlemmermeer. De metro volgt ook de Lanckhorstlaan naar Station Heemstede, maar wel in geboorde tunnel. Het tracé wordt niet geheel gedupliceerd – de metro krijgt drie tussenstations in Heemstede, en de ringlijn zou één daarvan aandoen. Hoe dan ook, het verkeer op de Lanckhorstlaan moet beperkt worden, als daar een bus gaat rijden – anders is de dienstregeling onbetrouwbaar.

Heemstede-tak in geel…

Lichte metro Haarlemmermeer, rode lijn met aftakking Heemstede

 
Na de Lanckhorstlaan, kruist de ringlijn weer de noord-zuid tramlijn, met overstap richting Bennebroek. De bus rijdt dan via de Heemsteedse Dreef en de Francklaan, naar de brug over de Spaarne.

De route door Schalkwijk wordt Europaweg – Aziëweg – Amerikaweg. Bij het grote winkelcentrum, kruist de lijn weer de tramlijn Bloemendaal- Schalkwijk – Vijfhuizen. Hier zou de lijn ook overstap geven, op de voorgestelde metrolijn Haarlem – Hoofddorp. Ook zonder de metro, zouden radiale tramlijn en ringlijn samen, de huidige buslijnen door Schalkwijk grotendeels vervangen.

Tram door Schalkwijk…

Vertramd Zuidtangent-tracé als stedelijke tramlijn in Haarlem

 
Na Winkelcentrum Schalkwijk rijdt de bus over de Amerikalaan en Prins Bernhardlaan, richting Station Spaarnwoude. Na het Reinaldapark, zou het naar de Springerlaan draaien, en volgt dan de route van de huidige buslijn 2 naar het station. De lijn eindigt bij Station Spaarnwoude, aan de zuidkant.

Deze ringlijn wordt 21 km lang. De bus rijdt door dorpskernen en woonwijken, en daarom zal de gemiddelde snelheid niet hoog liggen – dit is geen HOV-lijn. De bus zal bijna een uur nodig hebben, om van eindpunt tot eindpunt te rijden, maar dat doen de reizigers niet. Ze zouden doorgaans 10 – 20 minuten in de bus zitten, en vooral overstappen op andere lijnen.

Bus Haarlem: ringlijn

Busringlijn Naarden – Bussum

Naarden en Bussum (samen 50 000 inwoners) worden bediend door kronkelende streekbus-lijnen, die twee stations aandoen. Na de bouw van het voorgestelde regionaal tramnet in het Gooi, en vooral na de aanleg van een nieuwe spoorlijn Almere – Naarden – Bussum, zou het busnet een andere structuur krijgen.

Daarbij is een ringlijn denkbaar, ook al is de bebouwde kom niet groot. Na de aanleg van een regionaal tramnet, zouden drie radiale buslijnen over blijven: de 110 naar Weesp via Muiderberg; de 105 naar Hilversumse Meent en Kortenhoef; en de 109, maar dan naar Blaricum in plaats van Laren. De overige buslijnen worden door de tram vervangen. De ringlijn is niet zozeer bedoeld voor overstap met de radiale lijnen, als aanvullende verbinding met de stations. Met vier stations op een ondertunnelde spoorlijn, krijgen Naarden en Bussum feitelijk een regionale metro – richting Amsterdam, Almere, en Hilversum / Utrecht.

Nieuwe spoorlijn door Naarden en Bussum, met tramnet in blauw: basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC3.0 licentie

Regionale metro en tram in Naarden / Bussum.

 
De nieuwe buslijn zou beginnen bij station Bussum-Zuid, aan de westzijde. Via de Struikheiweg rijdt de bus naar het zwembad / sportcentrum, en daar over het parkeerterrein. Het bereikt de Bredelaan via een kort stuk busbaan – de enige nieuwe infrastructuur. De route volgt de westelijk ‘ringweg’ – Groot Hertoginnelaan en Van Der Lindenlaan. (Dit is geen echte ringweg, maar een iets bredere straat door de villawijk Het Spieghel). Enkele haltes worden gedeeld met lijn 105.

De bestaande overweg in de Van Der Lindenlaan verdwijnt na de ondertunneling. Op het nieuwe tracé, iets verderop, is er een nieuw station ‘Naarden-Vesting’. Daar is ook overstap op de noord-zuid tramlijn.

Route ringlijn…

Busringlijn in Naarden en Bussum

 
De lijn rijdt verder door Naarden-Vesting, deels over de route van lijn 110, en vervolgens naar de Amersfoortsestraatweg. Bij de Brediusweg is er overstap op de tram naar Huizen.

Via afrit 7 van de A1 rijdt de bus naar de Huizerweg, en dan over de route van lijn 109 naar de Ceintuurbaan. Daar is er overstap op de tramlijn Bussum – Laren – Eemnes. De bus rijdt verder via de Zwaluwlaan en Koekoeklaan, door de wijk Oostereng, en dan verder naast de tramlijn op de Ceintuurbaan. Zodoende bereikt het weer Station Bussum-Zuid.

Aan de oostzijde van Bussum zijn er wel alternatieven voor deze route, bijvoorbeeld langs ‘t Spant in plaats van door Oostereng. Het principe van een ringlijn blijft hetzelfde: het verbindt de oostelijke en westelijke wijken met elkaar, en met de verbrede spoorlijn. De lijn, zoals hier beschreven, wordt 12 km lang, en krijgt 21 tussenhaltes. Een dergelijke ringlijn heeft alleen nut bij hoge frequenties, en dat is alleen in de spits te rechtvaardigen, en wellicht ook op zaterdag overdag.

Busringlijn Naarden – Bussum

Bus Amersfoort: ringlijn

Een ringbuslijn kan de radiale lijnen van het voorgestelde Amersfoortse tramnet verbinden. Hier wordt een route voorgesteld, op circa 1500-2500 m van het Hof (marktplein), het middelpunt van de oude stad. Vergelijk de voorgestelde ringlijn Alkmaar met een vergelijkbare functie, en op vergelijkbare schaal. De Amersfoortse ringlijn passeert ook twee stations: Schothorst en een nieuw station Birkhoven.

Ringlijn Amersfoort: stations in rood, kruisende tramlijnen (delen) in zwart, basiskaart van Jan-Willem van Aalst, onder CC 3.0 licentie

Busringlijn in Amersfoort

 
De route loopt grotendeels door naoorlogse woonwijken, over de bredere ontsluitingswegen, en langs de winkelcentra. Niet veel nieuwe infrastructuur is vereist: een bustunnel en nieuwe ondergang bij Station Schothorst, en mogelijk een nieuwe busbaan aan de westkant. Een deel van de straten is al in gebruik bij de Amersfoortse stadslijnen: elders zal vooral herprofilering nodig zijn, en het weghalen van parkeervakken.

Een ringlijn heeft bij voorkeur een begin en eindpunt,: als de bussen urenlang een cirkelvormig route rijden, dan stapelen de vertragingen zich op. In dit geval lijkt het nieuwe station Birkhoven een geschikt beginpunt, op het westpunt van de bebouwde kom. Na de bouw van een nieuwe spoorlijn langs Soest zouden regionale trein vanuit zowel Utrecht als Hilversum hier stoppen. De ringbuslijn heeft dan ook een functie voor reizigers in die richtingen.

Omdat de bussen hier stoppen en keren, is het niet nodig dat ze de spoorlijn kruisen. De lijn kan eventueel twee eindhaltes hebben, aan weerskanten van het nieuwe station Birkhoven. (Ze kunnen desnoods een nieuwe onderdoorgang gebruiken, in de Soesterweg).

Vanaf dit station, tegen de klok in, rijdt de bus eerst richting Bergkwartier. Dat kan via de Soesterweg en de westelijke randweg (Wuytierslaan). Deze weg lijkt echter overbelast, en een nieuwe busbaan kan de route verkorten. Die zou de westrand van het uitgestrekte NS-terrein volgen, en de spoorlijn naar Utrecht kruisen, iets ten oosten van de huidige overweg. Met een nieuwe busbrug, sluit de busbaan aan op de Daam Fockemalaan.

Busbaan aan de westrand van Amersfoort.

 
De gemeente overweegt overigens een nieuw station hier, maar dat is volledig afhankelijk van nieuwbouw op het kazerne-terrein ernaast. Met de voorgestelde lijn via Soest zouden hier ook geen stoptreinen rijden, alleen Intercity’s. Het maakt niets uit voor de ringlijn – die kan indien nodig een station bedienen, ook vanaf een nieuwe busbaan.

Vanaf de Fockemalaan rijdt de bus door rustige woonwijken, omhoog naar het Meander-ziekenhuis (Lichtenberg). De kortste route is via de Dillenburglaan: als die te smal is, kan de bus via de Emmalaan omrijden. Bij het ziekenhuis is er overstap op de voorgestelde tramlijn Zeist – Amersfoort en een stadstramlijn, die zijn tracé deelt.

Vanaf de rotonde bij het ziekenhuis daalt de lijn weer. Bij het wijkwinkelcentrum, kruist het een tramlijn over de Leusderweg. Daarna kruist de tram de oude spoorlijn naar Kesteren: zijn tracé wordt gebruikt door de voorgestelde hogesnelheidslijn Amersfoort – Wageningen – Nijmegen, dat hier in tunnel zou lopen.

Na de Gasthuislaan passeert de bus weer een ziekenhuis: hier is overstap op een tramlijn naar Leusden. De lijn rijdt door de naoorlogse wijken Randenbroek en Schuilenburg, langs de winkels van het Euterpeplein, en over de Operaweg.

Bij de kruising met de Hogeweg is een onderdoorgang in aanbouw: de omgeving van de kruising wordt herontwikkeld als ‘stadsentree’. De bus rijdt verder door de wijk Liendert, over Wiekslag, langs rijtjeshuizen en galerijflats, met af en toe een klein winkelcentrum. Bij de Van Randwijcklaan is er weer overstap op een radiale tramlijn van/naar Soesterkwartier.

Via de Liendertseweg, bereikt de bus de spoorlijn naar Apeldoorn. Via een nieuwe bustunnel, iets ten westen van de huidige fietstunnel, rijdt het naar de Disketteweg en Station Schothorst. Daar moet de bus weer onder de sporen, ditmaal van de lijn naar Zwolle. Uitbouw tot vier sporen is al langer wenselijk hier, en is een vereiste voor de voorgestelde hogesnelheidslijn Utrecht – Zwolle. Bij de verbouwing is een brede onderdoorgang mogelijk: de spoorlijn ligt al iets verhoogd.

Nieuwe bustunnel naar Station Schothorst

 
De lijn rijdt via de Burgerhartsingel en Holkerweg, naast een radiale tramlijn van/naar het Bergkwartier. Na het wijkwinkelcentrum Schothorst, draait het naar de Paladijnenweg.

De ringlijn kruist daar een tramlijn van/naar Hoogland. Aan het einde van de Paladijnenweg, rijdt de bus via een parkeerterrein achter een galerijflat, naar de Ringweg Koppel. De lijn kruist hier de Eem, naar het industrieterrein De Isselt. De ringlijn kan via de Amsterdamseweg, maar kan ook de bestaande busroute over de Nijverheidsweg en Heliumweg volgen. In dat geval zou het mogelijk een eigen bustunnel gebruiken, onder de oprit van de verkeersbrug.

De lijn kruist in elk geval de Amsterdamseweg, en eindigt bij het nieuwe Station Birkhoven, ditmaal aan de noordkant van de spoorlijn. Dit is ook het eindpunt van de radiale tramlijn door het Soesterkwartier.

De ringlijn wordt circa 11 km lang. Er zijn op sommige plekken alternatieve routes mogelijk, maar dat verandert niet zoveel aan de totale lengte. Samen met de radiale tramlijnen, kan het een groot deel van het Amersfoortse stadsvervoer voor zijn rekening nemen, maar aanvullende radiale buslijnen blijven noodzakelijk – zeker in de noordelijke Vinex-wijken.

Bus Amersfoort: ringlijn

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: ringlijn Moerwijk – Archipelbuurt – Voorburg

De hier voorgestelde tramlijn is aanvullend op de eerder voorgestelde Metro Den Haag. Het is een ringlijn op circa 3 km van het centrum. Het begint bij van Station Moerwijk en eindigt bij Station Voorburg. De ring is dus niet volledig, en het tracé vormt ook geen cirkel, meer drie kanten van een vierkant.

Klik om te vergroten…

Haagse ring-tramlijn van Station Moerwijk naar Station Voorburg.

Het Haagse tramnet heeft geen ringlijn, vergelijkbaar met tramlijnen 3 en 10 in Amsterdam. Tramlijn 19 is een tangentlijn door nieuwbouwwijken, deels aan de rand van de Haagse agglomeratie. Buslijn 23 is wel een ringlijn, van Kijkduin tot Scheveningen, om het centrum heen. Zijn route valt beperkt samen, met die van de voorgestelde ringtram.

De overige Haagse tramlijnen zijn radiale lijnen, en de voorgestelde lichte metro zou de grote radiale vervoersstromen overnemen. Dat impliceert een herstructurering van het tramnet, met meer tangentlijnen. (Op hun beurt, kunnen ze enkele buslijnen vervangen). De hier voorgestelde ring-tramlijn past in die benadering, met overstap op de nieuwe metrolijnen, en de spoorlijnen. De lijn wordt hier beschreven, vanaf Station Moerwijk, met de klok mee.

Tracé ringlijn

Bij Station Moerwijk is er voldoende ruimte voor een eindlus, eventueel op het voormalige brandweerterrein. Om een ingewikkelde kruising met de metro te vermijden, zou de lijn eerst over de Erasmusweg rijden, op het bestaande tracé van lijn 16. Bij de rotonde draait het richting zee, over de Moerweg.

Op de Melis Stokelaan, is er overstap op de voorgestelde metrolijn door Escamp. Een halte verder, bij de brug over het Laakkanaal, is er overstap op de voorgestelde metrolijn van Den Haag HS naar Stadsdeel Loosduinen, dat deels onder het kanaal loopt.

De tramlijn loopt verder over de De La Reyweg, met haltes bij de Kempstraat en Dierenselaan (winkelstraat, tramlijn 6). Bij de volgende halte (Loosduinseweg), kruist de ringlijn de huidige Randstadrail-lijn 4, en tramlijn 2. Met de komst van een lichte metro, zouden bestaande tramtracés worden aangepast, maar over de Loosduinseweg/kade blijft zeker een tram rijden.

De tram gaat rechtdoor over de Beeklaan, om aan te sluiten op het bestaande tracé van tramlijn 12. De haltes Cartsesiusstraat en Weimarstraat (winkelstraat) blijven in gebruik. Tram 12 draait vervolgens naar links, de ringlijn rijdt verder over de Beekstraat, naar de Laan van Meerdervoort. Daar is er overstap op de huidige tramlijn 3, of een nieuwe tangentlijn over deze lange straat.

Van hier kan de tram over de Laan van Meerdervoort, maar een ringlijn zou bij voorkeur geen radiale lijn dupliceren. Daarom lijkt een tracé over de Groot Hertoginnelaan een betere optie, ook al vervalt de overstap op de tweede metrolijn naar Scheveningen (vanaf Station Hollands Spoor). In plaats daarvan, is er overstap op tramlijn 17, of zijn opvolger, bij de Stadhouderslaan.

De haltes op de Groot Hertoginnelaan zijn gelijk aan die van buslijn 24. Aan het einde van deze straat, draait de lijn om het Vredespaleis heen. (Bus 24 doet dat ook in één richting, omdat de Laan van Meerdervoort hier smal is).

Bij het Carnegieplein, draait de lijn naar de Patijnlaan. De tram rijdt hier niet langs de ingang van het Vredespaleis, met de halte van tramlijn 1, en de overstap op deze lijn is niet optimaal. Op de Patijnlaan / Laan Copes van Cattenburg, krijgt de lijn twee haltes, bij het Hoofdbureau van Politie, en het Nassauplein.

De lijn kruist vervolgens de Raamweg, met overstap op de voorgestelde metrolijn van Den Haag Centraal naar Scheveningen. Het rijdt langs de Shell-kantoen op de Bylandtlaan, en draait naar de Oostduinlaan, de route van buslijn 13.

Klik om te vergroten: metro CS – Scheveningen…

Metro Den Haag Centraal naar Scheveningen.

Na een halte op de hoek van de Wassenaarseweg, rijdt de lijn over het Israelsplein langs het Rosarium, en draait naar de Wassenaarseweg. De haltes hier volgen die van buslijn 18.

Bij het ANWB-kantoor draait de lijn naar de Laan van Alkemade. Over deze lange straat, van Scheveningen naar Voorburg, zou mogelijk een tangentlijn rijden. Om die reden, kan de ringlijn ook iets omrijden, om het winkelcentrum van Voorburg te bedienen. Daarbij vervalt een overstap op de spoorlijn naar Leiden, bij Station Laan van NOI.

Tracé-alternatieven in Voorburg

Eerst rijdt de ringlijn rechtdoor, samen met een eventuele tangentlijn. De haltes volgen die van buslijn 23: Benoordenhoutseweg, Theresiastraat (winkelstraat), en Stolberglaan. Vervolgens draait de ringlijn naar de Stolberglaan, over het tracé van tramlijn 6.

Om Voorburg te bereiken is een nieuw tramtracé nodig, over de Stolberglaan, vanaf het Stuyvestantplein. Daarna volgt een nieuwe trambaan onder de spoorlijnen. Dat is niet ingewikkeld: de trambaan volgt het fietspad door de volkstuinen, met twee onderdoorgangen.

Daarna rijdt de tram langs Park ‘t Loo, naar de Prins Bernhardlaan. Dat kan beter langs de oostkant van het park, langs het CBS-gebouw, voor een betere aansluiting op tramlijn 2, en/of de metrolijn naar Leidschendam.

Daarna draait de lijn naar de Prins Bernhardlaan, en rijdt langs de ‘voorkant’ van Winkelcentrum Voorburg. Op het nieuwe tracé vanaf het Stuyvestantplein zijn er vier nieuwe haltes, inclusief die voor het winkelcentrum.

Klik om te vergroten…

Ringtram in Den Haag, tracé-keuze in Voorburg.

Een korter alternatief voor dit nieuw tramtracé is de route van buslijn 23 (in geel). Deze rijdt langs Station Laan van NOI, over de Julianalaan, en om het winkelcentrum heen naar de ‘voorkant’. Een lijn 23-tracé geeft goede overstap richting Leiden, maar de langer variant sluit Voorburg beter aan, op op het ‘eigen’ station.

In beide varianten, rijdt de tram verder over de Prins Bernhardlaan naar Station Voorburg, eventueel met een halte Broekslootkade. Op het heringerichte stationsplein is er voldoende ruimte voor een eindlus.

De hele ringlijn wordt 14 km lang, met 33 haltes, inclusief eindhaltes. Het wordt een lange lijn, maar in uitvoering duidelijk een stedelijke tramlijn, met een halte-afstand van circa 450 m.

Nieuwe tramlijnen in Den Haag: ringlijn Moerwijk – Archipelbuurt – Voorburg

Bus Alkmaar: ringlijn

Een ring-buslijn is een noodzakelijke aanvulling op de de voorgestelde radiale tramlijnen in Alkmaar. De ringlijn zou ook de zuidhelft van Alkmaar aansluiten op het voorgestelde Station Alkmaar-Zuid. In mindere mate, wordt ook het bestaande Station Alkmaar-Noord op de omliggende wijken aangesloten, en de bus kan ook langs de achterkant van het hoofdstation.

De lijn vereist één nieuwe brug: verder kan het bijna geheel over bestaande en voormalige bus-routes rijden. Dat zijn vaak slingerende radiale lijnen, en ze worden vervangen door de combinatie tram / ringlijn. Daarvoor is nog één aanvullende buslijn nodig aan de zuidkant van Alkmaar, dat hier ook wordt beschreven. (De noordelijke nieuwbouwwijken zullen ook een aanvullende buslijn nodig hebben). Het lijnennet wordt wel overzichtelijker.

Ook een ringlijn moet een eindpunt hebben: de bus kan niet eindeloos rondjes rijden. Het nieuwe station Zuid lijkt daarvoor het meest geschikt. De route wordt tegen de klok in beschreven. Vanaf het station, rijdt de bus via de Westerweg en Julianalaan (route bus 1 en 5), en kruist het de tramlijn naar Heiloo. Daarna gebruikt het de ooit geplande ringweg zuid: Stolberglaan, Willem de Zwijgerlaan, Koelmalaan. Bij de Vondelstraat, kruist de lijn de tramlijn Bergen – Stadion. De ringlijn vervangt, in de zuidelijke wijken, delen van de buslijnen 1, 2, 3, 4,en 5.

Klik om te vergroten: bus in geel, tram in blauw…

Bus ringlijn verbindt radiale tramlijnen in Alkmaar.

Bij de Praxis draait de lijn. Via de Bestevaerstraat bereikt de bus het Noord-Hollands Kanaal, en kruist deze op een nieuwe busbrug. De straten zijn ontworpen voor een brug op dit punt, en sloop is niet nodig.

Via de Edisonweg bereikt de lijn de Nieuwe Schermerweg, met overstap op de tramlijn Egmond – Oudorp. De bus rijdt door de wijk Oudorperpolder, over de Rijnstraat en Kastelenlaan, naar het plein Nyenburgh – het eindpunt van de tramlijn. Samen met de tram vervangt de ringlijn hier buslijn 10.

Klik om te vergroten: bus in geel, tram in blauw…

Ringlijn aan de nordkant van Alkmaar, langs Station Alkmaar-Noord.

Via de Nollenweg bereikt de bus Station Alkmaar Noord. Vervolgens rijdt het door Huiswaard 2 en Huiswaard 1, deels op de route van buslijnen 8 en 2. Bij het winkelcentrum Muiderwaard, is er weer overstap op de noord-zuid tramlijn. De bus kruist weer het Noord-Hollands Kanaal (Huiswaarderbrug), en rijdt langs het kanaal naar het hoofdstation, hier deels op de trambaan. (Mogelijk kunnen bus en tram een tunnel delen, onder het kanaal).

De bus rijdt langs Station Alkmaar, en via de Scorelkade naar de wijk Bergermeer. Het kruist weer de tramlijn naar Bergen, en rijdt verder naar de wijk De Hoef. Het gebruikt een voormalige busroute, over de Hobbemalaan. Bij het wijkwinkelcentrum, kruist te lijn weer de tramlijn naar Egmond, en rijdt verder via De Gelderlaan en Picassolaan, naar het nieuwe Station Alkmaar Zuid. In deze wijk, vervangen ringlijn en tram de huidige buslijnen 1 en 5.

Buslijn langs ziekenhuis en binnenstad

De combinatie van radiale tramlijnen en ringlijn bedient bijna alle huidige bushaltes, zij het met een andere lijnvoering. Sommige plekken, bijvoorbeeld het ziekenhuis MCA, en de oostelijke binnenstad, zijn nog onvoldoende aangesloten. Een aanvullende buslijn is daarom wenselijk, vanaf Station Alkmaar Zuid naar Station Alkmaar Noord, via de binnenstad.

De bus zou rijden via Westerweg en Wilhelminalaan, langs het ziekenhuis, naar de tramhalte Metiusgracht (noord-zuid tramlijn). In noordelijk richting rijdt de bus langs de binnenstad, over de Nieuwlandersingel, naar de Bierkade, waar het overstap geeft op de tramlijn Bergen – Stadion. In omgekeerde richting het door de binnenstad, via Laat en Kennemerpark.

Buslijn langs oostkant binnenstad Alkmaar.

Aan de noordkant van de binnenstad rijdt de bus over de Friesebrug (zonder overstap op de tramlijn naar Oudorp). Via de Frieseweg, de route van bus 3 en 4, bereikt het Station Alkmaar Noord.

Hiermee krijgt Alkmaar een volwaardige lijnennet, in elk geval binnen de ring. De structuurloze noordelijke nieuwbouwwijken, ten noorden van de Huiswaarderweg / Nollenweg, zijn moeilijker te bedienen. Delen van de lijnen 2, 3 en 4 worden daar gehandhaafd.

Bus Alkmaar: ringlijn